Rozwijanie czytelnictwa – refleksje

Pixabay, Domena publiczna
Pixabay, Domena publiczna

Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa powinien cieszyć bibliotekarzy, a przede wszystkim czytelników. Biblioteki ubiegające sie o fundusze na zakup książek takowe otrzymują, ale nie wszystko jest takie jak być powinno i nie wszystkie zjawiska przez nasze środowisko obserwowane ma pozytywny wydźwięk.

Oto kilka refleksji właśnie na ten temat.

Jeśli program ma wspomóc wszystkie biblioteki, fundusze winny być przydzielane WSZYSTKIM BIBLIOTEKOM, bez zbędnej biurokracji, wszak robi się dla celów statystycznych zestawienia i obliczenia, ile bibliotek istnieje, jakie są potrzeby itd.

Tymczasem wypełnianie wniosków to dodatkowa praca papierkowa, odciągająca bibliotekarza od innych prac, angażująca także dyrektora szkoły, księgowość i nie wiem kogo jeszcze, nie mówiąc o sprawozdaniach z wykorzystania przyznanych funduszy.

W ubiegłym roku dziwiono się, że nie wszystkie szkoły złożyły wnioski, gdy tymczasem było to także uzależnione od wsparcia finansowego organów prowadzących, poza tym zapomniano, iż w niektórych bibliotekach okrojono obsadę bibliotekarzy.

Gdy wreszcie fundusze na konto szkoły docierają, zbliża się koniec roku kalendarzowego i na łeb na szyję szybko te pieniądze trzeba wydać, gdy można było sukcesywnie robić zakupy według potrzeb, zaopatrzenia księgarń w nowości i czasu wolnego bibliotekarza.

Pixabay, Domena Publiczna
Pixabay, Domena Publiczna

Czas wolny oznacza tu niestety – czas wykrojony na zakupy książek pomiędzy kolejną wymianą Elementarzy dla klas młodszych, organizowaniem imprez czytelniczych, których wymaga sie w sprawozdaniach, a codzienną pracą bibliotekarską i zastępstwami za nieobecnych nauczycieli.

Gdy wreszcie nowe książki zostaną zakupione, na hurra i w dużej ilości, bibliotekarz musi zadać sobie pytanie: czy nowości opracować żmudnie, zgodnie z przepisami i wprowadzić do programu komputerowego czy jak najszybciej, po zaksięgowaniu udostępniać oczekującym czytelnikom?

Druga refleksja dotyczy ilości i jakości etatów bibliotekarskich oraz zjawiska likwidacji bibliotek. W niektórych szkołach etaty bibliotekarzy zlikwidowane zostały o połowę, w innych biblioteki otwierane są na godziny, często zatrudnia się w bibliotekach nauczycieli po kilkumiesięcznych przeszkoleniach, które nie przygotowują do samodzielnego prowadzenia biblioteki, do wypożyczania księgozbioru – może…

Ostatnie wieści, które do mnie dotarły to likwidacja wszystkich (!) filii Wojewódzkiej Biblioteki Pedagogicznej, więc dokształcający sie nauczyciele i studenci będą musieli dojeżdżać do miasta wojewódzkiego by potrzebne książki wypożyczyć. Dotarła tez do mnie nieoficjalna informacja, że ma być zlikwidowana filia dla dzieci biblioteki publicznej.

Jest to o tyle oburzające i absurdalne, że w wymaganiach uzależniających przyznanie  dotacji w ramach NPRCz istnieje współpraca biblioteki szkolnej z bibliotekami pedagogiczna i publiczną…

Pixabay, Domena Publiczna
Pixabay, Domena Publiczna
Kategorie Bez kategorii, Czytelnictwo | Tagi , , | Komentarzy: 1

Prośby książki do czytelnika

źródło - Pixabay, Public Domain
źródło – Pixabay, Public Domain

Znajdziemy w bibliotekach różne regulaminy i zbiory przepisów na wszelkie okoliczności. Warto także sformułować listę zasad postępowania z książką, którą dzieci wypożyczą z biblioteki.

Taki dekalog próśb do młodego czytelnika powinien być napisany w języku zrozumiałym dla dziecka i w żartobliwym tonie, bo lepiej takie zasady wówczas zapamiętać.

