SZKOLNY FESTIWAL PROJEKTÓW

Po całym roku pracy pod kierunkiem pani Beaty Orkisz i pani Beaty Rudkiewicz 
oraz z bezcenną pomocą pani Marzenki Milner pokazaliśmy efekty naszych działań
na Szkolnym Festiwalu Projektów.
Przy przygotowaniu prezentacji było bardzo dużo emocji i nie było to łatwe zadanie.
Ale w końcu daliśmy radę!

IMG_4968=

A to część naszej grupy .

IMG_4991=
Arek i Ola opowiadali o naszym projekcie…

IMG_5008=

Na koniec było zwiedzanie stoisk. Nasze bardzo się podobało zarówno uczniom, nauczycielom jak i zaproszonym gościom.
Tym bardziej, że przygotowaliśmy degustację domowych smakołyków.

IMG_4997=IMG_5025=

Co było potrzebne do pracy w gospodarstwie?

Dowiedzieliśmy do czego służyły sierp, cep, motyka, opałka, grabie.

Sierp to najstarsze  ręczne narzędzie rolnicze, które przeznaczone było specjalnie
do prac żniwnych. Zbudowane jest z ostrza o mocno zakrzywionym kształcie i drewnianej rękojeści.

 Cep zbudowany jest z dwóch kijów, długiego zwanego dzierżakiem 
i krótkiego, zwykle dębowego, bijaka. Cieńsze końce dzierżaka i bijaka połączone
były grubą skórą  lub metalowym przegubem nazywanym ósemką lub gackiem.
Cep służył do  młócenia czyli do oddzielania ziaren zboża od kłosów.

Motyka - narzędzie ręczne wykorzystywane w rolnictwie służące
do spulchniania gleby, kopcowania roślin i oczywiście kopania ziemniaków.

Opałka lub kobiałka to wiklinowy koszyk, który służył do przenoszenia różnych rzeczy, na przykład wykopanych jesienią ziemniaków.

pizap.com14005205967751

Jak się robi masło i ser ?

Na ostatnim spotkaniu „projektowym” mieliśmy maselniczkę i  wyciskarkę do sera. Obejrzeliśmy te rzeczy, a mama Huberta opowiedziała nam do czego służyły i jak się ich używało. W Internecie znaleźliśmy opisy jak się dawniej robiło masło i ser.

Ser robiło się tak:
Kwaśne mleko pozostawiało się w temperaturze pokojowej, aby dobrze się zsiadło,
około 2-3 dni. Potem garnek z mlekiem trzeba było ustawić na ogniu i delikatnie ogrzewać,
co jakiś czas mieszając, tak by oddzieliła się serwatka. Nie można zagotować, bo wtedy twaróg byłby grudkowaty i twardy.
Naczynie ze skrzepniętym zsiadłym mlekiem zestawiało się z ognia
i studziło. Do lnianego woreczka delikatnie wykładało się łyżką wazową, zwartość garnka. Za pomocą wyciskarki do sera odciskano serwatkę i ser był gotowy.

A tak się robiło masło
Z mleka zdejmowało się śmietankę i schładzało. Zimną śmietanę wlewało się do maselnicy i długo ubijało, aż zrobiło się masło. Zrobione masło wyjmowało się na półmisek  
i wyrabiało się go w kostkę. Po wybraniu masła zostaje maślanka. Można ją wypić
lub przeznaczyć na pokarm dla zwierząt.

pizap.com14005197878571

Oczywiście chcieliśmy  sprawdzić jak te sprzęty działały.
I znów nie było tak łatwo jak nam się wydawało….

 

 

Przetak i niecka…

Dalej szukamy starych przedmiotów w różnych miejscach.
Dziś Hubert  przy wsparciu i pomocy mamy przyniósł dużo ciekawych rzeczy.
Oto niektóre z nich:

pizap.com14007567860391

Najpierw zajęliśmy  się przedmiotami, które służyły do wyrobu ciasta.
Dowiedzieliśmy się co to jest niecka i przetak.

Niecka była naczyniem kuchennym.
W niej zagniatano ciasto do wypieków, wyrabiano kluski itp.
Była wykonana z jednego półkolisto wydrążonego kawałka drewna lipy
lub osiki.

Przetak to rodzaj dużego okrągłego sita do ręcznego przesiewania.
Ma bardzo szerokie zastosowanie, m.in. w gospodarstwie domowym
i rolnictwie. Służy np. do przesiewania mąki, ziarna zbóżi nasion.

Na koniec oczywiście wypróbowaliśmy jak nasze prababcie zagniatały ciasto.
Oj, nie było łatwo.

pizap.com14005189283731

 

Waga i ważenie.

Na zajęciach mówiliśmy o starych wagach.
Najpierw w Internecie znaleźliśmy informacje na temat historii ważenia,
co się wiązało z historią handlu oraz znaleźliśmy zdjęcia różnych wag.

pizap.com13995707077521

Przypomnieliśmy sobie też inne wagi , które kiedyś widzieliśmy w Muzeum Wsi Kieleckiej…

pizap.com13995718820661

Ale najfajniejsze było to, że mogliśmy sami sprawdzić
jak się ważyło towary w dawnym sklepie.

pizap.com13995728640741

Stare samowary…..

Nadal szukamy starych przedmiotów, z dobrymi skutkami. Kinga znalazła samowar.
To już drugi znaleziony samowar. Pierwszy znalazł Hubert.
Postanowiliśmy się dowiedzieć do czego służył i  jak działał. Znów zajrzeliśmy do Internetu i dowiedzieliśmy się, że: jest to urządzenie do przygotowywania herbaty.
Klasyczna konstrukcja składa się ze zbiornika na wodę, przez który przechodzi pionowo rura na węgiel drzewny, z rusztem u dołu. W dolnej części zbiornika  znajduje się kranik 
do spuszczania wody, a u góry miejsce na czajniczek na esencję.

