Historia Zboru Ewangelickiego w Podlesiu

Posted by zslubaczow in Wszystkie, Zabytki sakralne | Leave a comment

We wsi Podlesie napotkać można wiele interesujących miejsc, pozostałych po dawnej Kolonizacji Niemieckiej. Niewątpliwie do zbioru tych zabytków należy Zbór Ewangeilcki. Składa się on z dwóch części- Kościoła i Pastorówki.

Jednym z najbardziej znanych zabytków jest „Centrum Edukacyjno- Kulturalne Pastorówka w Podlesiu”. Została ona wzniesiona obok kościoła w 1856 roku i stanowiła plebanię, w której mieszkał pastor wraz z rodziną. Budynek pamięta różne czasy, m.in. te, kiedy po rodzinie Pastora zamieszkał tam miejscowy dentysta, a następnie mieszkanka Podlesia. Warto wspomnieć, że w częsci budynku dawnej plebanii, mieściła się stajnia, w której trzymane były konie.  Budynek ten został gruntownie odremontowany w 2011 roku z zachowaniem oryginalnych założeń architektonicznych.

Zaraz po Pastorówce w Podlesiu ceniony jest również Zbór Protestancki (Ewangelicki). Został on wybudowany w 1856 roku (obecnie użytkowany, jako Filialny Kościół Rzymsko-Katolicki pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny) pełniący swoją funkcję do czasów II Wojny Światowej. Pod względem architektonicznym świątynia reprezentuje typową dla swego czasu mieszankę stylów z elementami neogotyku i klasycyzmu, o czym mogą świadczyć np. bardzo grube mury.

Historia wsi Podlesie

Posted by zslubaczow in Dzieje wsi i miasteczek, Wszystkie | Leave a comment

Podlesie – historyczna wieś z zachowanymi obiektami po dawnej kolonii niemieckiej, założonej tu w 1783 roku o pierwotnej nazwie Reichau. Osada powstała w czasie kolonizacji józefińskiej, prowadzonej z inicjatywy Cesarza Franciszka Józefa pod koniec XVIII wieku. Koloniści zasiedlający Reichau, przybyli w liczbie 91 osób z północnych Niemiec. Liczba osób stopniowo wzrastała, w drugiej połowie XIX wieku wieś liczyła już 170 mieszkańców.

Z tego też okresu w centrum wsi zachował się zbór ewangelicki, wybudowany w 1856 roku (użytkownay obecnie jako filialny kościół rzymskokatolicki), który swoją funkcje pełnił do czasów II wojny światowej. Pod względem architektonicznym świątynia reprezentuje typową dla swego czasu mieszankę stylów z elementami neogotyku i klasycyzmu.

Obok zboru została wzniesiona obszerna plebania w której mieszkał pastor z rodziną. budynek został gruntownie odremontowany w 2011 roku z zachowaniem oryginalnych założeń architektonicznych. Obecnie mieści się tu centrum Edukacyjno- Kulturalne „Pastorówka”.

W pobliżu spotkać możemy również obiekty wiejskiej zabudowy dawnej kolonii niemieckiej. Na skraju wsi ówcześni koloniści założyli cmentarz, Do dziś zachowało się tu około 100 nagrobków. Najstarsze pochodzą z lat dwudziestych XIX wieku, ostatnie z okresu międzywojennego. Z typowymi dla okolicy nagrobkami, sąsiadują wysokie obeliska. Rozpoznawalne są nagrobki pastorów Johanna Nikolausa Kaufmanna, Wilhelma Walesa i Johanna Lubsika.

W Podlesiu można zobaczyć również budynek byłego Domu Ludowego z 1937 roku w którym do lat 90-tych funkcjonowała szkoła podstawowa.

TRADYCJE WESELNE W NIEMSTOWIE!