Warto umieścić prośby książki do czytelnika w widocznym miejscu w wypożyczalni lub czytelni i przypominać przy okazji takich wydarzeń, jak : pasowanie uczniów klas pierwszych na czytelników, Miesiąc Bibliotek Szkolnych, spotkania z rodzicami uczniów, lekcje biblioteczne itp.

A oto propozycja takiego dekalogu czytelnika biblioteki szkolnej:

  1. Nie sugeruj się okładką, moje wnętrze mimo skromnej szaty zawiera ciekawe treści.
  2. Nie odkładaj mnie byle gdzie. Nie jestem wymagająca, ale lubię czyste, przytulne półki lub szafki.
  3. Czyste ręce czytelnika są mile widziane, na kartach książki nie musisz zaznaczać swojej obecności lub informować o jadłospisie na cały dzień.
  4. Zamiast zaginać rogi używaj zakładki, która pokaże Ci, gdzie skończyłeś czytać.
  5. Nie przenoś mnie w siatce z zakupami ani w plecaku ze śniadaniem do szkoły. Zalaną mlekiem lub sokiem książkę trudno wysuszyć , źle wygląda i jeszcze gorzej się czyta.
  6. Nie rysuj po mnie długopisem i niczego nie wycinaj, nie jestem zeszytem ćwiczeń.
  7. Nie odkładaj mnie  w stanie rozłożonym grzbietem do góry, bo złamiesz mnie i kartki polecą jak jesienne liście.

    źródło - Pixabay, Public Domain
    źródło – Pixabay, Public Domain
  8. Chroń mnie przed zwierzętami domowymi i małymi dziećmi, bo nie jestem niezniszczalna i nie jestem zabawką.
  9. Nie przetrzymuj mnie zbyt długo, bo inni czytelnicy już czekają w kolejce by mnie przeczytać.
  10. Po przeczytaniu polecaj mnie znajomym, lubię gościć w wielu domach.
Kategorie Bez kategorii | Tagi , , , | Zostaw komentarz

Dzień głośnego czytania

grafika - Pixabay, domena publiczna
grafika – Pixabay, domena publiczna

29 września to fajna okazja do zorganizowania w szkole lub innej instytucji spotkań z czytelnikami – jest to bowiem w kalendarzu bibliotekarskim Dzień głośnego czytania.

Propozycji działań  w tym dniu jest sporo:

  • maraton czytania w bibliotece, na który zaprosić możemy gości czytających dzieciom na głos
  • dzieci czytają rodzicom swoje ulubione bajki
  • czytanie łączy pokolenia – zapraszamy rodziców i dziadków
  • zorganizowanie w klasach prezentacji ulubionych książek (prezentujący czytają też krótkie fragmenty na zachętę)
  • czytanie w bibliotece na wszystkich przerwach – chętni uczniowie zbierają się w bibliotece i czytają po kolei przygotowane przez bibliotekarza książki
  • zorganizowanie spotkania z lokalnym twórcą, który przeczyta fragmenty swoich dzieł
  • prezentacja twórczości własnej uczniów lub nauczycieli

W naszej szkole zdecydowaliśmy się na Maraton głośnego czytania w bibliotece, który potrwa dwa dni, bo klas mamy dużo.

We współpracy z wychowawcami klas młodszych ustaliliśmy grafik odwiedzin, bibliotekarz przygotował książki z morałem i w dniach 29-30 września dzieci odwiedzać będą szkolną bibliotekę, będziemy czytać na głos bajki i wiersze, a dla najmłodszych przygotowano kolorowanki z odpowiednim hasłem na pamiątkę imprezy czytelniczej.

Życzymy wszystkim udanego Dnia głośnego czytania !

Kategorie Bez kategorii, Czytamy i odkrywamy | Tagi , , , | Zostaw komentarz

Bibliotekarz z klasą…

Pixabay, public domain
Pixabay, public domain

Bibliotekarz z klasą nie marudzi, czytelników wita z uśmiechem, dla każdego zawsze ma czas, chętnie doradzi, pomoże rozwiązać problem, nawet herbatą poczęstuje.

