Sekrety Jana i ekipy historycznej

Ujawniam jeden z sekretów grupy historycznej. Przez długi czas poznawaliście ich odkrycia w dziedzinie śladów bytności społeczności żydowskiej na terenie miasta Sosnowca. Chłopaki mają jednak inne, sekretne talenty.

YouTube Preview Image

https://www.youtube.com/watch?v=xPhWSG807N8&feature=youtu.be

„Jak ocalał świat” – na podstawie utworu Stanisława Lema

Jesteście ciekawi innych „zwiastunów” opowiadań S. Lema i S. Mrożka? Zapraszamy TUTAJ.

Festiwal Projektów

Już za nami prezentacja rezultatów badań i analiz. Tegoroczne prezentacje wyników pracy zespołów, realizujących zadania projektów gimnazjalnych, były niezwykle interesujące. Widownia, czyli uczniowie, rodzice, nauczyciele, poznali sekrety barokowych obyczajów. Następnie uczniowie z matematyczną precyzją przedstawili zagadnienie „Matematyka w kuchni” oraz profil gimnazjalisty naszej szkoły – „Gimnazjum w liczbach”. Hitem była dokumentacja działań w ramach projektu „Tajemnice Zagórza. Podobnym odkrywaniem zabytków i ciekawych miejsc zajmowała się grupa, badająca kulturę i architekturę społeczności Żydowskiej na terenie Sosnowca. Ostatnia zaprezentowała się drużyna, której celem było odkrycie sekretów fantastyki i zainteresowanie nią innych.

Już za rok następny finał projektów gimnazjalnych – czym nas wtedy zaskoczą uczniowie?

Zaczynamy zapełniać podstronę PROJEKTY! Zachęcamy do zapoznawania się z wynikami pracy uczniów naszego gimnazjum. Polecamy również stronę DOKUMENTACJA, na której zamieściliśmy zgromadzone podczas projektów informacje, chowane do wirtualnej szuflady.

2015-05-21 18.37.46

Historia X: Ostatnia

To mój ostatni wpis w ramach projektu gimnazjalnego, ale czy tak całkiem ostatni…? Jak tu kończyć, jeśli nie napisałem jeszcze o wielu ciekawych faktach związanych z historią społeczności żydowskiej mojego miasta. Dlaczego – zwyczajnie zabrakło wiedzy i czasu, aby ją zdobyć albo wahałem się, czy o pewnych kontrowersyjnych kwestiach w ogóle pisać… jedną z nich  jest pewna oryginalna książka o ciekawym tytule: „Maus. Opowieść ocalałego”.

maus2

Jest to historia Władka Szpigelmana, polskiego Żyda z Sosnowca, któremu udało się przetrwać piekło holocaustu. Opowiadana jest w formie obrazkowej przez jego syna Arta. „Maus” jest zarazem powieścią, dokumentem oraz zapisem wspomnień.

Maus 6

Włodek Szpigelman, ojciec Arta.

Pierwsza część opowiada historię rodziców Arta od ich poznania się w latach trzydziestych. Później dowiadujemy się, jak im się żyło w Polsce, aż do czasu wybuchu wojny. Poznajemy losy Włodka gdy walczył w Kampanii Wrześniowej, trafił do niemieckiej niewoli,  aż wreszcie udało mu się  powrócić do domu. Wspólnie z żoną przeżyli trudne czasy w sosnowieckim getcie, likwidację getta, potem przez jakiś czas ukrywali się w różnych miejscach. Przeżyli wiele rodzinnych tragedii, a najdotkliwiej śmierć pierworodnego syna. Na koniec oszukani Szpigelmanowie trafiają do Auschwitz. Oszukani, ponieważ mieli uciekać do Węgier, a zostali wydani Niemcom przez tych, którzy wzięli pieniądze za organizację ucieczki. Przeżyli oboje, i Andzia, i Władek. Jednak cała ich rodzina, która w 1939 roku mieszkała w Polsce – zginęła. Po wojnie wyemigrowali do Szwecji, gdzie w 1948 urodził się ich drugi syn, Art. Niewiele później przenieśli się do Stanów Zjednoczonych.

maus 7

maus153

Dlaczego komiks jest kontrowersyjny? Wszystkie postaci są przedstawione przez autora jako zwierzęta. Żydzi to myszy, Niemcy to koty,Francuzi – żaby,  Amerykanie – psy a Polacy to … świnie. Dla Żydów świnie to nieczyste zwierzęta, można więc odebrać to, jako obrazę Polaków i większość osób tak to odczytuje. Z tego powodu „Maus…” ukazał się w Polsce po 15 latach od pierwszego wydania w USA. Sam autor tłumaczył podobno, że nie taka była jego intencja, że świnie miały wzbudzać pozytywne skojarzenia. Autor  tłumaczy, „że w amerykańskiej tradycji komiksowej świnie nie wywołują żadnych negatywnych skojarzeń – na przykład Świnka Porky jest równie sympatyczną i lubianą postacią co Myszka Miki. Chociaż nie przeczy, że z punktu widzenia jego rodziców najważniejszą cechą świń była ich niekoszerność.  Ale poza tym, jeśli chodzi o narracyjną konwencję tego tekstu, główną cechą świń jest to, że nie należą one do metaforycznego łańcucha pokarmowego, który dominuje w książce. Koty jedzą myszy – ale nie świnie. Z punktu widzenia myszy świnie są stosunkowo nieszkodliwe (…)” http://wyborcza.pl/1,75517,258690.html#ixzz3aEIVyXzl

Maus 5

   Art Szpigelman.

