Uważne wakacje!

Pierwsze dni wakacji! Gratulujemy i życzymy dobrego wypoczynku. Dzieciom – trochę czasu na nudę, która budzi pomysłowość, zabaw na podwórku i wartościowego czasu z najbliższymi. Dorosłym – chwili na spotkanie z samym/samą sobą. Czasu na ćwiczenie uważności, bycia tu i teraz – dla siebie.

Poniżej trzy proste ćwiczenia, do zastosowania każdego wakacyjnego (i nie tylko) dnia. Opracowane zostały przez Ewę Orłowską, dyplomowana nauczycielkę uważności.

  1. Oddech

Postanów, że przez kilka chwil odstawisz na bok wcześniejszą aktywność. Skieruj uwagę do wewnątrz i zauważ jak Twoje ciało oddycha. Świadomie wytrwaj w postawie obserwatora a nie osoby czymkolwiek zarządzającej. Pozwól aby oddech był taki, jaki jest. Zauważaj doświadczenia pojawiające się w czasie wdechu (rozszerzanie, unoszenie i wszelkie inne odczucia), chwilowe zatrzymanie – moment zmiany przepływu powietrza i wydech (kurczenie, opadanie ciała i inne wrażenia). Przy kolejnym oddechu badaj, jak i gdzie go odczuwasz. Wystarczy, że  świadomie rejestrujesz pojawiające się wrażenia. Badaj, jak to jest, gdy nie oceniasz tego, co odczuwasz lecz świadomie koncentrujesz się na fizycznych wrażeniach w Twoim ciele. Spróbuj kolejny oddech przeżywać z zaciekawieniem. To ćwiczenie ma sens nawet wtedy, gdy skupiasz uwagę  na stosunkowo krótko jak 3 oddechy. Większość  ludzi zaczynających trening uważności zauważa, że ich umysły wędrują, łatwo porzucają skupienie, a kiedy się rozproszą albo zbłądzą, natychmiast się za to krytykują. Jeśli Tobie się tak zdarzy, zamiast podtrzymywać krytykowanie siebie, wróć do oddechu.

  1. Postawa ciała

Kilka razy w ciągu dnia uświadom sobie swoją postawę ciała, możesz wykorzystać do tego lustra czy inne odbicia oraz wewnętrzne odczucie swojego ciała, które jest dostępne zawsze, gdy… przypomnisz sobie o tym. Możesz przykleić sobie w widocznych miejscach karteczkę (POSTAWA) w kilku miejscach. Ile razy Twój wzrok na nią padnie zauważ swoją postawę i łagodnie skoryguj. Możesz wybrać sobie trzy wskazówki z poniższej listy.  Świadomość Twojego ciała pozwala być obecnym.

- Wyprostuj kręgosłup zamiast się garbić – zrób to łagodnie i z troską. Nie chodzi o to, aby być wyprostowanym i napiętym jak struna. Bez pośpiechu ustaw kręgosłup tak, aby odczuwać jego wyprostowaną pozycję.

- Wyprostuj się pozwalając klatce oddychać pełną piersią. W tym celu zrelaksuj ramiona. Ludzie często mają ramiona napięte i uniesione. Pozwól ramionom nieco opaść i odwiedź je lekko do tyłu, pozwól aby klatka przesunęła się lekko w przód, aby wygodnie mogła napełniać się powietrzem.

- Głowę ustaw prosto jako przedłużenie kręgosłupa. Zauważ jak trzymasz głowę, często jest nienaturalnie spuszczona. Ustaw ją uważnie, aby czubek głowy sięgał jak najwyżej, podnieś nieco podbródek i leciutko wycofaj kierują do klatki. W ten sposób głowa będzie osadzona równo na kręgosłupie bez potrzeby podtrzymywania jej mięśniami. Często stres gromadzimy napinając dolną szczękę lub czoło. Pozwól im się zrelaksować.

- Stopy oprzyj o podłogę lub ziemię, na chwilę ustaw je symetrycznie opierając się zarówno na prawej jak i lewej.  Poczuj wrażenia, jakie są w tej chwili odczuwalne w podeszwach i stopach.

  1. Smakowanie kęsa

Kiedy zaczynasz jeść zdecyduj, że 1-3 pierwsze kęsy to będzie Twoja randka z uważnością. Postanów, że nie będziesz robić nic poza jedzeniem  ( bez czytania, słuchania, mówienia a nawet rozmyślania o tym co się zdarzyło czy co planujesz). Całą uwagę skup na jedzeniu – popatrz na jedzenie, zauważ kolory, kształty fakturę tego, co masz przed sobą. Jeśli masz ochotę powąchaj, to co za chwilę włożysz do ust. Czy zauważasz jakąś odpowiedź Twojego ciała na tę zapowiedź (np. w ustach lub żołądku)? Teraz podnieś pierwszy kęs do ust, skupiając się na wrażeniu trzymania jedzenia lub sztućców w dłoni i pierwszego kontaktu ust i języka z pożywieniem. A dalej na zmieniających się wrażeniach smakowych, kiedy rozgryzasz i żujesz pierwszy kęs. Smakuj z ciekawością i jednocześnie świadomie przytrzymuj uwagę na pojawiających się doznaniach przez pierwszy, drugi a może nawet trzeci kęs.