Bibliotekarz z klasą organizuje akcje oraz imprezy promujące czytelnictwo, jest pełen pomysłów, energii do pracy z czytelnikiem, pomocny dokształcającym sie nauczycielom, dbający nie tylko o księgozbiór, ale także o estetykę lokalu bibliotecznego oraz o atmosferę pracy i relaksu.

Bibliotekarz z klasą sprawnie organizuje pracę biblioteki, planuje zakupy, organizuje wystawy nowości oraz wystawy tematyczne i okolicznościowe, monitoruje czytelnictwo oraz zwroty wypożyczonych książek, o które dba jak o własne. Organizuje zbiórki darów, stara się o sponsorów, bada gusta czytelnicze i stara sie zaspokoić potrzeby lekturowe najwybredniejszych czytelników.

Jako nauczyciel bibliotekarz z ponad 30 letnim doświadczeniem chciałabym jak najlepiej realizować wszystkie plany i zamierzenia, być w bliskim kontakcie ze swoimi czytelnikami, mieć czas na rozmowy o książkach, ale i o życiu po prostu, śledzić na bieżąco rynek wydawniczy i życie kulturalne, pogłębiać szereg umiejętności niezbędnych w pracy współczesnego bibliotekarza.

Tymczasem z roku na rok praca bibliotekarzy szkolnych sprowadzana zostaje coraz bardziej do rangi magazyniera w składzie podręczników, których ilości, zwłaszcza w szkołach podstawowych mnożą sie w zastraszającym tempie, a pomysłodawcom akcji DARMOWE PODRĘCZNIKI DLA KAŻDEGO UCZNIA nie przyszło do głowy, gdzie znaleźć powierzchnię magazynową w szkołach na przechowanie tychże podręczników przez okres wakacji.

Jeśli zaś takową powierzchnię nawet znajdziemy, to zadać można sobie pytanie:

czy naprawdę większość potencjału osobistego i czasu bibliotekarze szkolni muszą poświęcać na zajmowanie sie podręcznikami zamiast pracą z czytelnikiem?

Priorytetem edukacji w roku szkolnym 2016/2017 jest rozwój czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży, a w przypadku, gdy czyni się bibliotekarzy odpowiedzialnymi za WSZYSTKIE podręczniki w danej szkole, ich księgowanie, dystrybucję i zwroty – to na pracę sprzyjającą realizacji priorytetów ministerialnych zostaje  bibliotekarzom już mało czasu i energii.

Pixabay, domena publiczna
Pixabay, domena publiczna

 

Kategorie Bez kategorii | Tagi , | Zostaw komentarz

Idea warta wsparcia

Plakat promujący olimpiadę
Plakat promujący olimpiadę

Znalazłam w sieci informację, która warta rozpowszechnienia, bo idea w niej zawarta warta jest poparcia nie tylko przez bibliotekarzy, ale także nauczycieli, którym zależy na wszechstronnym rozwoju swoich wychowanków.

Olimpiada Bibliologiczna i Informatologiczna, organizowana przez Katedrę Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Łódzkiego jest istotnym wydarzeniem edukacyjnym. Wkolejnych edycjach wzięło udział wielu uczestników z całej Polski, a etap rejonowy odbył się w 4 miastach: Łodzi, Krakowie, Lublinie i Bydgoszczy.

Aby taka olimpiada miała odpowiednie wsparcie finansowe i prestiż musi być wpisana na listę MEN-u, wówczas staje liczącą dla władz oświatowych i szkół.

Olimpiada Bibliologiczna i Informatologiczna jest przede wszystkim  interdyscyplinarna, gdyż łączy w sobie wiedzę z zakresu nauki o książce, historii sztuki, języka polskiego z umiejętnościami informatycznymi. To bez wątpienia rzecz ważna we współczesnym społeczeństwie informacyjnym. Ta olimpiada powinna więc znaleźć sie na liście olimpiad interdyscyplinarnych MEN. Dzięki temu laureaci i finaliści zyskaliby możliwość zwolnienia ze zdawania np. egzaminu ustnego z języka polskiego na maturze, przysługiwałyby im również preferencje przy rekrutacji na wyższe uczelnie.

Niejeden maturzysta mógłby pozazdrościć uczestnikowi olimpiady umiejętności selekcjonowania materiału, wartościowania, argumentowania, wnioskowania, czy w końcu sprawności pisarskiej.

