Solidarność znaczy więź

Te słowa usłyszałem podczas jednego z wywiadów z p. Henryką Wujec, które w ramach projektu ,,Opowiem Ci o wolnej Polsce” przeprowadziliśmy z uczniami z PG nr 22 Lauder-Morasha w Warszawie przed kilku laty. Kiedy zacząłem rozmawiać z uczniami na temat paczek i darów płynących z Zachodu do Polski, w tak trudnym dla naszego kraju okresie, słowo więź ,,dźwięczało” w głowie. Od samego początku pracy w projekcie, zarówno ja, jak i moi uczniowie, staraliśmy się akcentować, podkreślać i uwypuklać kontekst wartości, jaką jest szeroko rozumiana solidarność.

Po powrocie ze szkolenia dla nauczycieli zacząłem opowiadać uczniom o nowym projekcie. Moich uczniów – z I oraz III klasy gimnazjum tak naprawdę interesowało dosłownie wszystko. Wcześniej niektórzy z nich nawet nie słyszeli o darach i pomocy, jakiej w latach 80. udzielili Polakom obywatele państw Europy Zachodniej oraz Stanów Zjednoczonych. Po wyświetleniu filmu ,,Paczki Solidarności” zapadła cisza, by po chwili, na zadane przeze mnie pytanie: ,,No i jak? Czy coś Was poruszyło, zaciekawiło bądź zadziwiło?”, posypały się przeróżne odpowiedzi. Było to niezwykle autentyczne reagowanie pytaniem na pytanie. Otóż dla wielu uczniów najciekawsze było, np. ,,To, że nasi dawni wrogowie słali nam paczki i pomagali nam w trudnych chwilach.” (Olek, lat 15 ) oraz że ,,wśród Niemców znalazło się tak wielu zwykłych obywateli, którzy potrafili się zorganizować i przywieźć potrzebne rzeczy do naszego kraju” (Julka, lat 15). Po zajęciach teoretycznych poświęconych powstaniu NSZZ ,,Solidarność”, życiu codziennemu w latach 80. czy opowieściach nauczyciela o wprowadzeniu stanu wojennego, rozpoczęliśmy poszukiwania świadków omawianych wydarzeń. I znów okazało się, że historyk jest w dużym stopniu detektywem oraz że jeśli wytrwale pyta, to nie zbłądzi, jeśli szuka – to znajdzie. Dzięki zaangażowaniu rodziców, znajomych oraz oczywiście samych uczniów dotarliśmy do świadków omawianych wydarzeń. Podczas rozmów, spotkań, które organizowaliśmy w szkole bądź w domu naszego bohatera, zdobyliśmy kontakty do kolejnych osób, które w naszym projekcie wcieliły się w rolę świadków albo stały się sojusznikami nie do przecenienia.

W poszukiwaniu lidera zespołu koordynującego pracę projektową…

W tym miejscu muszę wskazać na rolę i znaczenie samego nauczyciela – opiekuna projektu. Każdy zespół wypracowuje swój własny styl pracy i ma swoje konkretne doświadczenia, w jaki sposób pracować, działać, aby efekty były jak najlepsze. Sądzę, iż bez względu na wieku uczestników, doświadczenie, zaplecze techniczne czy umiejętności pracy w grupie, pierwsze i ostatnie słowo należy do nauczyciela. Bez jego wchodzenia w rolę czy stawania się wręcz kimś na wzór trenera zagrzewającego, motywującego, przypominającego o ustaleniach podjętych przez grupę, każdy projekt skazany może być na niepowodzenie. Moje doświadczenie pracy metodą projektu (8 lat pracy w ,,Opowiem Ci o wolnej Polsce”, ,,Śladach przeszłości” czy programie: ,,Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Sprawiedliwi wśród nas.”) podpowiada mi, że satysfakcja, korzyści płynące ze współpracy z uczniami, pogłębianie wiedzy oraz umiejętności zarówno własnych, jak i swoich uczniów zdobyte w programie zdecydowanie przeważają nad trudnościami.

Owych trudności czy problemów, które napotykamy podczas realizacji zadań projektowych bywa sporo. I tu przychodzą ze wsparciem sojusznicy. W szeregach sojuszników należy moim zdaniem wymienić nie tylko świadków, rodziców uczniów czy dyrekcję szkoły. Ogromnym wsparciem w takich chwilach okazują się bliscy z rodziny (mąż, żona, pewnie starsze własne dzieci) oraz koledzy i koleżanki po fachu. W przypadku naszego projektu ,,Solidarni z Solidarnością” ogromnego wsparcia udzielili mi wychowawca klasy biorącej udział w programie, nauczyciel plastyki, muzyk i polonista.

Nieoficjalnie o wnioskach na temat projektu ,,Paczki Solidarności”

Projekt jest ciekawą propozycją dla uczniów. Rozwija zainteresowania, stwarza szansę pogłębienia wiedzy i umiejętności, uczy współpracy. To wiemy wszyscy. Bardzo dobrym rozwiązaniem wydaje się także czas przeznaczony na realizację zadań. Trzy, cztery miesiące to okres, w którym można zrobić dużo. To czas, w którym uczniowie mobilizują się do pracy, bo jak sami nieraz sygnalizowali: ,,nie ma tu miejsca na rozwlekanie, odkładanie i czasem zniechęcenie spowodowane brakiem systematycznych działań”. Niezwykle ważnym elementem, jak podczas każdego takiego przedsięwzięcia, wydaje się być forma i jakość jego zakończenia, podsumowania. Idea ogólnopolskiej konferencji w stolicy, w ciekawym miejscu, w obecności ekspertów powinna i na szczęście podnosi rangę tego wydarzenia. Nagrody też są elementem, którego tak naprawdę nie chce pominąć nie tylko uczeń, ale również nauczyciel. Chodzi tu o docenienie ogromu pracy, dostrzeżenie i zrozumienie celowości, ważności i przydatności tego wszystkiego, co w projekcie udało się zrobić. Potrzeba uznania i docenienia, jako jedna z najważniejszych potrzeb ludzkich, wysuwa się tu na właściwe, dobrze pojęte swoje miejsce. Im bardziej projekt będzie medialny, nagłośniony, dostrzeżony przez środowiska edukacyjno-oświatowe, tym lepiej. Nie dla próżnej chwały oczywiście, ale dla idei pro publico bono.

Zamiast podsumowania

Chcę tą drogą podziękować wszystkim organizatorom, sojusznikom, sponsorom za umożliwienie nam – nauczycielom i uczniom – podjęcia nowego wyzwania, wejścia na ścieżkę ambitnego i niekonwencjonalnego nauczania, uczenia się i zdobywania doświadczenia. Niezwykłym doznaniem jest bowiem spotkać innych nauczycieli, którzy też chcą robić to coś ponad, poszukują czegoś więcej i nie boją się wyruszyć ze swoimi uczniami w pewnym sensie w nieznane. Każdy projekt, także ,,Paczki Solidarności”, jest przygodą, dzięki której nasze nauczycielskie działanie nabiera smaku i wywołuje ogrom emocji. Dzięki takim projektom, jak ten poświęcony pomocy udzielonej człowiekowi w potrzebie, szkoła w pełniejszym tego słowa znaczeniu nie tylko uczy, ale i wychowuje.

Piotr Ulatowski

Nauczyciel historii w PG nr 22 Lauder-Morasha w Warszawie

i w PG nr 8 im. A. Lindgren w Miedzeszynie

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
css.php