W Białymstoku, czyli w Polsce

Od jakiegoś czasu Białystok i Podlasie pojawiają się często w medialnych doniesieniach o incydentach z nienawiścią w tle. Napisy na synagodze w Orli („Żydzi do gazu”, „Cała Polska dla Polaków”), podpalenie Centrum Kultury Muzułmańskiej i drzwi do mieszkań obcokrajowców, zbezczeszczony pomnik w Jedwabnem, swastyki, krzyże celtyckie czy ksenofobiczne napisy w różnych miejscach to niektóre przykłady tego, co się dzieje. Różne instytucje reagują lub są do reakcji wzywane – Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, rzecznik Praw Obywatelskich, rektorzy uczelni wyższych w Białymstoku, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Wojewoda Podlaski i Prezydent Białegostoku, a nawet członkowie Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Białymstoku, wyraziły swój sprzeciw i potępiły. Nie twierdzę, że od wyrażenia sprzeciwu i potępienia coś się natychmiast poprawi, ale zajęcie stanowiska wobec ksenofobii jest jednak istotnym gestem. Tymczasem w tej wyliczance poważnych instytucji, brakuje mi dotkliwie władz oświatowych, z Ministerstwem Edukacji Narodowej na czele. A MEN milczy jak zaklęty, nawet będąc wywoływanym do tablicy (np. szef MSW mówił o odpowiedzialności, m.in. szkoły, za problemy z rasizmem i ksenofobią).
Ustalone przez ministerstwo podstawowe kierunki polityki oświatowej na rok szkolny 2012/2013, to wspieranie rozwoju dzieci młodszych, podniesienie jakości kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych i wzmacnianie bezpieczeństwa w placówkach oświatowych. Wydaje się, że przynajmniej ten ostatni priorytet mógłby stać się punktem zaczepienia dla działań o charakterze antyksenofobicznym. Tak się jednak nie dzieje, o czym przekonuje choćby wizyta na stronach podlaskiego kuratorium. W zakładce „Bezpieczeństwo” znajdziemy wiele informacji dotyczących działań (konferencje, szkolenia, akcje, projekty) promujących bezpieczne zachowania, ale w większości chodzi o uświadamianie zagrożeń związanych ze spędzaniem czasu wolnego, podróżami, ruchem drogowym, chorobami i uzależnieniami. W poprzednim roku szkolnym z kuratorium interesowało się też spożyciem słodyczy pochodzących z Chin, zachowaniem na stokach narciarskich czy ogniem w lesie. Bez grama ironii stwierdzam, że wszystkie te tematy są arcyważne i potrzebne, ale w brakuje w nich takich, które pomogłyby kadrze pedagogicznej i młodzieży przyjrzeć się temu, co się dzieje za oknem i ewentualnie uczyć jak temu zaradzić. Konkursy i projekty, którym kuratorium patronuje, nawet te skoncentrowane na wielokulturowości w ogóle, to za mało, aby przeciwdziałać nietolerancji w sposób planowy i o szeroki.

Jedyna informacja, jaka znalazłam na stronie kuratorium, odnosząca się bezpośrednio do niepokojących wydarzeń, pochodziła z Komendy Wojewódzkiej Policji w Białymstoku
(podlaska policja zachęca do zgłaszania zdarzeń o podłożu ksenofobicznym na specjalnie dołączonym formularzu). Przejrzałam także kuratoryjne czasopismo – nie znalazłam odniesień, prób zrozumienia, analiz czy propozycji rozwiązań dotyczących tego, co się dzieje wokół szkoły. Zajrzałam do oferty ośrodków doskonalenia nauczycieli z Białegostoku, Łomży i Suwałk – nie znalazłam żadnych form doskonalenia, które byłyby związane z bieżącym wyzwaniami, które przygotowałyby nauczycieli i nauczycielki do stawiania czoła ksenofobii. Chyba, że za takie uznamy szkolenie pt. „Jak uczyć optymizmu?” Istotnie, jest on bardzo potrzebny, ale obawiam się, że problemu nie rozwiąże.
Przy tym wszystkim wiem, że białostockie i podlaskie szkoły nie pozostają obojętne -inicjatywy oddolne samych nauczycieli i nauczycielek, udział w projektach organizacji pozarządowych, sprawiają, ze w wielu miejscach reaguje się na to, co się dzieje i rzeczywiście uczy młodzież tolerancji. Aby jednak skutecznie, także w szkole oduczać ksenofobii, potrzeba działań systemowych, a takich nie niestety nie dostrzegam.
W niedawnym „Dużym Formacie”, G. Szymanik opisując sytuację w Białymstoku, podsumował swój tekst słowami „Pojechałem do Białegostoku, znalazłem Polskę”. I rzeczywiście, widać to też jak na dłoni w sferze edukacji.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
css.php