Posted by zslubaczow in Wszystkie | Leave a comment

Wesela zaczynały się w poniedziałek. Wtedy orkiestra ( składająca się z grajków na skrzypcach, akordeonie i bębnie) przychodziła do przyszłej panny młodej, gdzie grali piosenki. Następnie wraz z dróżbami wyruszali zapraszać najbliższych gości (bardzo często pochodzili oni z pobliskich wiosek). Jeżeli narzeczeni posiadali rodzinę z dalekich stron, wtedy zapraszano ich około dwa tygodnie wcześniej.  Od wejścia na podwórko orkiestra grała „Marsz Mendelsona”. Każdego z gości prosiło się o błogosławieństwo. Wieczorem kiedy wszyscy powracali do swoich domów, Pan młody wraz z dwoma dróżbami przychodził do wybranki aby wykupić, wytargować krawat oraz koszulę którą następnego dnia miał ubrać na wesele. Mężczyźni gdy wychodzili obdarowywali kobiety czekoladami. Następnego dnia , we wtorek o godzinie 11 odbywała się uroczysta msza zaślubinowa. Jeżeli Pan młody pochodził z innej wioski, robiono bramy weselne. Po zaślubinach wszyscy goście byli zapraszani na obiad do nowożeńca. Około godziny 16 przyjęcie przenosiło się na podwórko Panny młodej. Na stołach można było znaleźć miedzy innymi kanapki, ciasta, makaron z serem, zupę pomidorową, barszcz i czasem gołąbki bądź ziemniaki. Trunkami na weselu były głownie piwa. Zabawa trwała do rana, tańczono i śpiewano. Niestety nie obchodzono  oczepin. Niektóre tradycje przetrwały do dzisiaj.

 

Weselewesele 2

ANDRZEJKI W NIEMSTOWIE!

Posted by zslubaczow in Wszystkie | Leave a comment

W dniu św. Andrzeja, z nocy 29 na 30 listopada, młodzi ludzie robili sobie wzajemnie psikusy. Wychodzili późną nocą, aby nikt ich nie zauważył, ani nie usłyszał. Ściągano bramy, które następnie były chowane w pobliżu domów. Podobnie robiono również z wozami, które wyciągano na wyższe budynki, przystanki lub zastawiano nimi wjazdy do wioski. Robiono kukły na wzór swojego podobieństwa, aby zanieść je następnie pod dom swojej sympatii. Zakochanym parom, przyjaciele wysypywali dróżkę z piór od domu panny do domu kawalera. Na oknach malowano różne rysunki np. serca lub imiona. Wszyscy się dobrze bawili. Ta tradycja, przetrwała do dzisiaj. Dużo młodzieży dalej robi sobie kawały, na wzór tych z dawnych czasów.

 

oooopppp

 

Korowaje

Posted by zslubaczow in Kuchnia kresowa, Wszystkie | Leave a comment

Korowaje to dość duże bułki weselne które robiono na terenie Niemstowa i Folwarek. Były one pieczone dzień przed ślubem i rozdawane rano tego samego dnia. Dostać je mógł każdy mieszkaniec wioski oraz goście weselni, ale najczęściej jednak przychodziły po nie dzieci.Pieczono ich ok. 400-500 sztuk, a rozdawała je mama panny młodej lub pana młodego na pamiątkę młodożeńców.

CCI20161205_0001CCI20161205_0003

Ciasto było drożdżowe (słodkie), nadziewane serem, marmoladą a najczęściej konfiturą. Głównym elementem rzucającym się w oczy był wzorek, ozdoba na wierzchu korowaju nazywana figą. Była ona bardzo słodka i była bez dodatku drożdży oraz proszku do pieczenia. Na koniec po całej bułce rozsypywało się cukierki dekoracyjne.

Znalezione obrazy dla zapytania Bułka korowaj Znalezione obrazy dla zapytania Bułka korowaj

 

Przepis:

1.Ciasto na bułki (drożdżowe) ok. 20 porcji

-1 kg mąki
-0,5 szklanki cukru
-5 dag drożdży
-4 żółtka
-0,5 L mleka
-0,5 szklanki oleju
-1 kostka margaryny
Wszystko wymieszać i zostawić do urośnięcia.

2. Figi, ozdoby

-0,5 kg mąki
-1 szklanka cukru
-1 szklanka mleka
-3 całe jaja
Wszystko wymieszać.

