Ćwiczenie: Komitet Obrony Robotników

Publikujemy propozycję ćwiczenia z pracy ze źródłem historycznym, którą wykorzystać można podczas lekcji historii na III lub IV etapie edukacyjnym. Tematem ćwiczenia są okoliczności powstania Komitetu Obrony Robotników we wrześniu 1976 roku. Zachęcamy również do zrealizowania całego scenariusza lekcji, który pobrać można z naszej strony internetowej.

Rozdaj uczniom tekst źródłowy (Apel do społeczeństwa i władz PRL). Podziel klasę na grupy i każdą z nich poproś na przeczytanie źródła i wspólne uzupełnienie kart pracy  poprzez odpowiedź na następujące pytania:

  1. Jakie były przyczyny założenia Komitetu Obrony Robotników?
  2. Jakie formy represji stosowała władza wobec robotników?
  3. Jakie formy pomocy podjął Komitet Obrony Robotników?
  4. Czego żądał KOR od władz PRL-u?

Następnie wspólnie zastanówcie się, jakim typem źródła jest omawiany przez Was dokument. Co można powiedzieć o jego autorach na podstawie treści źródła? Do kogo został skierowany i w jakim celu? Czyje podpisy pod nim widnieją? Czy te okoliczności wpływają na treść listu? W jaki sposób?

Teksty pochodzą ze strony: http://www.kor.org.pl/ [dostęp: 18.02.2016]
23 września 1976 r. powstał Komitet Obrony Robotników. Sejm PRL został o tym poinformowany listem otwartym Jerzego Andrzejewskiego skierowanym do marszałka Sejmu. Jednocześnie Komitet Obrony Robotników wystosował do społeczeństwa następujący apel:

APEL DO SPOŁECZEŃSTWA I WŁADZ PRL

Robotniczy protest przeciwko wygórowanym podwyżkom, który był wyrazem postawy niemal całego społeczeństwa, pociągnął za sobą brutalne prześladowania. W Ursusie, Radomiu i innych miastach bito, kopano i masowo aresztowano demonstrantów. Najszerszy zasięg miało wyrzucanie z pracy, co obok aresztowań szczególnie uderzyło w rodziny represjonowanych…

Stosowanie represji z reguły związane było z łamaniem prawa przez organa władzy. Sądy wydawały orzeczenia bez materiału dowodowego, z pracy wyrzucano naruszając przepisy k.p.[Kodeksu Pracy – A.D.]. Nie cofnięto się przed wymuszaniem przemocą zeznań. Postępowanie takie nie jest niestety u nas nowością. Wystarczy przypomnieć bezprawne represje, które spadły na sygnatariuszy listów protestujących przeciwko zmianom w konstytucji: niektórych wyrzucano z pracy, uczelni, bezprawnie przesłuchiwano, szantażowano. Od dawna jednak represje nie były tak brutalne i masowe jak ostatnio. Po raz pierwszy od wielu lat aresztowaniom i przesłuchiwaniem towarzyszył terror fizyczny.

Ofiary obecnych represji nie mogą liczyć na żadną pomoc i obronę ze strony instytucji do tego powołanych, np. związków zawodowych, których rola jest żałosna. Pomocy odmawiają też agendy opieki społecznej. W tej sytuacji rolę tę musi wziąć na siebie społeczeństwo, w interesie którego wystąpili prześladowani. Społeczeństwo bowiem nie ma innych metod obrony przed bezprawiem jak solidarność i wzajemna pomoc.

Dlatego niżej podpisani zawiązują Komitet Obrony Robotników w celu zainicjowania wszechstronnych form obrony i pomocy. Niezbędna jest pomoc prawna, finansowa i lekarska. Nie mniej istotna jest pełna informacja o prześladowaniach. Jesteśmy przekonani, że jedynie publiczne ujawnianie poczynań władzy może być skuteczną obroną. Dlatego m.in. prosimy wszystkich, którzy podlegali prześladowaniom lub wiedzą o nich, o przekazywanie członkom Komitetu wiadomości na ten temat.

Według informacji posiadanych przez członków Komitetu dotychczas zebrano i użyto na cele pomocy około 160 000 zł. Potrzeby są jednak o wiele większe. Potrzebom tym jest w wstanie zaradzić jedynie szeroka inicjatywa społeczeństwa. Gdziekolwiek w kraju są represjonowani obowiązkiem społeczeństwa jest organizowanie się w celu ich obrony. W każdym środowisku, w każdym zakładzie pracy powinni znaleźć się ludzie odważni inicjujący zbiorowe formy pomocy.

Zastosowane wobec robotników represje stanowią naruszenie podstawowych praw człowieka uznanych zarówno w prawie międzynarodowym, jak i obowiązujących w polskim prawodawstwie: prawo do pracy, strajku, prawo do swobodnego wyrażania własnych przekonań, prawo do udziału w zebraniach i demonstracjach. Dlatego Komitet domaga się amnestii dla skazanych i aresztowanych i przywrócenia wszystkim represjonowanym pracy – solidaryzując się w tych żądaniach z uchwałą Konferencji Episkopatu z dnia 9 września.

Komitet wzywa społeczeństwo do poparcia tych żądań.

Jesteśmy jak najgłębiej przekonani, iż powołując Komitet Obrony Robotników do życia oraz działania – spełniamy obowiązek ludzki i patriotyczny, służąc dobrej sprawie Ojczyzny. Narodu, Człowieka.

Komitet Obrony Robotników – ofiar represji
w związku z wydarzeniami 25 czerwca 1976

Jerzy Andrzejewski
Stanisław Barańczak
Ludwik Cohn
Jacek Kuroń
Edward Lipiński
Jan Józef Lipski
Antoni Macierewicz

Piotr Naimski
Antoni Pajdak
Józef Rybicki
Aniela Steinsbergowa
Adam Szczypiorski
ks. Jan Zieją
Wojciech Ziembiński


* Apel ten przesłał Jerzy Andrzejewski na ręce marszałka Sejmu, Stanisława Gucwy, wraz z listem przewodnim (przyp. A.J.):”

Warszawa, 23 września 1976 r.

Jerzy Andrzejewski
Warszawa
Świerczewskiego 53 m. 4

Wielce Szanowny Panie Marszałku.
W imieniu Komitetu Obrony Robotników – ofiar represji w związku z wydarzeniami 25 czerwca 1976 – pozwalam sobie przesłać na ręce Pana dla Sejmu i władz PRL apel Komitetu, zawiadamiając zarazem w ten sposób o jego zawiązaniu. Apel nasz zawiera m.in. postulaty amnestyjne, które kierujemy przede wszystkim do Sejmu.

Z wyrazami poważania
Jerzy Andrzejewski”.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
css.php