A tak napisała w swym piśmie Ewa Wach- Czubińska :

„Chyba nadszedł najwyższy czas, aby zmienić również sposób myślenia o bibliotece i bibliotekarstwie. Minął XIX wiek i czas tradycyjnych zakurzonych zbiorów, minął wiek XX, który unowocześnił biblioteki, mamy już wiek XXI z komputerami, Internetem, ebookami i katalogami internetowymi. Już czas, aby i nasi uczniowie o tym wiedzieli! Dlatego też; po pierwsze – zainteresujmy Olimpiadą Bibliologiczną i Informatologiczną MEN i postarajmy się o wpisanie jej na listę ministerialną, po drugie – sprawmy, aby „Perspektywy” uwzględniły ją w rankingach szkół, po trzecie – propagujmy ją w szkołach, bo w innym wypadku za kilkanaście lat na próżno będziemy szukać wykwalifikowanych kadr, które w bibliotekach, centrach kultury i instytutach naukowych będą potrafiły sprostać wyzwaniom społeczeństwa informacyjnego.”

Jako nauczyciel bibliotekarz przekazuję dalej apel zamieszczony na łamach Biblioteki w szkole:

Nauczycieli, którym bliska jest idea naszej olimpiady, prosimy o wsparcie i wysłanie na adres: olimpiadabii@uni.lodz.pl pisma z poparciem, które będziemy mogli złożyć w Ministerstwie Edukacji Narodowej.

 

 

Kategorie Bez kategorii, Bibliotekarskie strony www | Tagi , , , | Zostaw komentarz

Dwie ważne akcje czytelnicze

Zbliżają się wielkimi krokami dwie ważne dla rozwoju czytelnictwa akcje: NOC BIBLIOTEK oraz ogólnopolska akcja wspólnego czytania w szkołach lub w innych miejscach.

baner do newslettera_int

 

Druga edycja Nocy Bibliotek 4 czerwca pod hasłem WOLNO CZYTAĆ, nawiązującym do obchodów Dnia Wolności. Organizatorzy: Centrum Edukacji Obywatelskiej, Gazeta Wyborcza, Fundacja „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom”, Magazyn „Książki”, Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, Instytut Książki.

NOC BIBLIOTEK_ZAKLADKI_na strone-2

 

Zgłosiło się już ok.500 bibliotek z całej Polski, sprawdźcie w waszych szkołach czy przystąpiono do akcji, Wy tez możecie wziąć w tym udział i pomóc w organizacji!

logoDruga akcja to wspólne i jednoczesne czytanie książek w szkołach lub poza nimi zorganizowane przez szkolne biblioteki lub inne podmioty, np. samorządy uczniowskie, drużyny sportowe, harcerskie itp.

Akcji patronuje pismo Biblioteka w szkole oraz blog biblioteki szkolne online.

Akcja startuje 10 czerwca o godzinie 10.00 w całej Polsce jednocześnie. Zarejestrujcie swoja szkołę, zróbcie zdjęcia, wyślijcie organizatorom, a można wygrać fajne nagrody: książki, prenumeraty, czytniki e-booków, torby materiałowe z nadrukiem.

Pobijmy rekord jednoczesnego czytania książek w całej Polsce! Szczegóły na stronie czytamy.org

Kategorie Bez kategorii, Bibliotekarskie strony www, Czytelnictwo | Tagi , , , | Komentarzy: 1

Cyfrowobezpieczni.pl w bibliotece?

cyfrowo 2
Grafika, zrzut ekranu portalu „Cyfrowobezpieczni.pl”

Pod auspicjami MEN w ramach działań „Bezpieczna +” ruszył nowy ogólnopolski program, który ma podnieść kompetencje uczniów, nauczycieli i rodziców w zakresie bezpieczeństwa w Sieci.