12

My sprawdzaliśmy jak działają „nasze” samowary…..

13

Historia prasowania

Na zajęciach zajmowaliśmy się starymi żelazkami. Najpierw szukaliśmy informacji
w Internecie na temat historii prasowania:
Pierwsze urządzenia do prasowania pojawiły się w VIII w. podobno w Chinach
i przypominały raczej mały rondelek wypełniony gorącymi węgielkami.
Prasowanie takim żelazkiem było bardzo trudne. Dopiero w XVIII w.
do prasowania zaczęto używać kawałka żelaza z uchwytem, które  rozgrzewano
na piecu. To urządzenie zaczęto nazywać żelazkiem.
Trudno było utrzymać wysoką temperaturę, więc wymyślono nad stopką żelazka małe palenisko na węgiel drzewny.
Następnie  powstało żelazko mające „duszę”. Zamiast węgla rozgrzewano metalowy wkład, który wkładano do wnętrza żelazka.
Pierwsze żelazko elektryczne datuje się na 1882 r. i od tej pory cały czas podlega licznym zmianom i ulepszeniom.

My oglądaliśmy żelazka na węgiel i na duszę. Niektóre były bardzo ciężkie.
Ciekawi byliśmy , czy prasowanie dawniej było łatwe….11

Pranie…dawno temu.

Nasze poszukiwania starych przedmiotów na strychach przyniosły dalsze rezultaty.
Hubert z mamą znaleźli stare żelazka, samowar i podkowę , a pani Beata przyniosła jeszcze jedno żelazko i tarę.

pizap.com13990399883692

Na początku zajęć wyszukaliśmy informacje w Internecie na temat historii prania:
Najpierw ubrania po prostu moczono w zimniej wodzie rzeki lub jeziora.
Jednak zauważono, że sam ten proces nie usuwa większych zabrudzeń.
Zaczęto więc pocierać brud piaskiem.
Nasi przodkowie próbowali również metody wybijania nieczystości z tkaniny – zaczęto uderzać praną bielizną o skały. Pojawiły się również kijanki do prania.
Były to twarde, niełamliwe, grube, krótkie kije lub drewniane łopatki.
Pranie polegało na wcześniejszym namoczeniu odzieży, a następnie uderzaniu jej kijanką, aby usunąć rozmiękły brud. Do prania można było dodać niewielką ilość mieszanki popiołu i łoju (pierwowzorów mydła). W kolejnych latach wodę rzeki zastąpiono balią lub innym naczyniem o dużej pojemności. Zauważono również, że łatwiej usuwa się brud pod wpływem ciepłej wody niż zimnej.
Dopiero w 1797 roku powstały pierwsze prototypy tary, co w dużym stopniu ułatwiło pranie. Był to kawałek blachy falistej lub innej pofałdowanej powierzchni o kształcie prostokąta, umieszczonego w drewnianej lub metalowej ramie. Urządzenie wkładano
do dużej bali zapełnionej ciepłą wodą przeznaczoną do prania. Brudną odzież namaczano, a następnie pocierano  o powierzchnię tary.
W oddzielnej wodzie należało pranie wypłukać. Suszenie odbywało się poprzez rozłożenie bielizny na trawie lub rozwieszenie na świeżym powietrzu.
Tary używano bardzo długo. Wiele gospodyń domowych używało jej jeszcze w drugiej połowie XX wieku. Została ona wyparta dopiero po wynalezieniu i upowszechnieniu pralki.

My mieliśmy okazję przekonać się jak „na własnej skórze” jak dawniej  wyglądała praca praczki. Każdy chciał spróbować, jak się pierze z pomocą starej tary…

12

Tradycje świąteczne w zagrodzie świętokrzyskiej

W grudniu  znów wybraliśmy się do Małogoszcza, gdzie poznaliśmy bożonarodzeniowe tradycje i zwyczaje ludowe,  związane z naszym regionem.

Pan Grzegorz w ciekawy sposób opowiedział nam jak przygotowywano się i przeżywano  Święta Bożego Narodzenia  w zagrodach chłopów świętokrzyskich, a my zastanawialiśmy się, które obrzędy przetrwały do dziś w naszych domach.

FotoFlexer_Animation1

Podczas warsztatów pod czujnym okiem gospodarza i naszych wychowawców wykonaliśmy ozdoby choinkowe z siana.

pizap.com13904182789501

Nie zabrakło też wspólnego kolędowania i słodkiego poczęstunku.
Na koniec spotkała wszystkich niespodzianka…..
Przyszedł Mikołaj z prezentami.
Niektórzy mówili, że widzieli jak wchodzi przez komin……..

pizap.com13904168946641

Po wizycie Mikołaja wszyscy byli bardzo zadowoleni!

FotoFlexer_Animation

Szkolne Targi Projektów

W listopadzie w naszej szkole odbyły się Szkolne Targi Projektów.

Oj, działo się….

Swoje stoiska prezentowali nasi koledzy i koleżanki realizujący projekty: Szkoła z klasą,
WF z klasą i oczywiście my – Ślady przeszłości.
Przygotowaliśmy karty pracy, które pomogły poznać nazwy i zastosowanie starych przedmiotów oraz gry i zabawy w oparciu o internetową stronę PolaLech.
Przez cały czas było ogromne zainteresowanie naszym stoiskiem zarówno uczniów
i nauczycieli, jak i zaproszonych gości. pizap.com138488101787711