Czasownik i jego formy

(6b) Tak to już jest w szkole, że czasem nauczyciele przeprowadzają sprawdziany. Jeden z nich, z czasownika, odbędzie się już niedługo. Każdy mógł zapisać w zeszycie, co trzeba na niego umieć, dlatego nie podaję tego ponownie. Na ostatnich zajęciach dodatkowych trochę do niego ćwiczyliśmy. Przyszło sporo osób, nie wszystko zdążyliśmy zrobić, bo czasownik to część mowy bardzo obszerna. Dlatego tutaj  umieszczam dla Was parę dodatkowych zadań. Powodzenia!

„Pieśń o żołnierzach z Westerplatte”

(5g) Jak wiadomo z historii, wrzesień nie zawsze bywał w Polsce takim pięknym miesiącem, jak jest obecnie.  Szczególnie rok 1939 przyniósł nam narodową tragedię,  dużo nieszczęść w domach rodzinnych i zmienił naszą historię na wiele lat. Dziś trzeba pamiętać o bohaterach tamtych dni –  jesteśmy to winni ludziom, którzy oddali życie, abyśmy teraz mogli żyć bezpiecznie, w spokojnym kraju. Dlatego zadam Wam na pamięć „Pieśń o żołnierzach z Westerplatte”. Każdy może zdecydować, jaką ocenę chce dostać. Wymagania są takie:

 

Na dwójkę…

Na trójkę…

Na czwórkę…

Na piątkę…

Na szóstkę…

…recytujesz cztery zwrotki wiersza. …recytujesz cały wiersz+

wyjaśniasz, kto i o czym mówi w wierszu

…umiesz to, co na trójkę+

poprawnie akcentujesz wyraz „staliśmy”

+

określasz typ wiersza

+

wskazujesz w tekście epitet

…umiesz to, co na czwórkę+

wskazujesz w tekście porównanie

+

wyjaśniasz, co to jest pieśń

…umiesz to, co na piątkę+

wskazujesz w tekście metaforę

oraz

rym męski i żeński

 

 

W nauce może Wam pomóc  wysłuchanie tego nagrania. A najlepiej byłoby, korzystając z pięknej, wrześniowej pogody, wybrać się na Westerplatte, żeby choć  trochę poczuć atmosferę tamtych wydarzeń. Może w najbliższy weekend?

Sprawdzian z części zdania

(5b) Już niedługo (w środę, 27 marca) odbędzie się sprawdzian z budowy zdania pojedynczego.

Oto co trzeba umieć:
-wskazać w zdaniu związek główny
-wskazać grupę podmiotu i grupę orzeczenia
-narysować wykres zdania
-określić części zdania (jest ich pięć: orzeczenie, podmiot, przydawka, dopełnienie, okolicznik).

Jeśli chcesz więcej poćwiczyć, kliknij tutaj.

 

„Bajki wam niosę, posłuchajcie dzieci”

(5b) Tak napisał Ignacy Krasicki w jednym ze swych utworów. Kto przeczytał parę bajek, wie, że nie były przeznaczone tylko dla dzieci. Miały uczyć i wychowywać „dorosłych drani”.
Teraz, gdy znamy już sporo bajek, pora przejść do podsumowania. Zakończy się ono oceną. Oto co trzeba umieć:
Na dwójkę…
…recytujesz z pamięci bajkę „Ptaszki w klatce”. Swoimi słowami wyjaśniasz jej morał.

Na trójkę…
…umiesz to, co na dwójkę
+
opowiadasz swoimi słowami treść bajki „Woły krnąbrne” i wskazujesz w niej morał
+
wyjaśniasz, co to jest archaizm, wskazujesz przykład w bajkach.

Na czwórkę…
…umiesz to, co na trójkę
+
wskazujesz w bajkach epitet
+
opowiadasz swoimi słowami treść bajek „Mądry i głupi”, „Pan i pies”, „Kruk i lis”.

Na piątkę…
…umiesz to, co na czwórkę
+
wyjaśniasz, co to jest bajka, podajesz przykład alegorii w bajkach.

Na szóstkę…
…umiesz to, co na piątkę
+
recytujesz z pamięci dowolną inną bajkę I. Krasickiego – omawianą na lekcjach albo znalezioną samodzielnie; może być krótka :)
+
wyjaśniasz, czym się różni bajka od baśni.

Jeśli chcesz przypomnieć sobie, co to jest alegoria, kliknij tutaj.
Inne informacje o bajkach i ich słynnym autorze znajdziesz tutaj.
„Czapla ryby i rak” do słuchania.

Termin odpytywania: 26 lutego.

Sprawdzian z części zdania

(6a) Już od jakiegoś czasu uczymy się o częściach zdania – przyszedł czas, aby sprawdzić efekty tej nauki. W środę (14 listopada) odbędzie się sprawdzian. Sprawdzę, czy umiecie
-rozpoznać podmiot, orzeczenie, przydawkę, dopełnienie i okolicznik
-oddzielić grupę podmiotu od grupy orzeczenia
-odróżnić zdanie pojedyncze od zdania złożonego
-narysować wykres zdania pojedynczego

W tym tygodniu odbędzie się lekcja powtórkowa. Jeśli chcesz dodatkowo poćwiczyć, kliknij w poniższe linki:

Zdanie, równoważnik zdania.