Po urośnięciu ciasto należy uformować w bułeczki i zrobić wzorek na wierzchu z drugiego ciasta na figi. Wszystko to posmarować rozcieńczonym żółtkiem i wsadzić do piekarnika (180 stopni) i piec aż się ładnie „zarumienią”.Na koniec posypać cukierkami dla ozdoby.

 

CMENTARZ WOJENNY z I i II WOJNY ŚWIATOWEJ

Posted by zslubaczow in Wszystkie | Leave a comment

Cmentarz wojenny z I i II wojny światowej przy ulicy Cichej – W 2011 roku został wpsany do rejestru zabytków nieruchomych województwa podkarpackiego. Cmentarz znajduje się we wschodniej części miasta, tzw. Żelichówce, na lekkim wzniesieniu. Teren założony na planie regularnego prostokąta, ogrodzony metalową siatką. Składa się z dwóch zasadniczych części przedzielonych szeroką aleją główną. Część zachodnią zajmuje cmentarz wojenny z I wojny światowej. Tworzy go 10, zbiorowych mogił ziemnych, w których pochowani są żołnierze różnych narodowości, poległych w walkach w latach 1814-1918 oraz zmarli w miejscowym lazarecie. Część wschodnia zajęta jest pod cmentarz epidemiczny z kilkunastoma kamiennymi nagrobkami zmarłych na cholerę w latach 1914-1918 oraz starym, kamiennym krzyżem datowanym na przełom XVII/XVIII wieku, przeniesionego tu z niezachowanego kopca mogilnego przy ul. Orzeszkowej. Oprócz nich, w północnej części nekropolii usytuowane są groby z płytami pamiątkowymi żołnierzy poległych w czasie II wojny światowej: żołnierzy polskich dowodzonych przez Józefa Kustronia, poległych w 1939 roku; żołnierzy Armii Radzieckiej poległych w walkach z UPA . Ponadto usytuowany tu jest pomnik ku czci lotników 31 eskadry rozpoznawczej Armii ,,Karpaty”. Cmentarz posiada duże wartości historyczne oraz wartości przestrzenno – estetyczne. Jest miejscem pochówku żołnierzy różnych narodowości z okresu I i II wojny światowej, z zachowanym pierwotnym rozplanowaniem mogił żołnierskich z I wojny światowej. Na części epidemicznej zachowało się kilkanaście nagrobków kamiennych, pochodzących z bruśnieńskich warsztatów kamieniarskich, o ujednoliconym charakterze. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje stary krzyż z przełomu XVII/XVIII wieku.

 

cbfe05a903816e5d35cf0e20fe525fbc

ca7d578984d457ada4ab6a763f730654

BUDYNEK ROGATKI

Posted by zslubaczow in Dawny Lubaczów, Historia, Wszystkie | Leave a comment

Rogatka w Lubaczowie jest to mały budynek postawiony na granicy miasta.W ostatnich latach do remontu rogatki przymierzano się kilka razy. Niestety, z różnych względów, nigdy kompleksowo nie udało się tego zrobić. Ostatecznie obiekt został zapomniany i skrył się za żywopłotem i obskurnymi tablicami reklamowymi. A szkoda, bo rogatka była kiedyś wizytówką naszego miasta. Pełniła funkcję reprezentacyjną i witała przyjezdnych. Na rogatce, która stała na dawnej granicy miasta, pobierano m.in. opłaty za przejazd przez most. Wcześniej takich rogatek, choć drewnianych, było w Lubaczowie więcej. Ta, która stoi obecnie na skrzyżowaniu ulic Handlowej i 3-go Maja, powstała w 1929 roku i jest dziełem znanego w okolicy inż. Władysława Ruebenbauera. Rogatka jest typowa dla jego stylu – ma czterospadowy łamany dach, frontowe podcienie wsparte na trzech dworkowych kolumnach. Rogatka odzyskała dawny blask i znowu ma „wrócić do życia” dzięki stowarzyszeniu „Rogatka”, któremu ma być przekazany obiekt.

rogatka_stara_2-800x600

812183926        1298926377