14 paź 2012

Społeczeństwo, zadania z matury podstawowej i rozszerzonej część 1

Kolejny zestaw zadań dotyczący działu SPOŁECZEŃSTWO

MATURA ROZSZERZONA

Matura grudzień 2005
Przeczytaj zamieszczone poniżej teksty i odpowiedz na podane pytania:
Celem niniejszego szkicu jest stwierdzenie jednej bardzo prostej zasady, która winna przyświecać wszelkim próbom kontrolowania lub przymuszania jednostki przez społeczeństwo, bez względu na to, czy używa ono siły fizycznej w postaci sankcji prawnych czy też przymusu moralnego opinii publicznej. Zasada ta brzmi, że jedynym celem usprawiedliwiającym ograniczenie przez ludzkość, indywidualnie, lub zbiorowo, swobody działania jakiegokolwiek człowieka jest samoobrona, że jedynym celem, dla osiągnięcia którego ma się prawo sprawować władzę nad członkiem cywilizowanej społeczności wbrew jego woli, jest zapobieżenie krzywdzie innych. Jego własne dobro fizyczne lub moralne, nie jest wystarczającym usprawiedliwieniem. Nie można go zmusić do uczynienia lub zaniechania czegoś, ponieważ tak będzie dla niego lepiej, ponieważ to go uszczęśliwi, ponieważ zdaniem innych osób będzie to mądrym lub nawet słusznym postępkiem. Są to poważne powody, by go napominać, przemawiać mu do rozumu, przekonywać go lub prosić, lecz nie, by go zmuszać lub karać w razie, gdyby nas nie słuchał. Aby to ostatnie było usprawiedliwione, postępowanie, od którego chcemy go odwieść, musi zmierzać do wyrządzenia krzywdy komuś innemu. Każdy jest odpowiedzialny przed społeczeństwem jedynie za tę część swego postępowania, która dotyczy innych. W tej części, która dotyczy wyłącznie jego samego, jest absolutnie niezależny; ma suwerenną władzę nad sobą, nad swoim ciałem i umysłem. (…)

Istnieje jednak sfera działania, którą społeczeństwo, w odróżnieniu od jednostki, interesuje się tylko pośrednio – obejmująca całą tę część życia i postępowania człowieka, która wpływa tylko na niego samego lub jeśli wpływa na innych, to tylko dzięki ich swobodnemu i dobrowolnemu przyzwoleniu i współudziałowi. (…) To jest więc właściwą dziedziną ludzkiej wolności. Obejmuje ona, po pierwsze, wewnętrzną sferę świadomości: żądanie wolności sumienia w najszerszym znaczeniu tego słowa; wolności myśli i uczucia; absolutnej swobody opinii i osądu we wszystkich przedmiotach praktycznych lub filozoficznych, naukowych, moralnych lub teologicznych. (…) Po drugie, zasada ta wymaga swobody gustów i zajęć; opracowania planu naszego życia zgodnie z naszym charakterem; działania jak nam się podoba, pod warunkiem ponoszenia konsekwencji, jakie mogą nastąpić – bez żadnej przeszkody ze strony naszych bliźnich, dopóki nasze czyny im nie szkodzą, choćby nawet uważali nasze postępowanie za głupie, przewrotne lub niesłuszne. Po trzecie, z tak pojętej swobody każdej jednostki wynika swoboda, w tych samych granicach, do zrzeszania się jednostek; swoboda łączenia się w każdym celu nie przynoszącym szkody innym, przy czym przypuszczamy, że zrzeszające się osoby są pełnoletnie i nie są zmuszone lub zwiedzione.

Żadne społeczeństwo, w którym swobody te nie są, na ogół biorąc, szanowane, nie jest wolne, bez względu na formę jego rządu; i żadne społeczeństwo nie jest całkowicie wolne, jeśli nie są one w nim uznawane bez żadnych absolutnie zastrzeżeń. Jedyną swobodą zasługującą na to miano jest swoboda dążenia do własnego dobra na swój własny sposób, o ile nie usiłujemy pozbawić innych ich dobra lub przeszkodzić im w jego osiągnięciu. (…) Ludzkość zyskuje więcej, pozwalając każdemu żyć wedle jego upodobań, niż zmuszając każdego, by żył wedle upodobań pozostałych. John Stuart Mill, O wolności, Warszawa 1999, ss. 25-26, 27-29.
Polecenia
A. Wymień pięć narzędzi kontroli i perswazji, jakimi, zdaniem autora tekstu, dysponuje społeczeństwo wobec swoich członków.
B. Co, zdaniem autora tekstu, usprawiedliwia ograniczenie swobody działania jednostki przez społeczeństwo? Wymień trzy przykłady.
C. Wymień wszystkie sfery wolności, które zostały przywołane w tekście. Podaj po jednym przykładzie wolności, które John S. Mill przyporządkowuje każdej z nich.

Matura styczeń 2006
Materiał D

Przeanalizuj wykres zawarty w materiale D. Wykonaj polecenia:
A. Oceń tempo pojawiania się kolejnych fal (cykli) innowacyjnych.
B. Korzystając z wykresu oraz wiedzy własnej, podaj trzy różnice między społeczeństwem wiedzy a społeczeństwem wczesnej industrializacji.

MATURA PODSTAWOWA

Matura maj 2007

Człowiek jest istotą społeczną, ponieważ
A) jego osobowość zależy od indywidualnych cech (np. temperamentu).
B) musi jeść i oddychać.
C) może żyć i rozwijać się tylko wśród innych ludzi.
D) posiada zdolność homeostazy.

Strukturę społeczeństwa, w której uwzględnia się poziom wykształcenia i kultury oraz styl życia nazywamy
A) klasową.
B) warstwową.
C) demograficzną.
D) zawodową.

Stowarzyszenie jest to
A) grupa społeczna, która obejmuje ludność danego województwa.
B) organizacja powołana do obrony interesów pracowniczych obywateli.
C) najwyższa polityczna forma organizacji społeczeństwa.
D) dobrowolne zrzeszenie ludzi skupionych wokół wspólnych celów.

