Jakie książki wykorzystać w edukacji o Holocauście?-część 2-szkoła podstawowa i gimnazjum

Czas na kontynuację analizy książek o Holocauście dla młodszych dzieci i tym razem dla gimnazjalistów. Dla tej pierwszej grupy wiekowej poleciłabym książkę Marcina Szczygielskiego ,,Arka czasu czyli wielka ucieczka Rafała od kiedyś przez wtedy do teraz i wstecz”. Książka została nagrodzona w III Konkursie Literackim im. Astrid Lindgren zorganizowanym przez Fundację ABCXXI- Cała Polska czyta dzieciom pod honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ambasady Szwecji i patronatem literackim Polskiej Sekcji IBBY przy finansowym wsparciu fundacji PZU. Doskonałą i krótką recenzję napisała o tej pozycji prof. Barbara Engelking ,,Muszę przyznać, że do książek dla dzieci o Holocauście podchodzę z ogromną rezerwą, ale ta całkowicie pozytywnie mnie zaskoczyła. Nie mogłam się oderwać, co naprawdę nieczęsto mi się zdarza. Bardzo wiarygodna, świetnie napisana, przejmująca”. Bohaterem książki Marcina Szczygielskiego jest dziewięcioletni Rafał, który mieszka w Dzielnicy. Nie chodzi do szkoły, bo w Dzielnicy nie ma szkół dla dzieci w jego wieku. Ciągle ktoś się wprowadza i wyprowadza ,już w drugim rozdziale czytamy :,,Kiedyś wszystkie pokoje i kuchnia w naszym mieszkaniu należały do Dziadzia(…)Teraz w największym pokoju mieszka pani Brylant z mężem i dwoma synami oraz szwagierką”. Młody czytelnik poznaje bohatera, który jest ciekawy świata, lubi czytać książki i ciągle chodzi po nie do biblioteki, bo to jedyne miejsce w Dzielnicy, gdzie wolno mu chodzić samemu. Pewnego dnia bibliotekarka wypożycza mu powieść ,,Wehikuł czasu” Wellsa. Ta lektura odmieni życie Rafała, stanie się też początkiem pewnej niebezpiecznej przygody. Młody czytelnik poznaje specyfikę życia w Dzielnicy oczami Rafała, który tworzy sobie świat zastępczy, bo wiemy i to warto by objaśnić dzieciom, że rzeczywistość była wtedy nie do zniesienia. Można wprowadzić takie pojęcia jak:getto, asymilacja (w Posłowiu mowa jest o tożsamości polskich Żydów),Holocaust, pomoc ze strony Polaków, życie codzienne w getcie( Dzielnicy). Warto powiedzieć o tym, jak zmienił się świat dzieci, jak również dorosłych podczas Holocaustu. Do wykorzystania jest okładka książki, na której znajdziemy informacje, co było ,,kiedyś”( warto zastanowić się, dlaczego lektura ma taki podtytuł). Na przykład: ,,Kiedyś nie było wojny ani Dzielnicy”. Książka ,,Arka czasu” to naprawdę wartościowa pozycja.
Wśród licznych książek dotyczących Holocaustu ,,Dziennik Helgi” jest pozycją wyjątkową.To świadectwo dziewczynki o życiu w obozach koncentracyjnych autorstwa Helgi Weisowej.Autorka zaczyna pisać swój dziennik w 1938 roku.Ma wtedy osiem lat i mieszka z rodzicami w Pradze.Rodzina Helgi pada ofiarą pierwszych prześladowań ze strony nazistów,ojciec traci pracę,przed Helgą zamykają się drzwi szkoły.Wkrótce dochodzi do pierwszych deportacji,zaczynają znikać przyjaciele i bliscy.12 października 1941 roku Helga notuje: ,,To już pewne.Dziś w nocy będą roznosić wezwania-taka wieść krąży wśród Żydów.Tej nocy kilkaset żydowskich rodzin dostało wezwania do transportu.Biedacy,nie mogli się nawet porządnie przygotować,to noc akurat z soboty na niedzielę.Jutro sklepy będą zamknięte,a w poniedziałek zbiórka.Gdybyśmy chociaż wiedzieli,dokąd pojadą.Ludzie mówią coś o Polsce,ale kto to może wiedzieć”. Dziewczynka wraz z rodzicami trafiła do getta w Terezinie,skąd po trzyletnim pobycie jej ojciec został przewieziony do Auschwitz.Helga z matką wkrótce do niego dołączyły.Dziennik dziewczynki ocaleje zamurowany przez jej wuja w terezińskich koszarach.Obecnie Helga Hoskova- Weisova jest znaną i cenioną malarką,a jej prace można podziwiać w galeriach na całym świecie.Omawiając jej dziennik z gimnazjalistami,można zwrócić uwagę na ocalenie dzięki sztuce: pisaniu ,malowaniu.W latach 1944-1944,idąc za radą ojca,który wspierał zainteresowania artystyczne córki,wykonała ponad sto rysunków przedstawiających życie w Teresinie,dawnym mieście garnizonowym, w którym Niemcy podczas drugiej wojny światowej urządzili pokazowe getto służące za dowód na ,,humanitarne” rozwiązanie ,,kwestii żydowskiej”. Dla kilkudziesięciu tysięcy niemieckich,czeskich i zachodnioeuropejskich Żydów Teresin stał się jedynie etapem przed wywózką do KL Auschwitz-Birkenau.Taki los spotkał także Helgę i jej bliskich. Warto z młodzieżą poruszyć takie tematy jak: getto ,,pokazowe” i warunki życia tam panujące, porozmawiać o cechach osobowości Helgi, które pomogły jej przetrwać,a także zauważyć moc sztuki, która często pozwalała ludziom ocaleć. ,,Arka czasu” i ,,Dziennik Helgi” naprawdę dwie wartościowe pozycje dopasowane do wieku młodego odbiorcy.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
css.php