„ŻYDOWSKIE REQUIEM”. RECENZJA FILMU „PRZY TORZE KOLEJOWYM” FILMOTEKI SZKOLNEJ.

http://www.filmotekaszkolna.pl/lekcja-film-film,110,35601,161

                                   „ ŻYDOWSKIE REQIEM ”

            „ Drożyli się jeszcze i spierali. Spod uchylonej powieki zobaczyła, jak policjant wyjął rewolwer z futerału i podał nieznajomemu. Ludzie, małą grupką stojący dalej widzieli, że nachylił się nad nią. Usłyszeli strzał i odwrócili się ze zgorszeniem.”- jak pisze Zofia Nałkowska w „Medalionach”. Jedno z jej opowiadań pt. „ Przy torze kolejowym ”

doczekało się ekranizacji, a to za sprawą Andrzeja Brzozowskiego, który doskonale oddał gehennę żydowskich uciekinierów z pociągu śmierci. Tylko dokąd wiedzie obrana przez nich ścieżka „wolności”? Jej kierunek rewelacyjnie zakreśla Halina Mikołajska. Wisielczym humorem zda się być fakt, iż przed fatum nie można uciec, bo dokąd? Z pieca krematoryjnego pod lufę? Warto fundować sobie zastrzyk stresogenny takich rozmiarów dla kilku minut życia? Jaka różnica czy panem śmierci okaże się faszystowska hiena lub czy polski szakal? Zabije lub postrzeli, uniemożliwiając ucieczkę? Paradoksalnym jawi się fakt, iż umykająca przed destrukcją błaga o unicestwienie. W jednej chwili staje się nieziemskim obiektem, wokół którego gromadzą się gapie, niczym to stado żądnych krwi wron. To z ich ust wypływają insynuacje dotyczące wcześniejszych losów femme fatale. Bezduszni komentatorzy zdarzeń, zbyt tchórzliwi, by podjąć jakiekolwiek kroki w celu ratowania kobiety zapewniają jej jednak środki unicestwienia w formie papierosów i alkoholu. Być może zadaniem ich jest uśmierzenie bólu zarówno fizycznego, związanego z roztrzaskanym kulą kolanem, jak i duchowej udręki, wywołanej widokiem zastrzelonego męża. „  Leżała pośród ludzi, ale nie liczyła na pomoc. Leżała jak zwierzę ranne na polowaniu, którego zapomniano dobić.[…]Nieprzeparta była ta siła, która odgradzała ją od wszystkich pierścieniem przerażenia.” Wahanie policjantów : Ty ją zabij! Nie, ty! O jej życie rzucali losy, niczym żołnierze kości o szaty Chrystusa. Czym zawinił? Czy żydowskie pochodzenie to przestępstwo, za które winna być wymierzona sprawiedliwość? A odwaga? Jaki ma wymiar? Dlaczego brakło jej na tak heroiczny czyn, jak ratowanie uciekinierki? Czy za przejaw bohaterstwa uznać można skrócenie męki przez odebranie komuś życia? Pozbawiony wszelkich ludzkich odruchów zdobywa się na śmiałość : „ No to dawaj pan mnie”. Smutne oczy skierowane na stadko ptaków. Strzał . Spłoszone hukiem lub też perspektywą widoku trupa odlatują. Czyżby miały w sobie więcej wrażliwości, niż krążące nad ciałem, dwunożne sępy?

Świat po drugiej stronie kolczastego drutu…Tylko po której? Śmierć przed i za nim. Żadnej perspektywy ocalenia. Czy mogli to wiedzieć desperacko szukający wybawienia? Rozsadzający czaszkę stukot sunącego po torach pociągu i śnieżna połonina rozpościerająca się wokół. Trzygodzinny postój i nieludzkie wycie przewożonych w bydlęcych, zaplombowanych wagonach. Gdzież godność tonących w ekstrementach? A humanitaryzm mieniących się ludźmi? Czego się spodziewać po werbowanych z marginesu szumowinach…

I ta rozpaczliwa walka o przetrwanie odpychających odorem potu zmieszanego z kurzem ciał egzystencjalnych wraków. Takich przeżyć nie byłaby w stanie wymazać nawet najdoskonalsza terapia. Egoizm i bezduszność, którym nasiąka młode pokolenie. Czy w takim świecie warto żyć? „ My się bawimy w palenie Żydów” wypowiedziane z równą beztroską, co „ przecież to tylko berek”. Niemalże pozbawiona dialogu egzekucja ludzkiej godności…

Uczynność godna miana cmentarnej hieny. Nagrobne medaliony : Żydówki spod kolejowych torów, Dwojry z wybitym okiem i wyrwanymi zębami oraz milionów NN przetopionych na mydło, użyźniających spalonymi kośćmi polską ziemię… I tych, będących skórzanym dodatkiem zamożnych, niemieckich dam czy zatopionych w formalinie.

              „ LUDZIE LUDZIOM ZGOTOWALI TEN LOS…”

SABINKA

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge