Jakie książki wykorzystać w edukacji o Holocauście?( dzieci najmłodsze)-odcinek 1

Gdy prowadzę różne warsztaty z nauczycielami,ci,którzy pracują w szkole podstawowej często pytają o książki,które można wykorzystać z dziećmi,żeby poruszyć trudną tematykę Zagłady.To pytanie zadawane jest też moim koleżankom,dlatego w kilku odcinkach przedstawię propozycje (moim zdaniem) wartościowych książek,które można wykorzystać w edukacji,czy to podczas lekcji obowiązkowych, czy podczas realizacji projektów.
Holocaust jest to temat wymagający niezwykłej empatii i wrażliwości nauczyciela(ale zakładamy,że wszyscy podejmujący się mówienia o tym i uczenia o tym są empatyczni i wrażliwi). Musimy jednak,oprócz cech osobowości,zastanowić się nad doborem materiałów,tak,aby nie epatować okrucieństwem i brutalnością.Każdy nauczyciel powinien mieć wiedzę,często myśleć o podejściu interdyscyplinarnym,bowiem wykorzystujemy różne materiały,różnego typu źródła.Filozofię,etykę,sztukę,a nawet architekturę łączymy z literaturą i źródłami historycznymi.Gdy po raz pierwszy byłam w Yad Vashem,w 2007 roku, zetknęłam się metodami pracy skierowanymi do bardzo młodego odbiorcy.Ten typ nauczania nazwano ,,podejściem wielopoziomowym”. Jak czytamy na ich stronie:
,,Yad Vashem wspiera programy edukacji o Holokauście odpowiednie do wieku ucznia i wprowadzające treści Szoah (Holokaustu) narastająco, zgodnie z rozwijającymi się zdolnościami emocjonalnymi i poznawczymi. W tym podejściu nauczanie o Holokauście zaczyna się wcześnie i dotyczy uczenia podstawowych faktów nawet w pierwszych klasach, jednak w sposób, który uwzględnia umiejętności małych dzieci. Nazywamy to spiralnym modelem nauczania o Holokauście, w którym następuje stopniowe budowanie zasobu wiedzy o tym wydarzeniu: wartości takie jak indywidualna empatia oraz więzi rodzinne są przekazywane uczniom od najwcześniejszych lat do szkoły podstawowej poprzez historie o ratunku i ocaleniu – ogólnie historie z „happy endem”; uczniów gimnazjów uczymy o problemach całych społeczności oraz zagadnieniach tożsamości, dopiero zaś w szkołach średnich stykamy się z bardziej złożonymi zagadnieniami społecznymi, wymagającymi zaawansowanego myślenia historycznego jak np. związki przyczynowo-skutkowe, ideologia narodowa i wielostronny konflikt globalny”.
Ale wróćmy do literatury dla najmłodszych.Pierwszą pozycją,którą chciałabym polecić jest książka Chany Gofrid ,,Chciałam wzlecieć jak motyl”. Książka jest rekomendowana przez Yad Vashem do wykorzystania już z dziećmi ośmioletnimi.Na stronie muzeum możemy też pobrać ją w całości,wykorzystać scenariusze edukacyjne i archiwalne fotografie.

http://www.yadvashem.org/yv/en/education/languages/polish/lesson_plans/butterfly.asp

Książka skupia się na losie jednostki,na biografii Chany,która była mniej więcej w ich wieku,a więc uczniowie mogą lepiej zrozumieć jej sytuację. Dzieci poznają takie pojęcia, jak: żółta gwiazda, getto, kryjówka, Sprawiedliwi , deportacja i powstanie. Te pojęcia zostaną wyjaśnione szczegółowo w trakcie zajęć w liceum.Książka opowiada historię Chany przed,w czasie oraz po Holocauście.Autorka opracowała biografię Gofrid zgodnie z zasadą,żeby zrozumieć,co zostało utracone,należy zapoznać się z życiem,historią i kulturą Żydów przed wojną.Książkę można analizować z wykorzystaniem wielu metod,również plastycznych,daje to wiele możliwości nauczycielowi,który chce połączyć różne dyscypliny wiedzy,aby jak najlepiej dotrzeć do młodego odbiorcy.
Bardzo wartościową pozycją dla dzieci jest książka Iwony Chmielewskiej ,,Pamiętnik Blumki” .Zawiera ona niezwykle interesujące rysunki ,które uzupełniają przekaz literacki.,,Pamiętnik Blumki” mówi o Domu Sierot mieszczącym się przy Krochmalnej 92.Niegdyś żyła tu Blumka,pani Stefa,doktor Korczak I dwieście dzieci( o niektórych z nich napisała Blumka) .Nauczyciel może poruszyć tematy związane z przesłaniem Starego Doktora,o tym,jak kochać dziecko.Blumka charakteryzuje swoich kolegów: Arona,który często płacze w nocy,ale w dzień już niczego nie pamięta,Hannę-,,chudą I potarganą”,Abramka,który jest bardzo zręcznym stolarzem.Można poruszyć z dziećmi temat tożsamości,niech scharakteryzują swoich kolegów,podając ich najbardziej charakterystyczne cechy,biorąc pod uwagę ich zainteresowania,mogą scharakteryzować też siebie.
Można powiedzieć też do pamięci I o pamiętaniu,nawiązując do ostatnich słów książki:,,Potem przyszła wojna,która zabrała też pamiętnik Blumki.Skąd więc wiemy,co było w nim napisane?Bo pamiętnik jest po to,żeby nie zapomnieć” .Książka opowiada o życiu przed wojną,to od nauczyciela zależy,czy poprowadzi tą narrację dalej  i opowie uczniom,co stało się z dziećmi Korczaka,oczywiście mając na uwadze wiek uczniów,którym przekazujemy tę bolesną prawdę.

Warto też posłuchać autorki,która mówiła o swojej książce podczas targów w Warszawie:

A czy Państwo znają jakieś pozycje książkowe,które można wykorzystać w pracy z dziećmi,mówiąc o Zagładzie,ale jednocześnie ucząc ich empatii i szacunku ?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
css.php