Matura próbna OPERON grudzień 2007

„Człowiek jest istota społeczna” – podaj trzy argumenty potwierdzające słuszność stwierdzenia, którego autorem jest Arystoteles. 

Matura  maj 2008
W każdym z podpunktów A – D podkreśl jedną właściwą odpowiedź, dotyczącą rodzaju grupy społecznej.
A. Rodzina – grupa pierwotna / grupa wtórna
B. Grupa przyjaciół z podwórka – grupa formalna / grupa nieformalna
C. Naród – grupa mała / grupa wielka
D. Klub biznesu BCC – grupa otwarta / grupa zamknięta

13 paź 2012

O społeczeństwie, co należy wiedzieć

Wpisy na blogu są podzielone na działy, tak jak i działy wos-u:

  • społeczeństwo
  • polityka
  • prawo
  • świat

Zaczynamy tradycyjnie od SPOŁECZEŃSTWA. Na blogu są już wpisy na ten temat, ale spróbuję je uporządkować tak, aby odpowiadały kolejnym wymaganiom maturalnym.

Ważne pojęcia, które należy nie tylko dokładnie przeczytać, ale i poznać ich praktyczną stronę to:

  • norma (reguła postępowania, zasada), w tym norma społeczna (uznawana przez większość członków społeczeństwa lub grupy zasada, która określa różne zachowania społeczne, zarówno te akceptowane, jak i nieakceptowane)
  • systemy norm: prawo, moralność, obyczaj, religia
  • więź społeczna – relacje i zależności, które wiążą jednostkę ze zbiorowościami i grupami społecznymi lub innymi jednostkami
  • zbiorowość, wspólnota, społeczeństwo
  • różnice między społeczeństwem tradycyjnym, a nowoczesnym
  • grupy społeczne

A teraz kilka wpisów:

1) o grupach społecznych i systemach norm, w tym drugim przypadku zachęcam do odpowiedzi na pytania

http://blogiceo.nq.pl/maturazwosu/2011/03/24/grupy-spoleczne-i-normy/ z 24 marca 2011

2) o grupach społecznych – kryteria klasyfikacji, grupy odniesie

http://blogiceo.nq.pl/maturazwosu/2012/01/09/grupy-spoleczne-raz-jeszcze/ z 9 stycznia 2012

Przygotowując sie do matury matury warto przypomienić sobie kilka zadań maturalnych tymi, właśnie zagadnieniami.

Zapraszam do lektury i czekam na rozwiązania w komentarzach.

Zadanie 1 Matura 2005 maj poziom podstawowy

Przykładem grupy formalnej jest
a) grupa przyjaciół.
b) partia polityczna.
c) grupa osób jadących tramwajem.
d) naród.

Zadanie 2 Matura próbna 2005 grudzień poziom podstawowy
Uzupełnij poniższe zdania.
A. Normy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . są związane z tradycją, przekazywane są z pokolenia na pokolenie, a ich nieprzestrzeganie może być powodem izolacji w środowisku.
B. Normy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . oparte są na wyobrażeniu tego, co dobre, a co złe, mają charakter grupowy i nie są poparte sankcjami państwa.

Zadanie 3 Matura 2006 styczeń poziom podstawowy
Spośród poniższych cech wybierz tę, która nie należy do postaw prospołecznych.
A. Otwartość
B. Nadwrażliwość
C. Punktualność
D. Słowność

Zadanie 4 Matura 2006 styczeń poziom podstawowy
Do podanych opisów dopisz odpowiedni rodzaj normy: religijna, prawna, moralna.
Rodzaj normy:
A. Każdy, kto kradnie, podlega karze pozbawienia wolności do 5 lat…….
B. Kradzież jest czynem nagannym.……
C. Siódme: nie kradnij.……

Zadanie 5 Matura próbna 2006 listopad  poziom podstawowy
Proces przystosowania jednostki do życia społecznego, polegający na przyswajaniu wzorców kulturowych nazywamy
A) demokratyzacją.
B) stratyfikacją.
C) socjalizacją.
D) reedukacją.

Zadanie 6 Matura próbna 2006 listopad  poziom podstawowy
Uzupełnij luki, wpisując nazwę normy.
A) Związana jest z tradycją (np. obchodzenie świąt), przekazywana z pokolenia na pokolenie, może być spisana, nieprzestrzeganie jej może powodować izolację w środowisku.
norma…………………………………………
B) Dotyczy wszystkich obywateli, jest spisana i poparta sankcją państwa.
norma…………………………………………
C) Oparta na wyobrażeniu co dobre, a co złe, ma charakter grupowy, nie jest poparta sankcją państwa.
norma…………………………………………

 i z tego samego roku i arkusza ciekawe zadania.

Informacja stała się towarem, a świat mediów uniezależnił się od świata realnego i zaczął żyć według własnych reguł (Ryszard Kapuściński).

Podaj cztery argumenty za i cztery argumenty przeciw tezie Ryszarda Kapuścińskiego.

Zadanie 7 Matura 2006 maj poziom podstawowy
Człowiek jest istotą społeczną, ponieważ
A) jego osobowość zależy od indywidualnych cech (np. temperamentu).
B) musi jeść i oddychać.
C) może żyć i rozwijać się tylko wśród innych ludzi.
D) posiada zdolność homeostazy.

Czekam na Wasze pytania i rozwiązania zadań, a jutro kolejne zadania z arkuszy i inne…

13 wrz 2012

Matura 2013 i nowe wpisy

Nowy rok szkolny to nowe wpisy na maturalnym blogu, który będę prowadzić już trzeci rok. Jak tym razem będzie wyglądała moja praca i współpraca z maturzystami?
Na pewno wykorzystam już przygotowane wpisy, uzupełnię je i wskażę inne źródła. Ale blog to nie tylko merytoryczna wiedza, to jeszcze metodologia pracy, czyli pokazanie sposobów jak się uczyć, jak powtarzać i na co zwrócić szczególną uwagę. Blog to też odpowiedź na pytania: Co szczególnie warto przeczytać przed maturą i jak zaplanować najbliższe miesiące? I na koniec blog to miejsce komunikacji między autorem – tym razem jestem to ja - a maturzystami, czyli czytelnikami. Dlatego wpisy muszą odpowiadać na potrzeby maturzystów, stąd też czekam na Wasze pytania, sugestie i podpowiedzi. Naprawdę zachęcam!

Ale zachęcanie, zachęcaniem, ale najważniejszy jest plan działania, czyli co na teraz – już od września – proponuję na blogu i z jaką częstotliwością.

Na początek jeden wpis w tygodniu z krótką charakterystyką ważnych zagadnień maturalnych i odowłaniem do już istniejących wpisów. Nie zapomnę o ćwiczeniach i maturach, które już były; dokładnie omówię zadania z poszczególnych arkuszy. Co o tym myślą czytelnicy bloga? Czy macie jakieś inne propozycje? Czy może jakieś tematy szczególnie Was interesują?
Pozdrawiam i czekam na sugestie i propozycje.

04 wrz 2012

Matura 2013, czyli kolejny rok i kolejne wpisy na blogu

Wszystkich zainteresowanych zapraszam do lektury, tym razem rozpoczynamy już we wrześniu 2013.

10 maj 2012

Za 12 godzin matura z wos-u

Za 12 godzin wszystko będzie wiadome, na początek dla tegorocznych maturzystów, którzy będą zdawali wiedzę o społeczeństwie, a po zakończneiu egzaminu dla wszystkich zainteresowanych.

Życzę Wam dobrego egzminu i dziękuję za wpisy oraz obecność na blogu

Powodzenia

Ula

Na finiszu, czyli godziny dzielą nas od matury

Dzień przed maturą, nim pojawi się ostatnie zdanie na blogu i podziękowanie wszystkim Wam za wspólną pracę i wspólne redagowanie bloga „Jak przygotować się do matury z wos-u?” ostatnie godziny popracuję jeszcze z Wami nad ostatnimi powtórkami, odpowiedziami na pytania i takim nazwijmy to spokojnym czekanie na maturę z wos-u.

Przed Wami arkusze maturalne, które kiedyś przygotowałam dla Centrum Edukacji Obywatelskiej, teraz je trochę zmieniłam i uaktualniłam. Poniżej arkusze z pytaniami, a w oddzielnej kolumnie arkusze z odpowiedziami. Zapraszam do lektury. I jeszcze:) przykładowe tematy prac z planem:)

ARKUSZE BEZ ODPOWIEDZI

Arkusz Ia poziom podstawowy bez rozwiazan

Arkusz Ia_poziom rozszerzony bez rozwiazan

ARKUSZE Z ODPOWIEDZIAMI

Arkusz Ia poziom podstawowy z odpowiedziami

Arkusz Ia_poziom rozszerzony z odpowiedziami

Teraz przykładowe pytania z materiałów kursu dla maturzystów CEO i schemat odpowiedzi. To nie są typy tematów maturalnych, nigdy tym się nie zajmowałam i nie zajmuję.

Zadanie 1
Prezydent w systemie politycznym Polski. Wymień i omów po trzy Twoim zdaniem najważniejsze kompetencje Prezydenta RP w zakresie władzy ustawodawczej, wykonawczej, sądowniczej oraz polityki zagranicznych. Uzasadnij dlaczego wybrałeś/wybrałaś te, a nie inne kompetencje i podaj argumenty do każdej kategorii. Zajmij stanowisko w sprawie: Czy kompetencje Prezydenta RP powinny być rozszerzone? Uzasadnij swoje zdanie dwoma argumentami. Pamiętaj o trójdzielnej budowie wypowiedzi.

Plan wypracowania:

Kompetencje Prezydenta RP w zakresie, każdej z władz po trzy:

  • 1)      władzy ustawodawczej – inicjatywa ustawodawcza, weto ustawodawcze, pospisywanie ustaw w procesie legislacyjnym, zarządzanie wybór do Sejmu I senatu, rozwiązanie Sejmu (art. 155, art. 225)
  • 2)      władzy wykonawczej – desygnowanie Prezesa Rady Ministrów w 1 i 2 kroku tworzenia rządu, przyjmowanie dymisji rządu, zwoływanie Rady Gabinetowej,
  • 3)      władzy sądowniczej – powoływanie sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, powoływanie Prezes Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i NSA
  • 4)      polityki zagranicznej – reprezentowanie państwa na zewnątrz, mianowanie ambasadorów na wniosek ministra spraw zagranicznych, ratyfikacja umów międzynarodowych

W czterech kategoriach należy wymienić po trzy kompetencje i je scharakteryzować. Oprócz wskazania kompetencji w czterech wymienionych rodzajach należy uzasadnić wybór tych, a nie innych. Następnie zajęcie stanowiska w sprawie „Czy kompetencje Prezydenta RP powinny być rozszerzone?” i uzasadnienie dwoma argumentami. I jeszcze wykorzystanie tekstów źródłowych i pamiętamy o trójdzielnej budowie wypowiedzi.

Zadanie 2
Czy polski parlament powinien być jednoizbowy? Omów cztery funkcje parlamentu ustrojodawczą, ustawodawczą, kreacyjną, kontrolną i podaj po dwa przykłady do każdej z nich odwołując się do systemu politycznego Polski. Zajmij stanowisko w sprawie: Czy polski parlament powinien być jednoizbowy? Uzasadnij swoje zdanie dwoma argumentami. Pamiętaj o trójdzielnej budowie wypowiedzi.

Omówienie funkcji parlamentu i podanie przykładów:

  • 1) ustrojodawca – uchwalanie konstytucji, zmiana konstytucji i w ten sposób określanie ustroju państwa
  • 2) ustawodawcza – stanowienie prawa przez uchwalanie ustaw, wprowadzanie zmian do już istniejącego prawa (nowelizacja), posłowie i Senat mają inicjatywę ustawodawczą, czyli mogą składać projekty nowych rozwiązań prawnych
  • 3) kreacyjna – powoływanie osób na najważniejsze stanowiska w państwie członkowie Trybunału Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich za zgoda Senatu, powoływanie i odwoływanie Rady Ministrów – uchwalanie wotum zaufania
  • 4) kontrolna – uchwalanie wotum nieufności dla Rady Ministrów, jak i poszczególnych ministrów, nadzorowanie pracy rządu, interpelacje i zapytania poselskie

I jak w poprzednim temacie we wszystkich czterech kategoriach należy wymienić po dwa przykłady funkcji parlamentu i je scharakteryzować. Następnie zajecie stanowiska w sprawie „Czy polski parlament powinien być jednoizbowy?” i uzasadnienie dwoma argumentami.

