Żywa Biblioteka – pomysł na projekt

Żywe historie mówione

Wśród wydarzeń o wymiarze międzykulturowym organizowanych w szkołach dominują prezentacje rozmaitych mniejszości (głównie narodowych i etnicznych) w formie pokazów multimedialnych, wystaw czy stoisk. Wiele z tych imprez jest świetnie zorganizowanych, ale ich głównym niedostatkiem jest brak rzeczywistego spotkania z przedstawicielami prezentowanych grup. Ponadto, nie jestem pewna czy pokazywane mniejszości to istotnie te, które akceptacji potrzebują najbardziej. Dlatego proponuję prawdziwe spotkanie z Innym w Żywej Bibliotece – wydarzeniu, które w sposób nietuzinkowy pozwala przełamywać stereotypy i uprzedzenia.
Pomysł Żywej Biblioteki narodził się w Danii, gdzie kilkanaście lat temu młodzi ludzie z organizacji „Stop Przemocy” zaprosili przedstawicieli różnych grup dyskryminowanych na festiwal muzyczny, umożliwiając uczestnikom festiwalu spotkanie i rozmowy z nimi. Sukces wydarzenia sprawił, że od tamtego czasu Żywe Biblioteki organizowane są w szkołach, bibliotekach, domach kultury na całym świecie, a patronem od 2003 roku jest Rada Europy.
Wpływ Żywej Biblioteki opiera się na tzw. hipotezie kontaktu, która zakłada, że umożliwienie grupom, które żywią wobec siebie uprzedzenia osobistego spotkania przyczynia się do większego zrozumienia, akceptacji i zmniejsza skalę uprzedzeń. Zwięzły opis tego, czym jest Żywa Biblioteka znajdziemy na stronie www.zywabiblioteka.org.pl:
„Żywa Biblioteka to projekt, w czasie którego udostępnia się lokalnej społeczności „żywy” księgozbiór (…). Wydarzenie jest zorganizowane w konwencji biblioteki – mamy „książki”, są „czytelnicy” (czyli goście – osoby, które bibliotekę odwiedzają), są także bibliotekarze – gospodarze, którzy czuwają nad przebiegiem wydarzenia i „wypożyczają” książki. Książki wypożyczamy, żeby zdobyć nową wiedzę lub oderwać myśli od codziennych problemów. Tak jest także tutaj, w Żywej Bibliotece. Różnica jest tylko jedna – książkami są ludzie, a ich treścią – codzienność tych ludzi. Każdy zainteresowany może te historie „przeczytać”, a następnie o nich podyskutować i zweryfikować swoje wyobrażenia oraz postawy. Do Żywej Biblioteki może przyjść każdy – młodsi, starsi, ci z wyższym wykształceniem i po podstawówce”.

Organizacja Żywej Biblioteki

Od czego zacząć organizację Żywej Biblioteki? Rzeczą najważniejszą są książki, warto zatem z młodzieżą przeprowadzić burzę mózgów i wyłonić te osoby/grupy/mniejszości, które według nich spotykają się dyskryminacją i niezrozumieniem w środowisku lokalnym, lub takie o których często myślimy bardzo stereotypowo, a z którymi zazwyczaj większość z nas nie ma szans porozmawiania. Powinniśmy zgromadzić grupę 10-15 osób i zastanowić się nad ich dostępnością. Kluczem poszukiwania „książek” może, ale nie musi być doświadczana przez nie dyskryminacja – w Żywej Bibliotece chodzi raczej o uświadomienie „czytelnikom” jak wiele stereotypów nam towarzyszy i jak niewiele mają wspólnego z rzeczywistością; stąd, wśród „książek” może znaleźć się obok osoby czarnoskórej (często istotnie dyskryminowanej), np. nauczyciel czy emeryt jako „nosiciele” określonych stereotypów. Kiedy zgromadzimy „księgozbiór” i osoby zaproszone potwierdzą swoje przybycie, musimy pomyśleć o odpowiednim pomieszczeniu, gdzie ustawimy stoliki oznaczone „tytułem książki” oraz zapewnimy miejsca siedzące zarówno dla „książki”, jak i „czytelników”. Może się zdarzyć, że z jedną „książką” będzie chciała rozmawiać jedna osoba (rozmowa trwa zwykle około kwadransa, ale może się znacznie przedłużyć), może być ich więcej. Przykłady „książek” w różnych Żywych Bibliotekach mogą nam zasugerować własny wybór, np. w Opolu w 2012 roku byli to: Ateistka, Katoliczka, Tajwanka, Gej, Weganka, Aktor, Osoba chorująca na stwardnienie rozsiane, Romka, Osoba z porażeniem mózgowym, Osoba z mniejszości niemieckiej, Osoba niewidoma, Osoba transseksualna. Z kolei w Białystok gościł m.in. Amazonkę, Księdza ewangelickiego, Muzułmankę, Białorusina, Osobę wychodzącą z bezdomności, Niepijącego alkoholika, Osobę niewidomą, Osobę na wózku, Czeczena, Tatara, Syryjczyka, Osobę czarnoskórą, Feministkę, Siostrę zakonną.
Polecam skorzystanie z informacji szczegółowych dotyczących Żywej Biblioteki na stronie www.zywabiblioteka.org.pl. W zakładce „Pobierz” znajdziemy materiały, które pomogą nam przygotować wydarzenie: „Przykładowy Regulamin Żywej Biblioteki”, „Przewodnik Organizatora Żywej Biblioteki” oraz „Porozmawiajmy o Różnorodności, Podręcznik dobrych praktyk”.
Ze swojego doświadczenia mogę powiedzieć, że Żywa Biblioteka to wydarzenie, które dla wielu jest pierwszym bezpośrednim i autentycznym zetknięciem z innością. Po takim spotkaniu młodzi ludzie najczęściej ze zdumieniem odkrywają, że po prostu spotkali CZŁOWIEKA – niewiele różniącego się od innych ludzi. Wychodzą z takiego spotkania odmienieni, lżejsi o zrzucony bagaż stereotypów i uprzedzeń.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
css.php