Wampiryzm w Europie

                                                         HISTORIA    WAMPIRYZMU           

Wiara w istoty żywiące się ludzką krwią rozpowszechniona była nie tylko w Europie, lecz w mitologiach całego świata, pomimo tego, że niektóre kultury nigdy się nie zetknęły ze sobą. Samo zjawisko wampiryzmu występowało na zbliżonych zasadach, chociaż wampiry z innych części świata znacznie różniły się od europejskich.

W starożytnej Asyrii wierzono, że duchy ludzi, których nie pogrzebano w sposób prawidłowy, gdy zaczynał dokuczać im głód i pragnienie, a nie dostawały żadnych ofiar, wysysały krew z żyjących. W wierzeniach muzułmańskich odpowiednikiem wampira był ghul – demon zamieszkujący ruiny i pożerający podróżnych, a w przypadku ich braku, świeżo odkopane z cmentarza trupy. Według wierzeń polinezyjskich wampirami są dusze zmarłych, które opuściły groby oraz posążki domowe. W nocy zakradają się one do domu i zjadają serca i wnętrzności śpiących. W Meksyku powszechna była wiara w civatateo – duchy zmarłych podczas porodu kobiet, które z zemsty kradły i zjadały dzieci. W Chinach za wampira był uważany każdy zmarły, którego ciało nie uległo rozkładowi. W Japonii wierzono, że wampir może przybierać kształty zwierząt, a po ukryciu zwłok swych ofiar przybierać ich postać. Według wierzeń malajskich wampiry były powoływane do życia przez czarowników i mogły wcielać się w postacie zwierząt. Jednym z takich wampirów był langsuir – duch zmarłej kobiety, który powróciwszy ze świata zmarłych atakował dzieci i wypijał z nich krew przez dziurkę w tylnej części szyi. Indyjskie dżungle natomiast nawiedzane były przez jigar-khor – pijące krew wiedźmy, które wymawiając magiczne zaklęcia i wpatrując się bez ustanku w ofiarę potrafiły wykraść jej wątrobę.
W zależności od kultury w jakiej pojawia się zjawisko wampiryzmu – osobniki te, różnie nazywano. Samo słowo „wampir” pochodzi z języka prasłowiańskiego (bułgarskie vampir, polskie wąpierz, ruskie upir). Z języków słowiańskich rozpowszechniło się w całej Europie, a potem i na świecie. Na ziemiach polskich używano również innych określeń m.in. upiór, wypiór, wąpierz, wampierz, strzyga, strzygoń, które zostały utrwalone w licznych nazwach geograficznych np. Wąpiersk, Wampierzów, Strzygi. Angielskie, a także francuskie „vampire” pochodzi z języka niemieckiego „wampir”, a to słowo do Niemiec, przywędrowało ze słowiańszczyzny w XVIII wieku.

                                                                                                      przygotował: Dawid  S

 ____________________________________________________________________________________________


           ZNANE EUROPEJSKIE WAMPIRY                                          

                   HRABIA DRACULA                                                            Vlad III Palownik

 

Vlad III Palownik ur. się w 1431 r., prawdopodobnie w Siedmiogrodzie, jako syn hospodara wołoskiego Vlada II Draculi. Postać wampira Draculi jest literackim połączeniem ojca i syna: od pierwszego pochodzi  imię, a od drugiego osobowość. Ojciec otrzymał przydomek Dracul, gdyż należał do zakonu Dragonów, którego zadaniem była walka z niewiernymi. Tłumaczenie tego słowa jako „diabeł” pojawiło się znacznie później, już po okrutnych czynach Vlada III. Do dzisiaj „drac” oznacza w języku rumuńskim diabła.

W młodości książę wraz z bratem Radu, spędził kilka lat jako zakładnik na dworze sułtana Murada II gdzie był wykorzystywany seksualnie. Te traumatyczne doświadczenia oraz tragiczna śmierć ojca i starszego brata Mirczy, torturowanego i spalonego żywcem przez zbuntowanych bojarów, miały wielki wpływ na jego późniejsze zachowanie.

