Program szyty na miarę moich uczniów. Parę słów o tym, jak stworzyć autorski program nauczania

W cyklu „Materiały eksperckie” polecamy tekst Joanny Rzońcy, nauczycielki w IV LO w Krakowie i liderki edukacji medialnej o tym, jak stworzyć autorski program nauczania na przykładzie jej programu edukacji medialnej „Za-dialoguj się”.

Obecnie na tzw. „rynku edukacyjnym” dostępnych jest wiele gotowych programów nauczania do każdego przedmiotu czy bloku przedmiotowego lub edukacji wczesnoszkolnej. Realizują one zapisy podstawy programowej  – naturalnie każdy w nieco odmienny sposób, ale niemal wszystkie bazują na pewnych zestandaryzowanych formach, które mają być uniwersalne dla szkół z różnych regionów Polski i uczęszczających do nich dzieci.

Czy te gotowe programy zawierające duży stopień unifikacji, a proponowane nauczycielom przez wydawnictwa, są złe? Oczywiście, że nie. Niekiedy jednak okazuje się, że w przygotowane przez wydawców „wdzianko” treści programowych trudno jest „ubrać” naszych uczniów – ponieważ nie zostało ono „uszyte” na miarę nie tylko ich potrzeb i możliwości, ale też zupełnie nie przystaje do zaplecza, którym jest specyficzne środowisko konkretnej szkoły. Czasem też okazuje się, że nasi uczniowie potrzebują czegoś dodatkowego i niestandardowego, by rozwijać swoje pasje i zainteresowania.

Jeśli jesteśmy „nauczycielami z wizją”, którzy dodatkowo nie boją się wyzwań, aby wizje te urzeczywistnić, to spróbujmy  odpowiedzieć na potrzeby naszych podopiecznych i stworzyć autorski program do nauczania przedmiotu, przedmiotu uzupełniającego, czy też zajęć dodatkowych. Łatwo powiedzieć… Ale jak się do tego zabrać? Na podstawie własnych doświadczeń przedstawiam poniżej w kilku krokach drogę, jaką trzeba pokonać, by sprezentować swoim uczniom program „szyty na ich miarę”.

Krok pierwszy – ROZPOZNANIE

Przeanalizuj, jakie są potrzeby twoich uczniów (porozmawiaj z nimi!) i możliwości twojej szkoły. Spróbuj przewidzieć, jakie trudności mogą wiązać się z realizacją stworzonego przez ciebie programu. Na wszelki wypadek przygotuj sobie materiały do dwóch wersji programu.

Jeśli chcesz stworzyć program do przedmiotu, który nie ma swojej podstawy programowej, wczytaj się dokładnie w podstawy programowe przedmiotów pokrewnych.

Mój przykład: tworząc program przedmiotu uzupełniającego „edukacja medialna” dla uczniów mojego liceum (IV LO w Krakowie), zapoznałam się z podstawą programową języka polskiego, wiedzy o kulturze, wiedzy o społeczeństwie oraz historii dla IV etapu edukacyjnego.

Krok drugi – ROZMOWA Z DYREKCJĄ SZKOŁY

Zgodnie z Art. 22a Ustawy o Systemie Oświaty to dyrektor szkoły dopuszcza przedstawiony przez nauczyciela program do użytku w szkole. O pomyśle wprowadzenia autorskiego programu do szkoły musimy więc najpierw poinformować dyrekcję i uzyskać jej zgodę.

Krok trzeci – POSZUKIWANIE INSTYTUCJI WSPIERAJĄCYCH I SOJUSZNIKÓW

Nie oszukujmy się – nawet najzdolniejszy i najambitniejszy nauczyciel nie przekaże uczniom w pojedynkę „wszystkiego”. Nie zrealizuje też w pełni swoich zamierzeń, jeśli będzie działał zupełnie sam. Rozejrzyjmy  się więc wokoło, poszukajmy sojuszników, którzy wesprą nas w realizowaniu naszych edukacyjnych zamierzeń. Czy w twojej  miejscowości jest instytucja, z którą możesz nawiązać współpracę w celu poszerzenia oferty edukacyjnej dla uczniów i która pomoże ci  w realizacji postulatów autorskiego programu? Czy w swojej szkole znajdziesz innych nauczycieli, którzy włączą się w realizowane przez ciebie projekty edukacyjne? To ważne pytania, które trzeba sobie postawić.