Program jest promowany podczas lokalnych konferencji w całej Polsce – ja miałam przyjemność uczestniczyć w takim spotkaniu 20 kwietnia w Gdańsku.

cyberbezpieczni1
Cyfrowobezpieczni.pl Konferencja w siedzibie CEN w Gdańsku 20.04.2016. Fot. E. Ciemińska

Od razu też pomyślałam, że  ośrodkiem takich inicjatyw mogłaby stać się biblioteka szkolna – dziś mediateka z racji prowadzonych przez nas zajęć z edukacji medialnej, obejmującej także bezpieczne korzystanie z nowych technologii. Oczywiście bez współpracy z nauczycielami i rodzicami się nie obejdzie :)

Program „Cyfrowobezpieczni.pl” będzie realizowany przez stowarzyszenie „Miasta w Internecie” w trzech edycjach. Rekrutacja do pierwszej już odbyła się, do kolejnych można zgłaszać szkoły od 1.08 – 15.10.2016 oraz od 1.08 – 15.10.2017 r. wypełniając formularz na stronie programu.

Co zyskamy uczestnicząc w programie?

  • program wyszkoli 200 Edukatorów Cyfrowego Bezpieczeństwa, którzy będą wspierać działania szkół oraz prowadzić w szkołach zajęcia warsztatowe,
  • udział w szkoleniach dla Szkolnych Mentorów Cyberbezpieczeństwa (1 osoba w każdej szkole),
  • wsparcie szkoleniowe (ogólnopolskie konwenty Bezpiecznej Szkoły, kursy dla edukatorów i mentorów, kursy online, spotkania regionalne) i metodyczne w postaci materiałów edukacyjnych, scenariuszy, filmów itd.
  • pakiet materiałów edukacyjnych udostepnionych na wolnych licencjach –  scenariuszy, kursów e-learningowych, gier edukacyjnych i multimediów.
  • Dzień Bezpieczeństwa Cyfrowego w szkołach,
  • Konkurs: Jesteśmy cyfrowobezpieczni! z cennymi nagrodami dla szkół.
  • możliwość skorzystania z pomocy punktu konsultacyjnego w zakresie cyberbezpieczeństwa…
cyfrowo 1
Plakat „Sprawdź, czy jesteś cyfrowobezpieczny!” Zrzut ekranu ze strony programu.

Na stronie projektu można pobrać plakat „Sprawdź, czy jesteś cyfrowobezpieczny!”, który również może być wykorzystany podczas zajęć.

Kategorie Bez kategorii, Edukacja medialna, Konkurs, TIK w bibliotece | Tagi , , , , | Zostaw komentarz

Wrocław i książki

plakat promujący Wrocław
plakat promujący Wrocław

 

 Wrocław - Światową Stolicą Książki UNESCO 

Dzięki temu  prestiżowemu tytułowi Wrocław dołączył do takich miast jak Madryt, Bangkok, Amsterdam, Buenos Aires czy Toronto. 23 kwietnia 2016 roku rozpoczął kadencję Światowej Stolicy Książki UNESCO. Wyróżnienie to wydłuży święto książki we Wrocławiu do 22  kwietnia 2017 roku. W jego ramach wszystko, co ważne  dla literatury i czytelnictwa, wybrzmi jednocześnie we wszystkich językach świata.

Jedną z wymiernych korzyści płynących dla Wrocławia z pełnienia roli Światowej Stolicy Książki będą bez wątpienia silne i długotrwałe kontakty międzynarodowe z tymi miastami świata, które przywiązują podobnie dużą wagę do myślenia o literaturze nie tylko jako instrumencie promocji, ale jak o rzeczywistym motorze rozwoju.
23 kwietnia 2016 roku kilka wyjątkowych wydarzeń uświetni ceremonię otwarcia Światowej Stolicy Książki. Na wrocławskim rynku w Kamienicy pod Złotym Słońcem otwarte zostanie Muzeum Pana Tadeusza.

Tego samego dnia odbędzie się specjalna edycja Europejskiej Nocy Literatury; wydarzenie, w którym tradycyjnie już bierze udział ponad 10 tys. wrocławian, w ten szczególny dzień przebiegnie niezwyczajnie odświętnie – nie tylko ze względu na świątynie, w których odbywać się będą czytania – i międzynarodowo. Goście i mieszkańcy Wrocławia przejdą przez Ulicę Krokodyli w galicyjskim miasteczku, w jakie zamieni się – z powodu trwającego równocześnie miesiąca lwowskiego – Przejście Garncarskie.