Objął on władzę na Wołoszczyźnie w 1456 r. i od razu pokazał jakimi metodami  będzie rządził: kazał ponad 20 tys. mężczyzn, kobiet i dzieci wbić na pale, aby zdławić w zarodku bojarskie spiski i zemścić się za śmierć najbliższych. Pozostałych  przy życiu zmuszono iść pieszo ok. 120 km. bez odpoczynku, a tych co przeżyli skierowano do budowy twierdzy, której ruiny podziwiać można do dzisiaj.
Wbijanie na pal znane był dobrze w państwie osmańskim, ale dopiero Vlad III uczynił go narzędziem prawdziwego terroru. W najokrutniejszej wersji był to cienki zaostrzony i natłuszczony drzewiec, który wbijano ofierze w odbyt tak, by jego koniec wychodził ustami. Konanie nieszczęśnika mogło trwać kilka dni. Stosowano również inne kary np.: obdzieranie ze skóry, gotowanie i palenie żywcem, grzebanie żywcem, wyrywanie paznokci, oślepianie, duszenie  wbijanie na hak, przypiekanie i chyba najbardziej humanitarne spośród wszystkich ścinanie i wieszanie. Ponieważ wbijanie na pal było jego ulubioną metodą zabijania, obdarzono go przydomkiem Palownik.
Prawie każde przestępstwo w państwie Vlada III, od kłamstwa poprzez kradzież do zabójstwa, karane była wbiciem na pal. Anegdota mówi o praworządności w jego państwie, otóż podobno Dracula postawił na głównym placu złoty kubek, aby spragnieni mieszkańcy czy też podróżnicy mogli napić się wody z tamtejszej studni. Przez cały okres jego rządów nikt nie ukradł kubka, zniknął dopiero po jego śmierci. Biedaków, włóczęgów, żebraków i nieuleczalnie chorych traktował jak przestępców. Pewnego razu zaprosił podobno wszystkich tych ludzi na wielką ucztę, ale kiedy pojedli i popili, kazał zamknąć salę biesiadną i podpalić. Wszyscy spłonęli żywcem.
Do historii przeszła też jedna z wypraw Draculi przeciw Turkom. W 1462 r. wybrał się za Dunaj, ale po kilku bitwach zarządził odwrót, ponieważ Mehmed II dysponował trzykrotnie większymi siłami. Turcy deptali mu po piętach, więc Vlad III palił własne wsie i zatruwał studnie, aby wróg nie miał co jeść i pić. Kiedy sułtan wkroczył do stolicy księstwa i zobaczył wbitych na pal pobratymców schwytanych przez Vlada III zarządził odwrót.
Okrutne rządy przysporzyły mu wielu wrogów, a odrodzona opozycja bojarska uknuła spisek, który doprowadził do uwięzienia  Draculi przez króla Macieja Korwina pod pretekstem antywęgierskich knowań. Dzięki pomocy mieszkańców wioski Arefu, tajemnym tunelem uciekł królowi węgierskiemu. W tym czasie wydano w Wiedniu (1463 r.) w języku niemieckim rejestr jego win – Palownika Geschichte Dracole Wayde. Na podstawie tego dzieła powstało wiele opracowań dotyczących jego osoby.

W 1476 r. Vlad III powrócił na tron, ale wkrótce zginął, jak niektórzy twierdzą, raniony przypadkowo w zamieszaniu przez jednego ze swoich żołnierzy, a według innych zamordowany skrytobójczo. Jego uciętą głowę, zakonserwowano w miodzie i wysłano do Stambułu, zaś ciało pochowano, jak mówi legenda  w monasterze Snagov, leżącym na wyspie /jezioro o tej samej nazwie/. 