Następnie wykorzystanie tekstów źródłowych i pamiętamy o trójdzielnej budowie wypowiedzi.

Zadanie 3
Więcej, czy mniej praw dla posła? Wyjaśnij pojęcie mandat poselski i omów przykładowe obowiązki posła. Wymień i scharakteryzuj rodzaje immunitetu poselskiego. Wskaż po dwa argumenty za i przeciw obecnym rozwiązaniom dotyczącym immunitetu w polskim prawie konstytucyjnym. Pamiętaj o trójdzielnej budowie wypowiedzi.

Po pierwsze – wyjaśnienie pojęcia mandat (upoważnienie do sprawowania funkcji posła) i podanie rodzajów mandatów (wolny oraz imperatywny) a także wyjaśnienie różnic między jednym, a drugim.

Po drugie – wskazanie i scharakteryzowanie obowiązków posła i są to np.:

  • czynne uczestnictwo w pracach izby;
  • informowanie wyborców o swojej działalności;
  • przyjmowanie opinii,
  • postulatów i wniosków swoich wyborców;
  • składanie oświadczeń o stanie majątkowym i o ewentualnym związku ze służbami specjalnymi.

Po trzecie – wyjaśnienie pojęcia immunitet (nietykalność) i jego rodzajów (materialny i formalny).

Po czwarte – argumenty za i przeciw rozwiązaniom dotyczącym immunitetu w polskim prawie konstytucyjnym.

Na koniec wykorzystanie tekstów źródłowych i pamiętamy o trójdzielnej budowie wypowiedzi.

Zadanie 4
Więcej, czy mniej państwa? Wymień i omów pięć wybranych funkcji państwa, a następnie podaj przykłady działań, które wiążą się z każdą z nich. Zastanów się i napisz: Czy lepszy jest model państwa minimalnego, czy socjalnego? Podaj po dwa argumenty za i przeciw każdej koncepcji i zajmij stanowisko w sprawie. Pamiętaj o trójdzielnej budowie wypowiedzi.

I ostatni plan do zadaniaJ, tym razem na temat państwa.

Rozpoczynamy od funkcji państwa i ich omówienia:

FUNKCJE WEWNĘTRZNE

  • 1)      zapewnienie porządku i bezpieczeństwa publicznego – działalność policji, sadownictwa, prokuratury
  • 2)      wychowawcza – kształtowanie postaw demokratycznych obywateli, poszanowanie prawa
  • 3)      socjalna – pomoc najbiedniejszym, walka z bezrobociem
  • 4)      gospodarcza – ingerowanie w procesy gospodarcze, reagowanie na kryzys gospodarczy
  • 5)      kulturalna – ochrona dziedzictwa narodowego i wspomaganie instytucji kultury
  • 6)      ochrona zdrowia

FUNKCJE ZEWNĘTRZNE

  • 1)      bezpieczeństwo zewnętrze – obrona kraju, czyli działalność wojska i straży granicznej
  • 2)      utrzymanie stosunków dyplomatycznych z innymi państwami
  • 3)      ochrona interesów państwa

Następnie zajęcie stanowiska w sprawie „Czy lepszy jest model państwa minimalnego, czy socjalnego?” i uzasadnienie dwoma argumentami.

Uwaga! Państwo minimalne (nocny stróż) – dba o ład i porządek publiczny, a także ochronę obywateli i nierozerwalności terytorium. Państwo socjalne (dobrobytu) realizuje opisane powyżej funkcje, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne.

Na koniec wykorzystanie tekstów źródłowych i pamiętamy o trójdzielnej budowie wypowiedzi.

09 maj 2012

Na chwilę przed maturą:)

Zamiast dłuższej wypowiedzi propozycja rozwiązania dwóch arkuszy matury próbnej z 2010 roku OKE Poznań.
Czekam na Wasze propozycje rozwiązania zadań, w tym pisemnych wypracowań i inne pytania.

ARKUSZE OKE Poznań

GL30427111_pp_2010

GL30430111_pr_2010

 

Pozdrawiam, tych co uczą się pilnie do matury z wos-u

Ula

 

08 maj 2012

Zadanie Pauliny i komentarz

Paulina napisała: Chciałabym podziękować za to przykładowe wypracowanie i jego analizę. Muszę przyznać, że czekałam, aż ono się pojawi. Postanowiłam napisać w odpowiedzi krótkie wypracowanie na temat: Irak – klęska, czy zwycięstwo Polski? Omów argumenty zwolenników i przeciwników obecności polskich żołnierzy w Iraku.

Paulino, bardzo dziękuję. Naprawdę to wspaniale, że napisałaś wypracowanie i zamieściłaś je na blogu. Jeszcze raz bardzo dziękuję:)

Temat: Irak – klęska, czy zwycięstwo Polski? Omów argumenty zwolenników i przeciwników obecności polskich żołnierzy w Iraku.

