Gdzie kończy się statut, zaczynają się schody

Tropiąc absurdy naszego życia prasa pisała niedawno o schodach w jednym z wrocławskich gimnazjów, które to schody przeznaczone są wyłącznie dla nauczycieli. Jak tłumaczy pani dyrektor: „Tak jest od lat. Nie wiem, skąd to się wzięło, ale zwyczaj ten przejęliśmy po szkole podstawowej, która tu funkcjonowała do 1999 roku. Trzeba mieć szacunek do tradycji i je kultywować… „(wroclaw.gazeta.pl). Kłopotu ze schodami na wyłączność nie ma też przewodniczący rady rodziców, na szczęście zdziwione tą sytuacja są władze oświatowe, które dostrzegają tu pewien problem. Uczniowie po bezskutecznych próbach interwencji i wobec braku działania ze strony kadry pedagogicznej założyli na facebooku stronę, gdzie humorem rozbrajają zaminowane nonsensem schody, pisząc np.: „Nawet najstarsi górale nie pamiętają, kiedy schody dla nauczycieli były dla wszystkich”, „Zakazy i limity mnie nie interesują. Wchodzę po schodach dla nauczycieli i narażam się”, „Ostatnio przytrafiła Nam się straszna sytuacja. Zostaliśmy wygonieni ze schodów dla nauczycieli. No nic.. Trzeba się po tym pozbierać i zawitać na schody ponownie. Tym razem skutecznie”. Całe szczęście, że młodzi ludzie potrafią rozsądnie zareagować na to, co się dzieje. Całe nieszczęście, że władze szkoły nie dostrzegają co cała ta sytuacja oznacza.
A jest ona wymownym przykładem działania programu ukrytego szkoły, czyli tego, co szkoła wpaja, czego uczy i jak wychowuje POZA lub też OBOK oficjalnego programu, w sposób niezaplanowany i nieuświadomiony. W oficjalnym programie funkcjonowania wrocławskiego gimnazjum, czyli w jego statucie czytamy na przykład: „We wszystkich działaniach kierujemy się wyznawanymi wartościami oraz poszanowaniem praw i godności człowieka, zgodnie z Konwencją o Prawach Dziecka oraz Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wychowujemy uczniów w duchu uniwersalnych wartości moralnych, tolerancji, humanistycznych wartości, patriotyzmu, solidarności, demokracji, wolności i sprawiedliwości społecznej”. Tak szkoła opisuje swoją misję. Powinniśmy zatem mieć pewność, że młodzież w szkole będzie traktowana podmiotowo i sprawiedliwie, że po prostu będzie miała przekonanie o swojej wartości i ważności. Z pewnością tak właśnie jest w wielu aspektach życia szkoły i w sposobie traktowania młodzieży. Ale jest też tak, że tam, gdzie kończy się dokument, zaczynają się prozaiczne schody. Architektura każdej instytucji stanowi bowiem jeden z elementów programu ukrytego – rozplanowanie budynku szkolnego też czegoś nas uczy. Pisze o tym D. Pankowska: ”Architektura gmachu szkoły i jego urządzenie to pierwsze źródło komunikatu wysyłanego do ucznia: „nie ty jesteś tutaj ważny”. Jeśli przyjrzymy się budynkom różnych szkół, zauważymy w wielu z nich odrębne wejścia: główne – dla nauczycieli i innych dorosłych – oraz mniej okazałe dla uczniów. W innych zdarza się, że po przekroczeniu drzwi, wspólnych dla wszystkich, drogi uczniów i nauczycieli rozchodzą się: dorośli idą schodami do góry, gdzie w reprezentacyjnym holu mieści się gabinet dyrekcji i pokój nauczycielski, a dzieci schodzą w dół do szatni (…). Nawet jeśli w nowocześniejszych budynkach zastosowano bardziej egalitarne rozwiązania architektoniczne, to złudzenie równości mija po dalszej analizie wykorzystania szkolnej przestrzeni” (Podłoga ważniejsza od ucznia, czyli o ukrytym programie szkoły, „Psychologia w szkole”, 3/2008, s. 31-32).
Bardzo niewiele dostrzegam w naszej edukacji refleksji nad programem ukrytym. Niech nieszczęsne schody przynajmniej choć trochę się do niej przyczynią, zanim staną się ogólnodostępne, co mam nadzieję szybko nastąpi.

Jeden komentarz

  • Majka Blogger
    12 lutego 2015 - 21:48 | Permalink

    TRADYCJA-WAŻNA RZECZ!

  • Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


    *

    Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

    CommentLuv badge
    css.php