                                         

                                             

                                                   Zamek Draculi, Brasov, Rumunia

                                                  

Opracowała: Justyna Sasor



.

 

 



____________________________________________________________________

Elżbieta Batory

Elżbieta Batory urodzona w 1560 roku, była córką Jerzego Batorego i Anny Escede. Należała do jednego z najznamienitszych madziarskich rodów, bratanica polskiego króla Stefana Batorego raz siostra stryjeczna księcia Siedmiogrodu Gabriela Batorego. Nieliczne zachowane listy świadczą, że Elżbieta była osobą wykształconą i kulturalną, umiała pisać, co wśród kobiet nawet arystokratek, było wówczas rzadkością. O jej młodości wiemy tylko tyle, że lubiła ubierać się jak mężczyzna, jeździła konno i brała udział w polowaniach. W wieku 15 lat została żoną grafa Franciszka Nasady. Już w pierwszych latach małżeństwa ujawniły się pierwsze oznaki jej późniejszej skłonności do okrucieństwa. Jednak ani mąż, ani inne osoby z jej najbliższego otoczenia nie miały odwagi przeciwstawić się tym zachowaniom. I tak pewnego dnia, gdy hrabina złapała służącą na wyjadaniu, słodyczy, kazała ją rozebrać, nasmarować miodem i pozostawić na dworze na pastwę owadów. Pewnemu służącemu, który cierpiał na epilepsję włożyła między palce u nóg zanurzone w oleju kawałki papieru, które następnie podpaliła. Po śmierci męża w 1604 roku Elżbieta Batory przeniosła się wraz z dziećmi do Csejthe, gdzie początkowo zamieszkała nie w zamku, lecz w położonej nieopodal kościoła warowni. Przeszła do historii jako sadystka maltretująca młode dziewczęta. Uśmierciła wiele kobiet i wyżywała się w zadawaniu im mąk. Torturowała je razem ze swoją służbą, Fiokiem, Iloną Jo, Anną Darabulową, i Dorą Senteszową. Dziewczęta bito po całym ciele, póki skóra nie popękała. Po piętach i po dłoniach bito dotąd, dopóki nie naliczono do dwustu. Dora jednej obcięła nożycami piersi, innym przecinała opuchnięte części ciała. Elżbieta Batorówna niekiedy wygryzała im kawałki ciała, wyszarpywała zębami z policzków, z pleców. Świecą przypalała dziewczętom przyrodzenie. Przypalała skórę rozpalonymi do białości przyrządami. Kłuto je igłami, wbijano szpilki w wargi i pod paznokcie, szczypano. Zamęczano na śmierć, między innymi żelazkami miażdżono im nosy i wargi. Elżbieta Batorówna wsadzała im do ust oba palce wskazujące i rozciągała je, póki się nie rozerwały. Skatowane dziewczyny były wynoszone na śnieg i polewane lodowatą wodą, aż zamarzały. Zmuszano do stania w zimnej wodzie po szyję. Prawdopodobnie Elżbieta Batorówna urządzała sobie krwawe kąpiele w krwi młodych dziewcząt, aby odzyskać traconą urodę. Początkowo były to dziewczęta pochodzące z okolicznych wiosek, ale gdy ich krew nie poskutkowała, Elżbieta zaczęła uśmiercać szlachcianki. Ilość ofiar według zeznań świadków i znalezionej listy mogła wynieść od 300 do 640 dziewcząt. Gdy w 1610 roku wyszło to na jaw, aby uniknąć kompromitującego procesu, uwięziono Elżbietę dożywotnio we własnym zamku Csejthe. Zmarła tam 8 VIII 1614 roku. Pochowano ją w kościele w Csejthe. Według legend, które jeszcze długo po śmierci hrabiny krążyły wśród ludności, zwłoki „największego wampira wszechczasów” wyglądały strasznie. Nie można już było rozpoznać hrabiny, z rąk inóg bowiem wycięto kawałki ciała. Na przedramionach widniały ślady zębów, a ziemia wokół ciała pokryta była krwią.