Zaproponowała w wpisie z wczoraj punktację. Zwróciłam uwagę, że w tego typu zadaniach podajemy zarówno argumenty, jak i kontrargumenty. Paulina napisała wypracowanie, które jest poniżej. Treści oznaczone w sposób następujący

  • argumenty zwolenników obecności polskich żołnierzy w Iraku
  • argumenty przeciwników obecności polskich żołnierzy w Iraku.
  • pogląd piszącej wypracowanie – jej zdanie
  • cytowanie źródeł
  • mój komentarz [UM]

 Schyłek XX wieku był dla Polski okresem intensywnych zmian, a ostatnia dekada szansą na lepszą przyszłość dla naszego kraju. Decydując się na przystąpienie w 1999 roku do NATO byliśmy świadomi zobowiązań, zagrożeń, ale i korzyści, które wynikają z tego zobowiązania. Czy byliśmy jednak świadomi jak szybko przyjdzie nam pokazać, jakim naprawę jesteśmy sojusznikiem? Od 2003 roku Polskie Kontyngenty Wojskowe uczestniczą w misji stabilizacyjnej – Iraqi Freedom. Czy powinniśmy właśnie tę misję stabilizacyjną w Iraku traktować, jako klęskę czy zwycięstwo Polski? W ciągu ostatnich lat pojawiło się wiele kontrowersyjnych kwestii spornych wśród zwolenników i przeciwników obecności polskich żołnierzy w Iraku. – Ciekawie napisany wstęp. Bardzo dobre odwołanie do historii, w tym wstąpienia do NATO. Szczególnie polecam stawianie pytań we wstępie, jak to zrobiła Paulina. Ja też tak często robię pisząc różne materiały. Dlaczego? Porządkuje to tok wypowiedzi i myślenia. Super wstęp. [UM]

Pierwszym argumentem zwolenników obecności polskich żołnierzy w Iraku jest podniesienie międzynarodowej rangi państwa. Jak piszą Dariusz Materniak, Joanna Rutkowska i Monika Paulina Żukowska w artykule pt. „Irak – klęska czy zwycięstwo Polski?” dla portalu psz.pl z 29.10.2008. „(…)nasze zaangażowanie pozwoliło na zwiększenie autorytetu Polski na arenie międzynarodowej, jako wiarygodnego i odpowiedzialnego sojusznika.” Dzięki temu realizujemy jeden z celów polskiej polityki międzynarodowej RP – mianowicie dążymy do osiągnięcia statusu godnego partnera strategicznego oraz lojalnego sojusznika.Tutaj mamy argument zwolenników i zacytowanie źródła. Jeżeli mogę coś doradzić, to rozwinęłabym argument jeszcze dwoma zdaniami. Punktacja będzie za argument i za źródło. [UM]

Kolejnym argumentem, który ma pozytywny wymiar dla Polski jest niewątpliwie zdobycie cennego doświadczenia militarnego. W raporcie autorstwa Katarzyny Hołdak, Anny Konarzewskiej pt. „Afganistan, Irak, Czad – co mamy z misji? Bilans zysków i strat. Perspektywy.” możemy przeczytać: „Wśród pozytywnych elementów misji irackiej w wymiarze wojskowym należy wymienić indywidualne osiągnięcia dowódców wszystkich szczebli, związane ze zdobyciem nowych umiejętności dowodzenia w ekstremalnych warunkach, podejmowaniem operacji sojuszniczych, w tym we współdziałaniu z największymi armiami członków NATO, i wspólnym budowaniem wielonarodowych sił pokojowych. (…) W opinii Stanisława Kozieja dowodzenie dywizją dało nam najwięcej doświadczeń i korzyści operacyjnych. Wprowadziło Polskę do „pierwszej ligi” państw, które mają praktyczne, a nie tylko ćwiczebne doświadczenie w dowodzeniu dużymi zgrupowaniami międzynarodowymi w złożonym i wymagającym środowisku. Polska sprawdziła się w wyznaczonej jej roli, a tym samym zyskała uznanie i zaufanie wielu krajów, które oddały swoje siły pod jej komendę.” Zatem nie tylko zyskaliśmy świetnie wyszkolonych dowódców, posiadających nie tylko teoretyczne, ale i praktyczne doświadczenie. Prócz tego mieliśmy okazję przetestować nasze wojsko. Czy trening w sztucznie stworzonych warunkach może zapewnić takie rezultaty? – Tutaj mamy cytat punkt i argument. I tym razem rozwinęłabym argument jeszcze dwoma zdaniami. Paulina do tego momentu użyła dwóch cytatów. W kluczach oceny prac maturalnych najczęściej mieliśmy punktację 1 pkt za jedno odwołanie do źródła np. cytat. Maksymalnie 2 pkt. Pamiętajmy jednak, aby zwracać uwagę na treść polecenia. „Odwołaj się do źródeł” – oznacza liczbę mnogą, czyli np. dwa razy,  [UM]

Wśród entuzjastów nie brak też krytyków udziału w misji Iraqi Freedom. Jednym z czołowych argumentów opowiadających się przeciw braniu udziału w misji stabilizacyjnej w Iraku jest obciążenie budżetu RP. Mimo tego, że około 60% wydatków związanych z transportem czy logistyką pokrywają Stany Zjednoczone, nadal dla państwa takiego jak Polska, nad którym wisi widmo dużego deficytu budżetowego, finansowanie działań wojennych nie jest łatwym zadaniem. Argument przeciwników, bardzo dobrze opisany – 2 pkt. [UM]

Przeciwnicy zwracają również uwagę na rozczarowanie, które spotkało inwestorów i polskich przedsiębiorców. Liczyliśmy przecież na inwestycje w Iraku, które znacznie poprawiłyby kondycję polskiej gospodarki oraz przedsiębiorstw. Ponadto mieliśmy nadzieję, że i inne kraje dostrzegą nas, co mogłoby przyciągnąć inwestorów do Polski. Konsekwencją naszych działań przegapiliśmy niestety okazję na inwestycje na irackim rynku. Argument przeciwników i tym razem również bardzo dobrze opisany – 2 pkt. [UM]

Czy możemy jednoznacznie ocenić udział Polski w misji w Iraku, jako klęskę lub zwycięstwo? Korzyści takie jak podniesienie rangi państwa na arenie międzynarodowej lub udoskonalenie armii, co zwiększa nie tylko nasz prestiż, ale i możliwości obronne kraju zdają się blaknąć przy widmie powiększającego się deficytu budżetowego oraz zaprzepaszczonych inwestycji. Lecz czy nie warto było angażować się w imię obrony praw człowieka? Moim zdaniem Polska odniosła zdecydowany sukces moralny. Pokazała, że nie jesteśmy państwem liczącym tylko i wyłącznie na korzyści materialne czy prestiż. I tutaj mamy jednocześnie zakończenie zadania i wskazanie, jakie poglądy na dany temat ma pisząca. Myślę, że warto wskazać już na początku dla mnie obecność Polaków w Iraku jest to sukces/dla mnie obecność Polaków w Iraku jest to porażka, a następnie dwa argumenty. I oczywiście byłabym na zakończenie za dwoma zdaniami podsumowania całości pracy.  [UM]