Mój przykład: Autorski program „edukacji medialnej” realizuję przy współpracy z Instytutem Sztuk Audiowizualnych UJ, Muzeum Historii Fotografii w Krakowie, ARTETEKĄ Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie oraz kinem studyjnym KIKA. Jedynie współpraca z kinem wiąże się z opłatami dla uczniów (za udział w rocznym cyklu zajęć jest jednorazowa opłata 40 zł) – wszystkie inne zajęcia zapewnione są uczniom bez żadnych opłat. Wszędzie wystarczyło umówić się po prostu na rozmowę i przekonać dyrektorów różnych instytucji do swojego pomysłu

Krok czwarty – TWORZENIE PROGRAMU

To już konkretna praca nad tekstem programu. Pamiętaj, że program nauczania musi mieć swoją strukturę. Niezależnie od charakteru zajęć, jakie chcesz realizować za pośrednictwem autorskiego programu, musisz  pamiętać o następujących obszarach:

  • Zdefiniowanie celów
  • Dobór treści
  • Określenie metod realizacji treści i sposobów współpracy z instytucjami wspierającymi
  • Określenie zamierzonych efektów kształcenia
  • Określenie wiedzy i umiejętności jakie powinien posiąść uczeń dzięki realizacji programuKonkretne wskazówki co dokładnie powinno znaleźć się w programie nauczania znajdziesz np. w poradniku ORE pod adresem: http://www.bc.ore.edu.pl/Content/271/programy_nauczania_w_rzeczywistosci_szkolnej.pdf

Krok piąty – WERYFIKACJA I OCENA PROGRAMU

Nie bój się tego kroku. Twój program powinien być zweryfikowany pod kątem merytorycznym i metodologicznym przez innego (doświadczonego) nauczyciela przedmiotu lub przedmiotu pokrewnego pracującego w twojej szkole, którego wyznaczył do tego zadania dyrektor szkoły. Taka ocena koleżeńska – nawet jeśli będzie zawierała jakieś uwagi, czy wskazówki do zmian/poprawek/uszczegółowienia zapisu itd. – może ci  naprawdę wiele dać.

Po uzyskaniu pozytywnej oceny program powinien być przedstawiony do akceptacji Radzie Pedagogicznej szkoły.

Krok szósty – WPISANIE PROGRAMU NA LISTĘ

Przypilnuj, by twój  program został wpisany przez dyrekcję na listę programów dopuszczonych do realizacji w szkole.

Krok siódmy – REALIZACJA PROGRAMU

Po szczęśliwym zakończeniu długiego i żmudnego procesu tworzenia programu i uzyskiwania dla niego akceptacji, nie osiadaj na laurach! Pamiętaj, że prawdziwe wyzwanie dopiero przed tobą – teraz powinieneś/powinnać pokazać, że autorski program to naprawdę był strzał w dziesiątkę i że jest on rzeczywiście „szyty na miarę twoich  uczniów”, dla których go przecież stworzyłeś! Realizuj go więc rzetelnie, ale też kreatywnie i z pełnym zaangażowaniem

 

program.nauczania.infografika

 Joanna Rzońca

liderka edukacji medialnej CEO, kulturoznawczyni, filmoznawczyni, doktor nauk humanistycznych, współpracuje z Polskim Towarzystwem Badań nad Filmem i Mediami. Prowadzi zajęcia z edukacji medialnej (według programu autorskiego) oraz wiedzy o kulturze w IV Liceum Ogólnokształcącym im. T. Kościuszki w Krakowie. Jest mentorką na kursach e-coachingowych CEO. Prowadzi bloga http://zadialogujsie.blogspot.com/

 

Ten wpis opublikowano w kategoriach: Bez kategorii, Edycja 2015/16, Inspiracje, Materiały pomocnicze, Teksty eksperckie. Dodaj do zakładek ten link.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge