Przeklęta hipoteza i Grisza Perelman

Inspiracją dzisiejszego wpisu jest film dokumentalny „Przeklęta hipoteza Poincarego” (The spell of the Poincare Conjecture) obejrzany na kanale Planete. O czym jest ten film? Oczywiście o tytułowej hipotezie, która przez sto lat nie dawała spokoju matematykom poszukującym jej dowodów. Film serdecznie polecam i zapraszam do przeczytania wpisu.

W roku 2000 Instytut Matematyczny Claya, organizacja zajmująca się popularyzowaniem odkryć matematycznych, ogłosiła listę siedmiu problemów milenijnych (ang. Millennium Prize Problems). Hipotezy i teorie obejmują zagadnienia, które sprawiły trudność najtęższym umysłom matematycznym w XIX i XX wieku. Za rozwiązanie każdego z problemów wyznaczono nagrodę – i to nie byle jaką: milion dolarów! Jednym z problemów milenijnych była Hipoteza Poincarégo sformułowana w 1904 roku przez francuskiego matematyka i filozofa Henri Poincarégo. Treść hipotezy, choć krótka, brzmi całkowicie niezrozumiale dla zwykłego „zjadacza chleba”:

Każda trójwymiarowa zwarta i jednospójna rozmaitość topologiczna bez brzegu jest homeomorficzna ze sferą trójwymiarową.

O co tutaj chodzi? – spytacie. Najogólniej mówiąc hipoteza miała dać odpowiedź na pytanie, jaki kształt ma Wszechświat. Wielu matematyków podejmowało mniej lub bardziej udane próby udowodnienia hipotezy, często poświęcając karierę czy rodzinę kosztem matematycznych badań. Udało się to dopiero genialnemu rosyjskiemu matematykowi, Grigorijowi Perelmanowi (ur. 1966), przez przyjaciół nazywanemu Griszą.

Grigorij Perelman, Berkley 1993

Perelman uważany jest za jeden z najbłyskotliwszych umysłów matematycznych współczesnych czasów. Grisza już jako dziecko wykazywał niezwykłe zdolności matematyczne. Rodzice: ojciec-inżynier i matka-nauczycielka matematyki od początku wspierali go i popychali w kierunku nauk ścisłych. Jako uczeń prestiżowego liceum o profilu matematyczno-fizycznym został zwycięzcą Międzynarodowej Olimpiady Matematycznej w Budapeszcie zdobywając maksymalną liczbę punktów. Podczas  studiów wygrywał liczne konkursy i olimpiady matematyczne oraz otrzymywał stypendium naukowe za wysokie wyniki nauczania. Po ukończeniu z wyróżnieniem studiów został pracownikiem naukowym na uniwersytecie. Przez jakiś czas przebywał  na stażu w Stanach Zjednoczonych, jednak później wrócił na swoją uczelnię.

Dowód hipotezy Poincarego Perelman opublikował w 2002 roku w internecie. Do kilkunastu wybitnych matematyków wysłał maila, aby ich o tym poinformować. Aż cztery lata zajęło środowisku matematycznemu zweryfikowanie prawdziwości dowodu. W uznaniu zasług Perelmana Międzynarodowa Unia Matematyczna postanowiła wręczyć naukowcowi jedno z najważniejszych wyróżnień – prestiżowy Medal Fieldsa. Odznaczenie, nazywane matematycznym Noblem, przyznaje się młodym, utalentowanym naukowcom za wybitne osiągnięcia w dziedzinie matematyki. Laureaci otrzymali medale na Międzynarodowym Kongresie Matematyków z rąk króla Hiszpanii Juana Carlosa. Grigorij Perelman odmówił przyjazdu i przyjęcia medalu. W 2010 roku Instytut Matematyczny Claya przyznał mu jedną z siedmiu Nagród Tysiąclecia w wysokości miliona dolarów za rozwiązanie Hipotezy Poincarego, jedynego z rozwiązanych do tej pory problemów milenijnych. Tej nagrody również nie przyjął. Ekscentryczny geniusz wycofał się z życia publicznego i porzucił pracę na uczelni. Mieszka w małym mieszkaniu w bloku, razem z chorą matką, ledwo dając sobie radę finansowo. Według niektórych jest chory i potrzebuje leczenia, według innych pracuje nad czymś wielkim. Jak jest naprawdę? – może kiedyś się tego dowiemy.

Źródło: http://facet.onet.pl/geniusz-i-zagadka-wszechswiata/1py5t [dostęp 28-11-2013]
 http://pl.wikipedia.org/wiki/Grigorij_Perelman [dostęp 28-11-2013]
Photo: George M. Bergman via Wikimedia Commons, [ GNU Free Documentation License]

Ten wpis opublikowano w kategoriach: Bez kategorii, Blog, Ciekawostki, film, Matematyka, nauka, Wydarzenia z tagami: , , . Dodaj do zakładek ten link.

12 Responses to Przeklęta hipoteza i Grisza Perelman

  1. Karolina Żelazowska powiedział:

    …Może za kilka lat poznamy go bliżej oglądając „Piękny umysł 2″?
    A może rzeczywiście pracuje nad czymś wielkim – tym bardziej, że ma już wprawę w tworzeniu rzeczy niebagatelnych!
    pozdrawiam
    Karolina
    Karolina Żelazowska ostatnio napisała Ostatni zakręt, ostatnia prosta… Targi 2.0My Profile

  2. Kuba powiedział:

    Rzadko się zdarza taka absolutna beziteresowność. Może wtedy nie potrzebował pieniędzy aż takich. Ciekawe czy teraz tego nie żałuje. Ludzi takich tj. z takim umysłem podziwiam i się zastanawiam jak to jest, że jednym trudno jest pojąć ułamki a inni pojmują takie rzeczy jak ta hipoteza, czy też inne.
    - pisze mama Kuby :-) )

  3. Kuba powiedział:

    Ciągle jestem na bieżąco :-)
    Kuba ostatnio napisała Pierwszy projekt – udostępniony :D My Profile

  4. Sylwia Szymczyk powiedział:

    cóż mnie humaniście w głowie nie mieszczą się np.wielomiany, więc rozumienie tego geniuszu pozostaje dla mnie w gestii metafizycznej, faktycznie czekam na „Piękny umysł 2″!!!
    Sylwia Szymczyk ostatnio napisała Nie owocowo, ale warzywnie ziemniaczano…My Profile

  5. Piotr powiedział:

    Trafiłem tutaj przez przypadek poszukując filmów dokumentalnych o matematyce. Wyżej wymienioną pozycję już znam od dłuższego czasu. Dla tych, którzy zastanawiają się nad zachowaniem Griszy chciałbym przybliżyć troszkę prawdopodobne motywy działania. Otóż do osiągnięcia czegoś czego nikt przed Tobą nigdy nie zdołał zrobić szczególnie w takiej dziedzinie jak matematyka wielu geniuszy potrzebuje izolacji. Matematyka staje się ich światem. Muszą „do niej wejść” niestety często giną (np. Nash, chwała Bogu wrócił). Całe życie zaczynają postrzegać w sposób niepojmowalny dla przeciętnego ludzkiego umysłu. Nic nie może ich wytrącać, zakłócać procesów myślowych. Czym dla osoby, która jest juz po „drugiej stronie” jest Medal Fieldsa czy milion dolarów? Tutaj nie chodzi o działania dla korzyści. Tutaj chodzi o zgłębienie zagadki i wyznaczenie nowej ścieżki brnąc w nieznane i przekazanie swojego znaleziska w celu weryfikacji i publikacji dla innych umysłów.

  6. robson powiedział:

    No to jaki Wszechświat ma w końcu ten kształt?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge