O wartościach – 1

O wartościach – 1

Jestem bardzo ostrożna i czujna, jeśli ktoś, zwłaszcza w kontekście szkoły i edukacji odwołuje się do wartości, bo naturalnie od razu pojawia się pytanie: o jakich wartościach mówimy? Nazbyt często bowiem zdarza się, że za odwołaniem się do wartości stoi nostalgia za „starymi dobrymi czasami” i pragnienie, aby zasadą organizującą życie w szkole były posłuszeństwo, ścisły bezdyskusyjny rygor i nienaruszalna hierarchia, a przekazywane treści sprowadzały się do wąskiej i dość jednowymiarowej interpretacji jednych pojęć (np. patriotyzmu czy religijności) bądź ostrożność w stosunku do innych (praw człowieka, wolności, tolerancji, równości).
Rozmowa Jacka Żakowskiego prof. Michaelem Sandelem w ostatniej „Polityce” pozwala spojrzeć szerzej na kwestie wartości traktowanych tutaj jako konieczna baza wszelkich decyzji (społecznych, ekonomicznych, politycznych). Profesor w dużej mierze skupia się na ekonomii, ale to, co mówi można odnieść do wszystkich dziedzin życia społecznego, w tym do edukacji, bowiem: „Wartości stoją za każdą decyzją. Uświadomione lub nie. Postulat wprowadzenia wartości do publicznej debaty nie oznacza, że można podejmować decyzje poza wartościami. Chodzi o to, by były one nazwane, byśmy byli świadomi, jakimi wartościami kierujemy się (…). Musimy sobie odpowiedzieć, co to znaczy, że jesteśmy wspólnotą, albo jakiego rodzaju wspólnotą jesteśmy, jaka jest hierarchia potrzeb tej wspólnoty, co jej najbardziej zagraża. Na każde z tych pytań można odpowiadać na wiele sposobów.” Jak dowodzi Sandel, sporów o wartości nie należy wyciszać, bo to właśnie wspólne odkrywanie wartości może nam pokazać, jak wiele nas łączy. Jak zatem rozmawiać o wartościach? Profesor podpowiada: ”nie chodzi o narzucanie komukolwiek jakichkolwiek wartości (…). Po pierwsze, trzeba pokazać, że chodzi o wspólny namysł, a nie o pouczanie. Nigdy nie mówię studentom, jakie wartości są dobre i jakim powinni służyć. Pytam ich, co myślą, a potem wspólnie zastanawiamy się, dlaczego i co z tego wynika. Zachęcam ich, prowokuję, ośmielam, ale nie krytykuję. Nikt nie ma powodu czuć się zagrożony.”
Myślę, że i w naszym klasowo-lekcyjnym życiu podejście proponowane w przytoczonej rozmowie można ciekawie i twórczo wykorzystać. Parę pomysłów jak to zrobić – w następnym odcinku mojego bloga.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
css.php