Praca z tekstem: ,,Historyczne pory roku – Jesień Narodów”

Proponujemy ćwiczenie z naszej publikacji „Tworzymy Solidarną Szkołę”. Praca z tekstem może towarzyszyć lekcji poświęconej przemianom roku 1989.

Tekst:

Jesień Ludów lub Jesień Narodów to termin określający wydarzenia rozegrane pod koniec 1989 roku w Europie Środkowo-Wschodniej. Związane one były z obaleniem ustroju komunistycznego w krajach tej części świata. Jesień Narodów zamknęła kilkuletni proces rozpadu porządku jałtańskiego w Europie Środkowo-Wschodniej, zaś ogół przemian do 1991 roku spowodował przede wszystkim odsunięcie partii komunistycznych od władzy w krajach znajdujących się w strefie wpływów ZSRR. U źródeł demokratycznych przemian 1989 r. leżały wcześniejsze zrywy wolnościowe w krajach „demokracji ludowej”. Miały swój początek we wczesnych latach 50. XX w., a ich charakter różnił się: od demonstracji i strajków po wielotygodniowe zbrojne konflikty. Do najbardziej znanych zrywów wolnościowych należały chronologicznie: Czerwiec 1953, Poznański Czerwiec 1956, Powstanie węgierskie 1956, Praska wiosna, Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976, Sierpień 1980. Ich wynikiem była stopniowa erozja systemu dominacji ZSRR nad państwami satelickimi w Europie Wschodniej. Ważną zmianą w układzie sił w Europie Wschodniej prowadzącą do Jesieni Ludów była rozpoczęta w 1985 r. w ZSRR pieriestrojka. Podczas jej trwania, wobec wciąż trwających w Polsce strajków i niepokojów społecznych, w 1988 r. władze komunistyczne zgodziły się na rozmowy z przedstawicielami (nielegalnej wówczas) opozycji w Polsce. Negocjacje prowadzono wiosną 1989 roku i są znane jako ,,Rozmowy przy Okrągłym Stole”.

Opracowano na podst.: Jadwiga Staniszkis W poszukiwaniu paradygmatu transformacji, Warszawa 1994

ZADANIE NR 1: QUIZ

1. Wymień przynajmniej 3 państwa, w których dokonały się zmiany ustrojowe

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2. Co oznacza dokładnie termin: ,,demoludy”?

…………………………………………………………………………………………………..

3. Na czym polegała radziecka pieriestrojka?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

4. Kto/jakie siły polityczne zasiadły do Okrągłego Stołu? Ile miesięcy trwały obrady?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

5. Wymień 5 postaci ze sceny politycznej związanych z podanymi powyżej zrywami wolnościowymi.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

6. Jakie inne wydarzenie historyczne w swej nazwie nawiązywało do pory roku? W którym to było wieku?

…………………………………………………………………………………………………

7. Dlaczego zjawisko związane z obalaniem ustrojów komunistycznych nazwano Jesienią Narodów?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

KLUCZ PRZYKŁADOWYCH ODPOWIEDZI

  1. Np. Czechosłowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, Albania.
  2. Kraje demokracji ludowej to kraje zależne od ZSRR, państwa tzw. bloku wschodniego.
  3. Pieriestrojka był to program przebudowy Związku Radzieckiego wprowadzany w życie od 1985 r. przez M. Gorbaczowa. Obejmował on reformy gospodarcze i polityczne.
  4. Opozycja z Lechem Wałęsą i grupą doradców ze stroną rządową na czele z Czesławem Kiszczakiem i Aleksandrem Kwaśniewskim. Obrady trwały 2 miesiące: od 6 II do 5 IV 1989 r.
  5. 1956 r. – J. Cyrankiewicz, 1968 r. – A. Michnik, H. Szlajfer, 1970 r. – W. Gomułka, Tadeusz Godlewski, 1980 r. – Lech Wałęsa, Tadeusz Mazowiecki, Bronisław Geremek, Mieczysław Jagielski.
  6. Wiosna Ludów – ruchy narodowo-wyzwoleńcze z lat 1848-1849.
  7. Wydarzenia te rozpoczęły się w większości krajów na jesieni.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge
css.php