Części zdania.

Podmiot.

Sprawdzian z rzeczownika i przymiotnika

(5b) W środę, 31 października odbędzie się sprawdzian z rzeczownika i przymiotnika. Będzie sprawdzał następujące umiejętności:

-rozróżnianie rzeczowników konkretnych i abstrakcyjnych, własnych i pospolitych
-odmienianie rzeczownika przez przypadki
-oddzielanie końcówki od tematu, wskazywanie tematów obocznych i oboczności
-określanie przypadka, liczby i rodzaju rzeczownika w zdaniu
-stopniowanie przymiotników

Na pierwszy rzut oka wydaje się tego sporo, ale  niektóre powyższe umiejętności opanowaliście już w klasie czwartej – trzeba je tylko powtórzyć.

Warto poćwiczyć, klikając tutaj i tutaj.

Jak (nie) opisywać obraz(u)

Sprawdzanie opisów obrazów to dla polonisty zazwyczaj nużąca czynność. Opowiadania twórcze są o wiele ciekawsze. A opisy… Nudno czytać dwadzieścia razy to samo: że u góry to, na pierwszym planie tamto, a tło takie.
Tym razem było inaczej. Przede mną opisy obrazu Hansa Memlinga Sąd Ostateczny. Omawiam to dzieło z każdą trzecią klasą gimnazjum i sądziłam, że nic mnie nie może zaskoczyć. Jednak zaskoczyło. Najpierw dowiedziałem się, że Memling stworzył kryptyk:
Na tym kryptyku widać kilka symboli.
Później zaczęłam się zastanawiać, czy na pewno wszyscy patrzyliśmy na ten sam obraz:
Niektórzy grzeszni stoją na rękach, śmieją się, rozkładają się na ziemi, czekając na potępienie.
Chyba jednak mówimy o tym samym, choć niektórzy w niecodzienny sposób:
Obraz przedstawia Archanioła Michała, przy którym stoją ludzie w kolejce do raju lub piekła. Przez diamentowe schody niegrzeszni, a grzeszni przez górę.
Zadanie polegało nie tylko na opisaniu wyglądu dzieła, ale także na wyjaśnieniu obecnych na nim symboli. Niedobrze jednak, jeśli prezentacja znaczeń symbolicznych zastępuje opis, zamiast być do niego dodatkiem. Tak jest w tym przypadku:
Prawe skrzydło przedstawia piekło. Wszyscy ludzie są w rozpaczy, ponieważ wiedzą, że trafią do piekła i już nigdy nie zobaczą światła. Każdy z demonów przypomina jakieś zwierzę symbolizujące grzech. Jeden z nich przedstawia pawia – jest to grzech dumy. Motyl oznacza niestałość w wierze, niedźwiedź obżarstwo, lew gniew, małpa plotkarstwo i nieczystość, a nietoperz czarną magię i wampiryzm.
Jak zwykle przy takich okazjach muszę odnieść się też do języka:
Waga pokazuje, kto jest grzeszny, a kto zbawienny.
Dwa podobne do siebie słowa zbawienny i zbawiony mają różne znaczenia. Zbawienny przynosi zbawienie, a zbawiony to taki, którego ktoś zbawił, uratował od czegoś złego. Można to sprawdzić w słowniku języka polskiego. Warto do niego zaglądać – ma zbawienne działanie.

(Wszystkie cytaty pochodzą z prac uczniów).

Słynne dzieło H. Memlinga (Muzeum Narodowe w Gdańsku). Kliknij, aby zobaczyć.

Słynne dzieło H. Memlinga (Muzeum Narodowe w Gdańsku). Kliknij, aby zobaczyć.

(4B) Rzeczownik

Okazuje się, że słowo przypadek ma różne znaczenia. Jak informuje słownik języka polskiego, przypadek to najczęściej zdarzenie, którego nie da się przewidzieć.Jednak wyraz ten jest też terminem gramatycznym. Wiemy już, że przypadków mamy w naszym języku aż siedem. Warto  je poćwiczyć. Temu służą poniższe zadania. Miłego rozwiązywania!

Specjalne zadania dla 4B

(4B) Zbliża się koniec semestru…

…czyli koniec nauki (przynajmniej na dwa tygodnie), ale i czas podsumowań. Warto sprawdzić, czego się przez ostatnich kilka miesięcy nauczyłaś/nauczyłeś. Do sprawdzania wiedzy uczniów służą w szkole głównie kartkówki i odpytywania, ale samooceny można dokonać inaczej – znacznie przyjemniej. Na przykład na komputerze.
Wykonaj zadania znajdujące się tutaj, a następnie zapisz w zeszycie (do wyboru)
-trzy rzeczy, które umiesz najlepiej
albo
-trzy rzeczy, które powinienieś/powinnaś powtórzyć.