Tego dnia także ukaże się „Gazeta Pisarzy”, niewiarygodne przedsięwzięcie, które ESK realizuje we współpracy z „Gazetą Wyborczą”. Gazeta tego dnia zostanie w całości – od wiadomości z kraju, przez sport po kulturę i biznes napisana przez literatów. O Wrocławiu, Światowej Stolicy Książki UNESCO, dowie się wówczas cała Polska. I nie tylko – projektem tym interesuje się już teraz wielu dziennikarzy z zagranicy ze względu na jego wyjątkowość i rozmach.

Także magazyn telewizyjny o książkach i ich twórcach - Xięgarnia, prowadzony przez Agatę Passent i Filipa Łobodzińskiego  nadany został właśnie z Wrocławia.

Kategorie Bez kategorii, Czytelnictwo | Tagi , | Komentarzy: 1

Kto nie czyta książek czyli wyjątki z raportu o czytelnictwie

grafika:Pixabay, domena publiczna
grafika:Pixabay, domena publiczna

Dzięki uprzejmości Lustra Biblioteki zapoznałam się z raportem o stanie czytelnictwa za 2015 rok . Raport jest obszerny, ale chętnie zebrałam dla czytelników bloga kilka ciekawostek i oczywistości, które zwróciły moja uwagę.

37 % badanych zadeklarowało przeczytanie przynajmniej 1 książki, przy czym większy odsetek czytelników występuje wśród osób z wyższym wykształceniem, więcej tez czytają kobiety.

Wyraźny spadek poziomu czytelnictwa rozpoczął się około 10 lat temu, ale preferencje czytelnicze wykazują pewną stałą wartość, bo czytamy głównie romanse, sensację, fantastykę. Najczęściej wymienianym autorem w 2015 roku był Henryk Sienkiewicz.

Praktyki czytelnicze z reguły ulegają kumulacji czyli jeśli ktoś czyta czasopisma lub inne dłuższe teksty, to sięga też po książkę lub czyta w Internecie. Czytanie jest także uwarunkowane środowiskowo – potencjalni czytelnicy obracają się w środowisku innych czytających, zarażają się jakby czytaniem. Statystyka pokazuje też, że zaangażowanie czytelnicze wiąże się z większym zadowoleniem z własnej sytuacji zawodowej i większą stabilizacją zatrudnienia.

Nawet jeśli brakuje osadzenie czytelnika w środowisku o dużym zasobie kulturowym, to nadrobić to można poprzez:

  • możliwość korzystania z bibliotek
  • pozytywny wpływ nauczyciela
  • trening czytelniczy w postaci sumiennego czytania lektur szkolnych oraz innych książek dla przyjemności
grafika: Pixabay, domena publiczna
grafika: Pixabay, domena publiczna

Źródłem czytanych książek bywają na I miejscu księgozbiory domowe, wypożyczenia od znajomych lub kupno własnych tytułów.

Na II miejscu znalazły się książki z biblioteki oraz otrzymywane prezenty, znaczenie książek pozyskiwanych z Internetu jest nadal minimalne.

Zadano badanym pytanie dlaczego korzystają z bibliotek? Odpowiedzi były następujące:

  • mam dostęp do pozycji trudnych do zdobycia w inny sposób
  • korzystam z pomocy bibliotekarza
  • odpowiada mi atmosfera biblioteki jako miejsca
  • proponuje się czytelnikom bezpłatne wydarzenia oraz imprezy

Jednym z powodów niekorzystania z bibliotek jest lęk czytelników przed karą za przetrzymanie książki poza wyznaczony termin zwrotu.

Najpopularniejszą czytelniczą praktyką internetową jest poszukiwanie porad, informacji związanych z pracą lub nauką, czytanie prasy online oraz korzystanie z encyklopedii.

grafika: Pixabay, domena publiczna
grafika: Pixabay, domena publiczna

1/4 czytelników książek czyta także blogi, a największą popularnością cieszą się blogi hobbystyczne, poświęcone ciału i zdrowiu oraz uprawianiu sportu.

Z sieci zaczęli w pierwszej kolejności korzystać czytelnicy książek i do tej pory także właśnie czytelnicy książek stanowią jej nabardziej wszechstronnych użytkowników.

 

 

Kategorie Bez kategorii, Czytelnictwo | Tagi , , , | Komentarzy: 1