Na początku to może okazać się niełatwe, możesz zauważyć, że uwaga jest raczej rozbiegana niż skupiona. To nic nie szkodzi. Pogratuluj sobie – nie zapominiałaś/ eś o randce. To może rozwinąć się w solidny związek. Nic tak nie doda smaku Twojemu jedzeniu, a nawet całemu życiu co uważność. Ciesz się każdym kęsem.

Dobrych wakacji!

ps. Ćwiczenia można wykonywać w każdym wieku!

Kategorie Bez kategorii | Tagi | Zostaw komentarz

Rozmawiajmy o uchodźcach

20 czerwca obchodzimy Światowy dzień Uchodźcy. Temat aktualny i niezwykle ważny. Jak rozmawiać o uchodźcach z dziećmi?

YouTube Preview Image

Znowu, dobrym środkiem może być literatura, która oswaja, pokazuje inną perspektywę, kształtuje empatię.

Wydawnictwo Egmont wydało niedawno książeczkę – reportaż dla dzieci o „Kocie, który zgubił dom”, poruszającą właśnie wątek uchodźców. Podczas dramatycznej przeprawy z Iraku do Europy pewnej rodzinie ginie ukochany kot. W towarzyszącym podróży zamieszaniu odzyskanie pupila wydaje się niemożliwe. Ta wzruszająca historia opowiada o bliskości, o wzajemnym przywiązaniu człowieka i zwierzęcia, a także o ludziach dobrej woli, dzięki którym możliwe jest szczęśliwe zakończenie.

9788328117686

Kolejną propozycją na ten dzień może być „Tru” Barbary Kosmowskiej (wyd. Media Rodzina 2016). Zajączek Tru mieszka z mamą, bratem i siostrą w Koniczynach Dolnych, uboższej dzielnicy, w której stoją skromne domy emigrantów. Bo Tru i jego rodzina też są emigrantami i zwykłymi szarakami – inaczej niż Kolorowi, którym na niczym nie zbywa. Pełna uroku i humoru opowiastka o przedsiębiorczym zajączku niejednego może nauczyć i dzieci (od lat 6), i dorosłych (do lat 100). Warto się także dowiedzieć, dlaczego Tru został na koniec nazwany Naprawiaczem Zajęczych Serc…

Tematyke uchodźcą oczami najmłodszych porusza również „Wędrówka Nabu” napisana przez Jarosława Mikołajewskiego, zilustrowana przez Joannę Rusinek. (wyd. Austeria, 2016).

Nabu mieszka za morzem. W wiosce, w której co i raz płoną domy. Również jej dom rodzinny. Pewnego razu postanawia uciec. Chce znaleźć dom murowany, który się nie spali. A kiedy go znajdzie, zaprosi do niego rodziców i brata. Idzie bardzo długo i nadzwyczaj dzielnie. Podczas wędrówki nabija sobie guza o mur, którego nie widać. Kaleczy się o niewidoczne druty kolczaste. Dowiaduje się, że do pięknego jeziora mogą wejść tylko ci, którzy mieszkają po drugiej stronie. Na brzegu morza próbuje wsiąść do łódki, której nie ma, więc musi przepłynąć je wpław…

Strony od nabu_OSTOST_po-korekcie_JM-2

Można wymieniać jeszcze sporo innych cennych książek, które warto czytać z dziećmi i dzieciom. Zapraszajcie do wspólnego czytania rodziców i opiekunów, rozmawiajcie z uczniami o bohaterach książek i ich losach, zachęcajcie do pisania do nich listów, dopowiadania dalszych części historii, zadawania pytań i szukania odpowiedzi. Co polecacie?

Kategorie Bez kategorii | Zostaw komentarz

Życzliwość na cały rok

Życzliwość – to coś niezwykle ważnego, dzięki niej budujemy relacje, wpływamy na atmosferę w klasie, rozładowujemy napięcie, dbamy o innych. Pamiętamy o sobie z powodu różnych okazji, dnia dziecka, mamy, taty, babci, z okazji Świąt Bożego Narodzenia czy Dnia Nauczyciela.  Wspaniale jednak jest pamiętać o życzliwości na co dzień, w małych gestach, które pokazują, że warto być dla siebie miłym.