 

Opracowała: Bednarz Aleksandra

____________________________________________________________________

LITERATURA ŚWIATOWA PORUSZAJĄCA TEMATYKĘ WAMPIRÓW:

* Anne Rice – Wampir Armand
– Wywiad z wampirem
– Królowa potępionych
* Harvard Lampoon – Zmrok
* Stephenie Meyer – Drugie życie Bree Tanner
– Zmierzch
– Zaćmienie
– Księżyc w nowiu
– Przed świtem
* Charlaine Harris – Martwy dla świata
– Martwy aż do zmroku
– U martwych w Dallas
– Klub martwych
* Melissa de la Cruz – Błękitnokrwiści
– Maskarada
* Enrique Moriel – Miasto poza czasem
* Becca Fitzpatrick – Szeptem
* Lauren Kate – Upadli
* Cassandra Clare – Miasto Popiołów. Trylogia Dary Anioła
* Rachel Caine
– Wampiry z Morganville. Maskarada szaleńców
– Wampiry z Morganville. Nocna Aleja
– Wampiry z Morganville. Przeklęty dom
– Wampiry z Morganville. Bal umarłych
* Tanya Huff – Linie krwi
– Ślad krwi .
* L.J Smitch – Pamiętniki Wampirów. Uwięzieni
– Świat nocy
* Cynthia Leitich Smith – Wieczni wygnańcy
* Chelsea Quinn Yarbro – Hotel Transylvania
* P.C Cast , Kristin Cast – Naznaczona
– Zdradzona
* Richelle Mead – Akademia wampirów
* Karrelyn Sparks – Jak poślubić wampira milionera
* Alyson Noel – Ever
* Bram Stoke – Dracula
* Lumley – Nekroskop
* Christie Golding – Wampir z mgieł
* Stephen King- Miasteczko Salem
* Elizabeth Kostova – Historyk
* Petra Neomillner – Słodka jak krew
* Magdalena Kozak – Nikt
– Renegat
– Nocarz

Przygotowała: Ania Korczak

Odpowiedzi: 2 do wpisu “Wampiryzm w Europie”

  1. Ewa pisze:

    co do literatury znalazłam również takie propozycje jak:
    Johann Wolfgang Goethe: Narzeczona z Koryntu
    George Byron: Giaur [fragm.]
    John William Polidori: Wampir
    Prosper Merimée: Ballada morłacka
    Juliusz Słowacki: Arab [fragment]
    Adam Mickiewicz: Pieśń Konrada [Dziady. Cz. III., fragm.]
    Aleksy Tołstoj: Rodzina wilkołaka ; niewydany fragment z dziennika
    nieznajomego.
    Edgar Allan Poe: Berenice
    Théophile Gautier: Panna młoda z krainy snów
    Nikołaj Gogol: Wij [fragm.]
    Narcyza Żmichowska: Bajka o wampirze [Poganka, fragm.]
    Alexandre Dumas, ojciec: W Karpatach [Biesiada widm, fragm.]
    Charles Baudelaire: Przemiany wampira
    Joseph Sheridan Le Fanu: Carmilla
    Bram Stoker: Dracula [fragm.]
    Władysław Stanisław Reymont: Wampir [fragm.]
    Władysław Broniewski: Ballada o placu Teatralnym
    Czesław Miłosz: Dolina Issy [fragm.]
    Roland Topor: Zęby wampira
    Andrzej Sapkowski: Rozmowa z wampirem [Chrzest gonia, fragm.]

    :)

  2. Ania pisze:

    Tej literatury związanej z wampirami jest na prawdę bardzo dużo , i wiele pisarzy podejmuje się tego tematu,

Zostaw odpowiedź

*

CommentLuv badge
Blitzy Theme & Wordpress PL
css.php