Paulina zadała jeszcze pytanie:

Mam również kilka pytań, co do wypracowania.
Czy wystarczy podać jedynie 2 argumenty za i przeciw pisząc wypracowanie na temat „omów argumenty za i przeciw” czy powinniśmy trzymać się tej „tradycyjnej trójki” (3 za i 3 przeciw)?
Z ilu tekstów źródłowych powinniśmy skorzystać podczas pracy? Mam tutaj na myśli następującą sytuację : dostajemy temat, lecz nie bardzo odpowiadają nam teksty źródłowe i wolelibyśmy skorzystać z własnej wiedzy, czy również wystarczy odniesienie do 2 tekstów czy może należałoby odnieść się do 3 lub 4?

Jeżeli chodzi o argumenty, to w pierwszej kolejności patrzymy co jest w temacie zdania. Kiedy wskazana jest konkretna liczb, to taką liczbę argumentów podajemy. Pamiętamy, że kiedy mamy przedstawić argumenty stron sporu to do argumentów podajemy również kontrargumenty – tak było w dotychczasowych kluczach maturalnych.

Co do źródeł, jak już pisałam, najczęściej dwa, ale i tym razem warto pamiętać o tym co jest w treści zadania. Pozdrawiam i jeszcze raz dziękuję za wypracowanie.

07 maj 2012

Temat wypracowania argumenty zwolenników i przeciwników

Teraz przed nam drugi temat z wpisu z 6 maja 2012 r. Zastanówmy się, co należy napisać na tak sformułowany temat.

Temat 2. Irak – klęska, czy zwycięstwo Polski? Omów argumenty zwolenników i przeciwników obecności polskich żołnierzy w Iraku.

Na pewno budowa trójdzielna, czyli dwa, trzy zdania wstępu, zasadnicza część – ja często pisząc każdy argument umieszczam go w oddzielnym akapicie i w ten sposób porządkuje tok myślenia. Co jeszcze?

Argumenty uczestników sporu: Irak – klęska, czy zwycięstwo Polski? Omów argumenty zwolenników i przeciwników obecności polskich żołnierzy w Iraku. –

Przykładowo – część zasadnicza, czyli rozwinięcie:

  • argument za tym, że obecność Polski w Iraku to klęska
  • kontrargument do argumentu, że obecność Polski w Iraku to klęska

Ten krok powielamy, czyli argument i kontrargument

  • argument, że obecność Polski w Iraku to zwycięstwo
  • kontrargument do argumentu, że obecność Polski w Iraku to zwycięstwo

Ten krok powielamy, czyli argument i kontrargument

Teraz nasze zdanie i odpowiedź na pytanie Irak – klęska, czy zwycięstwo Polski? I tutaj konkretne stanowisko – klęska, czy sukces? Następnie argumenty na poparcie stanowiska.

Pamiętaj także, aby wykorzystać materiały – kiedy będzie to zadanie maturalne – zawarte w arkuszu maturalnym.

06 maj 2012

Jak pisać wypracowanie? Kolejny przykład

Tym razem propozycje dwóch tematów:

Temat 1. Afganistan, Irak – co mamy z misji wojskowych? Omów przyczyny polskiej obecności wojskowej w Iraku i Afganistanie. Wskaż korzyści i straty, jakie przyniosły obu misji. Zajmij stanowisko w sprawie: Czy Polacy powinni pozostać, czy wycofać się z Afganistanu? Uzasadnij swoje zdanie dwoma argumentami.

Temat 2. Irak – klęska, czy zwycięstwo Polski? Omów argumenty zwolenników i przeciwników obecności polskich żołnierzy w Iraku.

Zastanówmy się na początek, w jaki sposób napisać zadanie 1.

Na pewno na początek warto dokładnie przeczytać temat przewodni pracy: Afganistan, Irak – co mamy z misji wojskowych? Pamiętajmy, aby to pytanie towarzyszyło nam przez cały czas pisania pracy, ale musimy o nim szczególnie pamiętać przygotowując wstęp i zakończenie (podsumowanie) wypracowania.

Zwróćmy jednak uwagę na kolejne części tematu.

Po pierwszeOmów przyczyny polskiej obecności wojskowej w Iraku i Afganistanie. Naszym zadaniem jest wskazać po dwie przyczyny polskiej obecności w Iraku i Afganistanie. O czym warto pamiętać?

  • O zobowiązaniach i umowach międzynarodowych.
  • O członkostwie w NATO.
  • O odpowiedzialności w walce z międzynarodowym terroryzmem.
  • O skutkach zamachów terrorystycznych.
  • O sytuacji w Europie i na świecie po 1989 r.

Ponadto pamiętajmy, skoro mamy użyte słowo omów musimy nie tylko wskazać, wymienić przyczynę, ale ją opisać; każdą z nich przynajmniej dwoma złożonymi zdaniami.

Po drugieWskaż korzyści i straty, jakie przyniosły obu misji. O czym teraz?

Na pewno i tym razem należy wskazać i omówić po dwie korzyści i po dwie straty obu misji. W temacie użyto słów wskaż i scharakteryzuj, dlatego i tym razem nie możemy ograniczyć się tylko i wyłącznie do podania w lapidarnej formie korzyści i strat.

Wymieniając i charakteryzując korzyści i straty pamiętajmy zarówno o tych związanych z polityką zagraniczną państwa, jak i polityka wewnętrzną. Ale także nie zapominajmy o uwarunkowaniach:

  • politycznych
  • społecznych
  • kulturowych
  • ekonomicznych

Po trzecieZajmij stanowisko w sprawie: Czy Polacy powinni pozostać, czy wycofać się z Afganistanu? I uzasadnij dwoma argumentami. Tym razem nasze zadanie to odpowiedź na pytanie. Stanowisko musi być jasne, czyli Polacy powinni pozostać w Afganistanie./Polacy powinni wycofać się z Afganistanu. I na koniec argumenty na poparcie swojego zdania, czyli i tym razem konkretne charakterystyki.

