Edukacja religijna – jak jest gdzie indziej

Choć religię wprowadzono do szkół w Polsce na początku lat dziewięćdziesiątych sprawa wciąż wzbudza kontrowersje. Główny przedmiot sporów dotyczy tego, czy z państwowych funduszy powinno się finansować edukację religijną dominującej, ale jednej i nie jedynej grupy wyznaniowej. A jak z tą kwestią poradzono sobie w innych krajach? Przedstawię kilka przykładów z zastrzeżeniem, że wszystkie odnoszą się do szkół publicznych. Szkoły prywatne mogą kształtować swój etos niezależnie, jeśli tylko nie łamią obowiązującego w danym państwie prawa.

Na początek Francja, czyli kraj konsekwentnie strzegący konstytucyjnego rozdziału kościoła od państwa i świeckości republiki. Religia uznawana jest za rzecz prywatną, żeby nie powiedzieć intymną, w związku z tym edukacja religijna leży w gestii rodziców, a w szkole nie ma miejsca ani na lekcje religii, ani na symbole religijne. W publicznych szkołach w Stanach Zjednoczonych jest podobnie, choć przyczyna leży nie w deklarowanej świeckości państwa, a jego wielokulturowości. Nauka religii jest zatem możliwa, ale tylko jako neutralna nauka o różnych religiach, bez koncentracji na którymkolwiek wyznaniu. Do pewnego stopnia może to przypominać sytuację w szkołach brytyjskich, gdzie edukacja religijna to raczej religioznawstwo, choć zwraca się uwagę, aby więcej uwagi poświęcić chrześcijaństwu jako składnikowi narodowej tożsamości. Choć w Anglii nie ma jednolitego uogólnionego narodowego programu nauczania tego przedmiotu istnieje tam, składająca się przedstawicieli różnych wyznań, Rada ds. Edukacji Religijnej, która ratyfikuje treści nauczania przekazywane podczas edukacji religijnej.

Jeszcze inny model nauczania znajdziemy w Niemczech, gdzie uczniowie różnych wyznań (głównie protestanci, katolicy, Żydzi) mogą uczęszczać na lekcje swojej religii, a dla pozostałych istnieje realna opcja etyki lub filozofii. Zwracam uwagę na realną możliwość wyboru, z którą, w odróżnieniu od Niemiec, w Polsce jest różnie.

I wreszcie Grecja, gdzie tradycyjnie naucza się religii grekokatolickiej bez możliwości wyboru innej opcji. Podobnie jak nauka religii w Polsce, w Grecji ten rodzaj edukacji ma także charakter konfesyjny, tzn. jest nie tylko nauką o religii, ale wiąże się z praktykami religijnymi (modlitwa, przygotowanie do religijnych rytuałów, obchodzenie świąt).

Każdy z przedstawionych modeli jest zakorzeniony w historii i kulturze danego kraju. Wszędzie też jest nieustannie dyskutowany i czasami modyfikowany. W Niemczech np. od lat trwa dyskusja dotycząca wprowadzenia, obok wymienionych religii, także islamu. W Polsce, wobec obowiązującego konkordatu, dyskusje mogą mieć charakter co najwyżej akademicki, ale także są potrzebne, bo zwracają uwagę np. na konieczność przestrzeganie prawa, tj. zapewnienia wszystkim chętnym lekcji etyki.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
css.php