A gdyby tak z uczniami/uczennicami opracować wiosenne/letnie/zimowe/jesienne działania, które pokazują ile możemy dla siebie zrobić?

Kindness

Warto w ciekawej formie graficznej, w widocznym miejscu zaproponować (lub jeszcze lepiej wypracować z dziećmi) propozycje na np. życzliwe lato. W rzeczywistości szkolnej mogą to być inne rzeczy niż na podwórku, np. znajdź kogoś, komu pomożesz nieść ciężki plecach/torbę; podejdź do osoby, która nie ma się z kim bawić na placu zabaw i powiedz jej cześć, podziel się swoim śniadaniem/przekąską itp. Nie są to zobowiązania, jedynie inspiracje, pomysły na to co można zrobić miłego dla innych.

Na platformie thekindnesselves.com znajdziecie przykładową grafikę (do wydruku) z listkami i pomysłami (tekst jest po angielsku) na to co dobrego można zrobić wiosną. Jednak każda forma, którą wypełnicie z dziećmi – może zachęcić do pamiętania o tym, że życzliwość jest ważna dla wszystkich, nie wymaga od nas bardzo wiele, a powoduje, że świat, ten szkolny i poza szkolny jest milszy.Bez tytułu

Czekamy na Wasze pomysły na szkolną/klasową/podwórkową życzliwość wśród najmłodszych. Jak zachęcać do dbania o siebie na wzajem?

Kategorie Bez kategorii, Edukacja I klasa, Nauczyciel 1. klasa | Tagi , | Zostaw komentarz

Leśna szkoła dla każdego

Ćwiczenia i zabawy w duchu leśnej szkoły – pobudzają wyobraźnię, budują pewność siebie i uczą współpracy w trakcie odkrywania piękna przyrody. Peter Houghton i Jane Worroll zebrali w książce „Leśna szkoła dla każdego” (wyd. Muza, 2017) przykłady aktywności dla dzieci od 3 do 11 lat, które zachęcają do poznawania przyrody, uczą, bawią, rozwijają. Większość pomysłów zaproponowanych w książce można różnicować stosownie do indywidualnych możliwości uczestników.

lesna-szkola-dla-kazdego

Mamy tu mnóstwo pomysłów na zabawę z jednym dzieckiem czy dwójką, oraz cały rozdział „Zabawy w życie lasu” o zajęciach zespołowych w dużej grupie. Dużo pomysłów do wykorzystania niezależnie od tego, czy macie w pobliżu las, czy tylko kilka drzew na skraju miejskiego parku, zaproponowane zabawy dają szansę na spędzenie twórczo czasu na świeżym powietrzu i sprawią, że dzieci będą uwielbiały to robić.

Zajęcia w szkole leśnej są niezwykle interdyscyplinarne, poniżej tylko niektóre z umiejętności/aktywności rozwijanych podczas leśnych zabaw:

  • Ruszamy się: stając się lisem tropiącym ofiarę, ćmą unikającą złapania przez nietoperza, królikiem uciekającym przed pożarem w lesie,
  • Robimy coś własnymi rękami:samodzielnie wykonujemy łuk i strzały, ozdobne nakrycia głowy, piękną leśną biżuterię, czarodziejską różdżkę, ramkę z patyków,
  • Współpracujemy ze sobą: ucząc się sztuki przetrwania w dzikim środowisku, budując szałas,
  • Uczymy się: będąc detektywem na tropie zwierząt i roślinDSC06254

Gotowi? Czas zacząć przygodę, poszukać inspiracji w naturze i zaprosić dzieci do zabawy.

 

Kategorie Bez kategorii, Edukacja I klasa, Nauczyciel 1. klasa | Tagi , , , | Zostaw komentarz

Czytam sobie. Mogę być kim chcę.

Choć od Międzynarodowego Dnia Książki dla Dzieci minął już ponad miesiąc, to jednak hasło akcji promującej samodzielne czytanie dzieci – Czytam sobie! Mogę być, kim chcę – wraca. Bo czytanie, zawsze jest ważne.

Doświadczenia, które wynosimy z czytania książek pozwalają nam z większą pewnością siebie dążyć do realizacji marzeń, do odkrycia swoich zainteresowań, talentów a nawet przyszłej drogi zawodowej. Dobrze jest dzielić się swoją czytelniczą pasją i zachęcać do niej uczniów.

Badania naukowców udowodniły, że podczas czytania pobudzane są te same fragmenty mózgu, które odpowiadają za bodźce dotykowe, czy zapachowe. Przeczytana historia działa na czytelnika niemal tak samo, jak gdyby przeżył on ją w rzeczywistości. Sytuacje, przygody, emocje, trudności z którymi stykają się dzieci w książkach sprawiają, że są one pewniejsze siebie oraz bogatsze o przeżyte/przeczytane doświadczenia. Stąd pomysły na działanie, chęć rozwijania się, ciekawość.