Kiedy będziecie przygotowywać wypracowanie maturalne pamiętajcie też o:

  • trójdzielnej budowie – wstęp, rozwiniecie i zakończenie
  • zacytowaniu (wykorzystaniu) źródeł, które znajdują się w arkuszu.

Ewentualne źródła do wykorzystania:

  • http://www.psz.pl/tekst-14450/Irak-kleska-czy-zwyciestwo-Polski
  • http://info.wyborcza.pl/temat/wyborcza/wojska+polskie+w+iraku
  • i jeszcze raport K. Hołdak i A. Konarzewskiej „Afganistan, Irak, Czad – Co mamy z misji? Bilans zysków i strat. Perspektywy.

A teraz wypracowanie. Bardzo dziękuję Gabrysi za napisanie. Dziekuję. Czekam na Wasze opinie.

Afganistan, Irak – co mamy z misji wojskowych? Omów przyczyny polskiej obecności wojskowej w Iraku i Afganistanie. Wskaż korzyści i straty, jakie przyniosły obu misji. Zajmij stanowisko w sprawie: Czy Polacy powinni pozostać, czy wycofać się z Afganistanu? I uzasadnij dwoma argumentami.

Zadanie nie jest wzorcowe. To tylko przykład, ćwiczenie. 

Afganistan, Irak – co mamy z misji wojskowych?

To dla nas oczywisty i powszechnie znany fakt iż polskie siły militarne zaangażowane są w konflikt na Bliskim Wschodzie. Oficjalnie Rzeczpospolita polska nie jest w stanie wojny z żadnym współczesnym państwem ani żadnemu z nich wojny nie wypowiedziała, ale jednak dlaczego oddziały naszych wojsk stacjonują w tej chwili w bazach w Afganistanie i Iraku Dlaczego polska bierze udział w wojnach w tak dalekich zakątkach świata jak Irak i Afganistan? Jakie mamy z tego korzyści jako europejski kraj o dosyć niewielkim znaczeniu politycznym? Jakie odnosimy straty? Może bilans strat i zysków jednoznacznie wskazuje na to że Polska powinna wycofać swoich żołnierzy z Afganistanu?

Pierwszym argumentem przemawiającym za udziałem wojsk RP w misjach na Bliskim wschodzie jest polska racja stanu. Bierzemy sobie za priorytet udział w misjach stabilizacyjnych, pokojowych i humanitarnych tam gdzie tylko jesteśmy potrzebni. Swoje wojska wysyłamy z ramienia sojuszy i organizacji do których należymy, tj. NATO (Irak i Afganistan), UE (Bośnia i Hercegowina) oraz w operacjach dowodzonych przez USA. Jest to wkład Rzeczypospolitej w utrzymanie i przywracanie pokoju na świecie i walkę z terroryzmem. Nasze zaangażowanie w kwestię światowego bezpieczeństwa wynika ze słusznego założenia, że bezkarnie działające w odległych zakątkach globu organizacje terrorystyczne, przestępczość zorganizowana, ruchy  ekstermistyczne i fundamentalistyczne zaczną działać także w naszym rejonie Europy. Wtedy problem terroryzmu dotknąłby nas bezpośrednio. Polska stara się temu zapobiec. Jak podaje raport autorstwa Katarzyny Hołdak i Anny Konarzewskiej pt. „Afganistan, Irak, Czad – co mamy z misji? Bilans zysków i strat. Perspektywy” obecnie poza granicami naszego kraju w misjach służy około 3,5 tyś polskich żołnierzy.  

Kolejnym, drugim już argumentem opowiadającym się za obecnością Polski w Iraku i Afganistanie to zobowiązania Polski wobec sojuszy i organizacji działających na rzecz pokoju i szerzenia demokratycznych wartości na świecie, do których obecnie należy. Przynależność do nich zobowiązuje nas do wsparcia misji organizowanych przez m. in. Pakt Północnoatlantycki, UE czy ONZ, np. Polska tak jak pozostałe państwa Sojuszu dołączyła do interwencji w Afganistanie powołując się na Artykuł 5 traktatu Waszyngtońskiego (jeśli jedno z państw Sojuszu zostało zaatakowane, pozostałe państwa sojuszu są zobowiązane wesprzeć zaakatowane państwo Sojuszu).

Jednak nasze zaangażowanie misję Stanów Zjednoczonych w Iraku jest całkowicie dobrowolne wykracza poza wszelkie obowiązujące nas zapisy NATO. Ponadto dość kontrowersyjne – polskie władze wysyłając naszych żołnierzy do Iraku nie liczyły się z brakiem akceptacji opinii publicznej.

Wspieraliśmy Amerykę najpierw w interwencji zbrojnej a od 2003 r.  w operacji stabilizacyjnej w Afganistanie i „Iracka wolność” na terenie Iraku ponieważ mamy z tego pewne korzyści. Pierwszą z nich jest polepszenie stosunków dyplomatycznych na linii Waszyngton- Warszawa. Dzięki aktywnemu zaangażowaniu w ta misję stajemy się bardziej zauważalni  dla takiego światowego giganta jakim są Stany Zjednoczone. Wysyłając nasze wojska do Iraku liczyliśmy także na inwestycje USA na terenie Polski oraz nawiązanie gospodarczej współpracy z odbudowywanym Irakiem. Mamy także nadzieję że wykazanie naszej lojalności wobec USA może pozytywnie wpłynąć na decyzje o zniesieniu wiz dla Polaków. Jednak ciągle daleko nam do wzbudzenia pożądanego zainteresowania nami USA tak jak do zniesienia dla nas wiz. Chociaż ostatnio ponownie możemy brać udział w loterii wizowej, ale wyłącznie ze względu na ponowne spełnianie jej wymagań, a nie przez sympatię senatorów.

