Cóż, że w Ameryce, czyli tolerancja daleko od szosy – cz. 1

Kiedy porównujemy poziom tolerancji, duże miasta jawią się jako miejsca, gdzie akceptacja dla mniejszości i odmienności różnego rodzaju jest większa niż na peryferiach. Z drugiej strony, zadziwia mnie często energia i świeżość pomysłów powstałych w małych miejscowościach, z dala od centrum. Nie brakuje takich niezwykłych miejsc w Polsce, a Sejny z Fundacją „Pogranicze” są tego bardzo dobrym przykładem. Jednak tym razem chciałabym poświęcić mój tekst przedsięwzięciom, które powstały za oceanem. Ich wspólne cechy to temat – tolerancja i miejsce urodzenia – małe, peryferyjne miejscowości, zwykle jednorodne etnicznie i kulturowo. Wpływ tych projektów sięgał daleko poza kraj i czas, kiedy powstały, w dużym stopniu zmieniły one zarówno Amerykę, jak i myślenie o tolerancji i edukacji w wielu miejscach na świecie.
Pierwszy z nich i pewnie najbardziej znany to projekt-eksperyment „Niebieskoocy/Brązowoocy”, zrealizowany przez nauczycielkę Jane Elliot po zabójstwie M. L. Kinga w malutkim Riceville w stanie Iowa, prawie w całości zamieszkałym przez białych obywateli. Nauczycielka w swoim eksperymencie podzieliła klasę na grupy według koloru oczu, oznaczając ich dodatkowo specjalnym kołnierzem. Następnie, Elliot przez cały dzień zupełnie inaczej traktowała obydwie grupy. Pierwszego dnia faworyzowani przez nią byli niebieskoocy, podczas gdy dzieci o innym kolorze oczu były na różne sposoby traktowane gorzej. Drugiego dnia nastąpiła zmiana, tak, aby każda osoba poczuła jak to jest być w mniejszości i aby wszyscy bez wyjątku przekonali się, czym jest dyskryminacja. Eksperyment wzbudzał i wciąż wzbudza kontrowersje, a sama Jane Elliot w filmie „Niebieskoocy” tłumaczy, że dzieci w jej klasie odczuwały dyskryminację zaledwie przez jeden dzień w przeciwieństwie do tych, których opresja trwa całe lata i wieki. Dorosłe już dzieci z klasy Jane Elliot mówią, że ćwiczenie w sensie pozytywnym ukształtowało ich postawy na całe życie.
Eksperyment nauczycielki z małej miejscowości w mało znanym zakątku Stanów Zjednoczonych stał się głośny m.in. poprzez warsztaty, które J. Elliot prowadziła niestrudzenie przez całe dekady. Ponadto, dostępny także w wersji polskiej film przedstawiający tło, przebieg i skutki eksperymentu jest gotowym materiałem na zajęcia o tolerancji. Można spróbować zrealizować z młodzieżą ćwiczenie oparte na eksperymencie amerykańskiej nauczycielki, można pokazać młodzieży sam film – z pewnością wzbudzi gorące dyskusje. Wreszcie, warto zwłaszcza w małych miejscowościach pomyśleć o potencjale, które w nich drzemią i właśnie tam uruchomić myślenie o projekcie, który zmieni środowisko, Polskę, a może świat?
O następnych projektach tego typu i możliwych inspiracjach – już wkrótce.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
css.php