Na stronie kampanii  w sekcji „Znani oczytani” aktorzy, dziennikarze i sportowcy opowiadają o swoich perypetiach z nauką czytania, ulubionych lekturach z dzieciństwa i o tym, czym dla nich samych oraz ich dzieci jest książka.

Ze strony można wydrukować fragmenty książekkolorowanki, odznaki czytelnika lub dyplom, które będą miłą nagrodą dla pociechy za postępy w czytaniu. W przygotowaniu się do roli przewodnika małego czytelnika pomogą porady i opinie ekspertów: pedagogów, psychologów, językoznawców, animatorów kultury i pisarzy.

blog

Skorzystać można również ze scenariuszy do konkretnych lektur – które twórczo i aktywnie zachęcają do uważnej lektury. Przyłączcie się i pokażcie dzieciom, że czytanie sprawia radość!

 

Kategorie Bez kategorii, Edukacja I klasa, Nauczyciel 1. klasa | Tagi | Zostaw komentarz

Prawa dziecka – jak je upowszechniać?

Początek maja to ważne uroczystości, świętujemy między innymi rocznicę uchwalenia konstytucji 3 maja. Można rozmawiać z dziećmi na temat państwowości, konstytucji, świąt narodowych – mamy apele, przedstawienia, wystawy, uczymy piosenek, malujemy, wycinamy, tworzymy, chodzimy na wycieczki i spacery do miejsc ważnych historycznie dla naszej społeczności.

Można wykorzystać też ten czas również na to, by porozmawiać z dziećmi o ich konstytucji – czyli o Prawach Dziecka. Rzecznik Praw Dziecka, podczas roku korczakowskiego (2012) ogłosił konkurs na scenariusze zajęć, które upowszechniać będą idee  korczakowskie, w tym tak ważną podmiotowość dziecka.

Na stronie znajdziemy dużo scenariuszy dla klas I-III, w tym kilka Marii Kobzy poświęconych prawom i obowiązkom dziecka, tym jak o nich rozmawiać, dyskutować i jak je twórczo, angażująco i pomysłowo opracowywać.

Macie swoje patenty, pomysły, scenariusze na zajęcia poświęcone „małej” klasowej lub szkolnej konstytucji? Jak w ciekawy i przejrzysty sposób rozmawiać z najmłodszymi o zasadach, prawach i obowiązkach?

korczak

Na stronie Rzecznika Praw Dziecka znajdziecie również wiele przydatnych publikacji, w tym Jak kochać dziecko.

Kategorie Bez kategorii | Zostaw komentarz

Nie dokuczaj!

Niemal co drugi uczeń szkoły podstawowej doświadcza różnych form dokuczania ze strony rówieśników, a skala zjawiska w klasach I-VI jest większa niż w gimnazjach. Z misją propagowania koleżeńskich zachowań wśród dzieci rusza Cartoon Network, uruchamiając trzecią edycję kampanii społecznej „Bądź kumplem, nie dokuczaj”.
Bez tytułu
Wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut Badań Edukacyjnych są  przytłaczające, połowa dzieci (54 proc.) w szkołach podstawowych doświadcza minimum raz w miesiącu niemiłego zachowania swoich kolegów w postaci: obgadywania, izolowania, nastawiania klasy przeciwko uczniowi. Aż 42 proc. dzieci w najmłodszych klasach szkół podstawowych jest ośmieszanych, wyśmiewanych i poniżanych.
Na stronie kampanii znajduje się szereg przydatnych materiałów do wykorzystania na lekcji: krótkie filmiki, które z różnych perspektyw pokazują czym jest dokuczanie, jak czuje się osoba, która tego doświadcza, co może zrobić dziecko, widząc dokuczanie. Porady, definicje, kodeks kumpla oraz materiały dla nauczycieli. Dla klas I-III przygotowany został scenariusz na godzinę lekcyjną „Uciekamy od dokuczania”, podczas której dzieci wybierają się w podróż wyobrażonym statkiem na wyspę na której nikt sobie nie dokucza. Co się dzieje? Przekonajcie się i wypróbujcie scenariusz – lub jego elementy.
Przewodnik metodyczny dla nauczycieli „Jak reagować na dokuczanie w klasie” jest zestawem praktycznych wskazówek, które pomogą sprawić, by w klasie, na korytarzu, w szatni, świetlicy czy stołówce – było mniej dokuczania a więcej życzliwości. Do zastosowania jest również zbiór krótkich aktywności, zabaw – które promują postawę kumpelską w klasie od malowania uczuć po robienie koleżeńskich planszówek.
atomowki
Kategorie Bez kategorii | Zostaw komentarz