  Tak czy inaczej, każdy PEŁNOLETNI sosnowiczanin powinien tę książkę przeczytać  - tym bardziej,  że została uhonorowana Nagrodą Pulitzera. Ja nie mam jeszcze 18 lat, ale realizuję projekt zatem czuję się w obowiązku o tym napisać. Nie ukrywam – nie czytałem całego komiksu – raczej wyszukiwałem fragmenty, które dotyczyły wojennego Sosnowca. I przyznaję, nie rozumiem dlaczego  z tymi świniami „wyskoczył”… Jakoś mnie to „uwiera”. Ale sam komiks jest ciekawy, opisywane zdarzenia pokrywają się z tymi, o których opowiada Sala Garncarz a właściwie jej córka w książce „Listy z pudełka. Sekret mojej mamy”.

maus4 Próbowałem odszukać miejsce zamieszkania  Szpigelmanów, albo adresy pod którymi się ukrywali. Nic nie znalazłem.  Wiem tylko, że Włodek zajmował z żoną mały pokój w dzielnicy Stary Sosnowiec – możliwe, że gdzieś niedaleko naszej szkoły lub po drugiej stronie, w okolicach ulicy Ciasnej czy Składowej. Sprawę poszukiwań, pozostawiam zatem otwartą :)

„Żeby świat był lepszy, konieczna jest miłość do każdego człowieka. I tolerancja, bez względu na rasę, religię i narodowość” – Irena Sendler

Tym cytatem kończę i dziękuję Wszystkim, którym chciało się czytać, co tu napisałem. Sam projekt był dla mnie przygodą – niekiedy zabawną, czasem straszną i bolesną, niekiedy zaskakującą, ale przede wszystkim niezwykle interesującą. Poznałem wiele ciekawych miejsc i osób,  ale najistotniejsze jest to, że  nauczyłem się patrzeć na moje miasto z zupełnie innej perspektywy…

Dziękuję Pani Asi Waszkowskiej, chłopakom Michałowi i Oskarowi, no i mojej mamie, która zainteresowała mnie tą tematyką. Do następnego wpisu!

Wszystkie zdjęcia wykorzystane do dzisiejszego wpisu, źródło: Internet.

 

Historia IX: Gdzie byłeś świecie, gdy działy się te wszystkie straszne rzeczy?!

Dzisiejszy wpis powstał z pomocą mojej mamy. Żebym nie napisał za dużo… Mój blog ma być historią o życiu społeczności żydowskiej, ale nie sposób nie wspomnieć o tym, co sprawiło, że dziś w moim mieście, w piątkowy wieczór nikt już nie zapala menory…

Holocaust – czytam w Wikipedii – holokaustos „całopalenie”; również: Holokaust, Zagłada Żydów, Zagłada, Shoah, Szoa – ludobójstwo około 6 milionów europejskich Żydów oraz milionów innych prześladowanych grup dokonane w czasie II wojny światowej przez III Rzeszę (…)

Zagłada Żydów w większości przeprowadzona została na okupowanych przez Niemców ziemiach polskich. Stanowiła, łącznie z zagładą Romów, bezprecedensową próbę wymordowania całych narodów przy użyciu metod przemysłowych, która nigdy wcześniej i później nie była przeprowadzona w takiej skali. Stanowiła systematyczny i realizowany przez aparat państwowy proces likwidacji całego narodu”.

  • ž  W poniedziałek 4 września 1939 r. o godzinie drugiej po południu Niemcy wkroczyli do Sosnowca. Na Ostrogórskiej, przy której mieszkali Żydzi, padły strzały. Dało to Niemcom pretekst do rozstrzelania Żydów przy wspomnianej ulicy, a także przy  Chłodnej i Targowej.
  •    Wybrano mężczyzn i nakazano wydanie rabina pod groźbą rozstrzelania 10 osób. Dla ratowania innych zgłosił się  65 – letni Żyd Abram Sztyglic.
  • ž  5 września Niemcy wyprowadzili owych Żydów z piwnic i przeprowadzili do fabryki Schoena. Żydowscy fryzjerzy ostrzygli wszystkim włosy i brody.
  • ž  9 września 1939 r, o godzinie 7, w sobotę, hitlerowcy podpalili synagogę przy ulicy Dekerta 16.
  • ž  Wydano całą serię zarządzeń antyżydowskich.ž W pierwszej fazie wprowadzono moralne getto, oparte na ograniczeniach prawnych, a w drugim okresie w pełni realizowano także getto fizyczne. Żydzi zostali skoncentrowani w jednym miejscu (Sosnowiec – Środula): kontaktowanie się z ludnością polską było zabronione i zupełnie uniemożliwione.
  • ž  Pierwszy okres trwał w Sosnowcu od 4 września 1939 roku do utworzenia getta w roku 1943, a drugi od 1943 do zupełnej likwidacji Żydów w styczniu 1944r.
  • ž  W roku 1941 przeprowadzono masową wysyłkę Żydów do obozów pracy. Gmina żydowska z Mojżeszem Merinem na czele agitowała, aby młodzi ludzie zgłaszali się na wyjazd do pracy do Niemiec, twierdząc, że to uratuje resztę ludności Sosnowca. Merin zapewniał, że wywiezieni na roboty wrócą po 6 tygodniach, ale faktycznie ludzie z obozów tych nie wracali wcale. Jedną z wysłanych kobiet była Sala Garncarz, o której pisałem już wcześniej.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dulag – czyli obóz przejściowy przy ulicy Składowej 5.

Continue reading