Kolejną korzyścią naszego uczestnictwa w amerykańskiej misji w Iraku oraz w Afganistanie jest wzrost politycznego autorytetu Polski na arenie międzynarodowej. Dzięki naszemu zaangażowaniu i licznym sukcesom militarnym jesteśmy postrzegani jako wiarygodni odpowiedzialni sojusznicy. Wyrazem zaufania USA dla Polski jest powierzenie Polakom najbardziej niebezpiecznych o najbardziej odpowiedzialnych zadań, co bardzo podbuduje to nasz międzynarodowy wizerunek.

Nasza obecność w Iraku jak i w Afganistanie to nie tylko intratny zabieg polityczny – to także korzyści militarne. Gdzie najlepiej przetestować i sprawdzić wojsko? Na prawdziwej wojnie. Żadne koszary i symulacje nie oddadzą realiów prawdziwej wojny. Dzięki zaangażowaniu w misjach w Iraku i Afganistanie Polska zaczęła unowocześniać armię by sprostać wymaganiom misji. Jak piszą Dariusz Materniak, Joanna Rutkowska i Monika Paulina Żukowska w artykule pt. „Irak – klęska czy zwycięstwo Polski?” dla portalu psz.pl z 29.10.2008.  „(…)udział w misji irackiej pozwolił na przyspieszenie procesu transformacji polskiej armii (…) sprawdzenie w praktyce zarówno sprzętu jak i metod oraz procedur dowodzenia w Wojsku Polskim, a także na wprowadzenie niezbędnych usprawnień i modyfikacji. Wprowadzono niezbędne zmiany w wyposażeniu indywidualnym żołnierzy (…). Zmiany nastąpił także w sprzęcie używanym podczas tego typu misji – zwrócono uwagę na konieczność wyposażanie wojska w nowe pojazdy, bardziej odporne na ostrzał czy pułapki minowe, a także na modernizację juz posiadanego sprzętu. (…)Udział w operacji w Iraku zwrócił uwagę na konieczność posiadania przez Wojsko Polskie nowoczesnych systemów łączności satelitarnej, środków rozpoznania a także transportu strategicznego.” W ten sposób poprawiamy i wypróbowujemy skuteczność naszych sił zbrojnych na wypadek ewentualnego ataku na nasz kraj.  

Nie można jednak pozwolić na to by korzyści całkowicie przysłoniły nam straty jakie ponosi polska angażując się w misje stabilizacyjne w Iraku i Afganistanie. Pierwszą, najbardziej zauważalną, która dotyka większość Polaków jest ogromne obciążenie budżetu Polski. Może nie jesteśmy tego do końca świadomi ale naszych żołnierzy w Iraku finansujemy kosztem cięć i oszczędności szukanych w sektorze socjalnym i samorządowym. Według raportu K. Hołdak i A. Konarzewskiej pt. „Afganistan, Irak, Czad – co mamy z misji?…” w samym roku 2007 na działania militarne w Afganistanie Ministerstwo Obrony Narodowej wydało 460 mln PLN. Finansowo wspieramy także edukacje, system ochrony zdrowia i pomocy socjalnej Bliskiego Wschodu.  

Afganistan i Irak pochłania nie tylko pieniądze polskich podatników. Misje wojskowe na Bliskim Wschodzie to także straty w ludziach.  Polscy żołnierze odbywają służbę w najniebezpieczniejszych wschodnich prowincjach Afganistanu. Patrolując wioski, jeżdżąc w konwojach mimo względnego pokoju są narażeni na ataki ze strony Talibów, ataki, bomby i miny. Coraz częściej słyszymy doniesienia mediów o tym że nasi żołnierze giną lub zostają ranni. Według danych z 2011 r. od początku  obecności polskich wojsk tylko w samym Iraku (od 2003r.) zginęło 36 naszych rodaków. Tych 36 żołnierzy zostawiło w Polsce swoje rodziny i przyjaciół by nigdy nie powrócić do ojczyzny. W imię czego zginęli?

Skoro korzyści z obecności Polski w misji stabilizacyjnej w Afganistanie są wymierne, w materialnym aspekcie prawie żadne, a straty dotkliwe dla kondycji finansowej kraju, czy jest sens naszego dalszego zaangażowania w ten konflikt?

Może Polacy powinni pozostać, czy wycofać się z Afganistanu? Uważam że powinni. Moim pierwszym argumentem opowiadającym się za wycofaniem wojsk RP z Afganistanu to straty jakie ponosimy w wyniku aktywnego zaangażowania w konflikt afgański. Misja ta pochłania setki milionów złotych, pochodzących z naszych podatków! Te pieniądze powinny zostać wydane

Drugim argumentem jest brak aprobaty opinii publicznej dla polskiej misji w Afganistanie. Społeczeństwo nie popiera decyzji kolejnych polskich rządów o pozostawieniu polskich kontyngentów w Afganistanie. Polacy nie widzą sensu wysyłania swoich rodaków do tak odległego kraju tylko po to by Talibowie powystrzelali ich jak dzikie kaczki. Wielu z nas ma w rodzinie zawodowych żołnierzy i boi się ze to ich syn/ córka (tak, kobiety też służą w Afganistanie) /mąż/żona/ przyjaciel/brat/siostra wyjadą tam by nie wrócić (sorry bro, na każdej wojnie jest takie ryzyko – wraca się z tarcza albo na tarczy). 

Wracając do tematu tego wypracowania – co mamy z misji wojskowych? Na pewno zyskujemy pewnego rodzaju prestiż polityczny, jesteśmy pozytywnie postrzegani na arenie międzynarodowej. Wzmacniamy naszą bojowość, siły militarne. Jednak te korzyści niosą za sobą nieprzyjemne konsekwencje. Z uznaniem państw demokratycznych w parze idzie nienawiść Afganistanu (przecież okupujemy ich kraj!) i innych państw które wspierają Talibów. Może nas to uczynić kolejnym celem ataków terrorystycznych. Ponadto misja w Afganistanie wiąże się z ogromnymi nakładami finansowymi pompowanymi w uzbrojenie, wyposażenie, wyszkolenie i utrzymanie wojska. W mojej opinii nasza obecność w Afganistanie jest całkowicie niepotrzebna i ekonomicznie nieopłacalna. Politycy, jak zwykle  widza to inaczej, ale czas najwyższy by polski kontyngent powrócił do kraju.

css.php