Myślenie I Oglądanie

Jak uczyć myślenia analitycznego z wykorzystaniem filmu?

Nic nowego, znowu będzie o filmie. Tym razem tekst inspirowany artykułem Jessici Keigen, amerykańskiej nauczycielki sztuki w gimnazjum.

Keigen pisze to, co zapewne już wiemy: kluczowe w wykorzystaniu filmów na lekcji jest to, aby nie kończyło się biernym oglądaniem, ewentualnie wypełnieniem karty pracy (dla zabicia wyrzutów sumienia nauczyciela). Trzeba zwrócić uwagę na to, aby uczniowie oglądali film aktywnie i, co dużo trudniejsze do osiągnięcia,  z zaangażowaniem.

Ale jak zainspirować uczniów do pracy i interpretacji filmów?

Jessica Keigen pisze o trzech etapach pracy z tekstem, które stosuje:

1)      Fakty – czyli kto, co, kiedy, gdzie?

2)      metody – czyli jak, po co?

3)      Skutki, analiza – co z tego wynika?

A film to przecież troszkę bardziej złożony tekst, który świetnie się nadaje, aby poćwiczyć analityczne, kompleksowe myślenie, przydatne później na różnych przedmiotach szkolnych i w różnych dziedzinach życia.

Etap pierwszy – fakty:

Jest to etap, jak pisze nauczycielka, analizy dosłownej, prowadzonej tylko na podstawie tego co widzieliśmy,  bez wysuwania wniosków. Keigen zwraca uwagę na to, że prosząc uczniów o analizę filmu, prosimy ich, aby zdefiniowali co reżyser starał się powiedzieć i zrobić, dzięki temu filmowi? Ale, aby tego dokonać warto zacząć od prostych pytań:

- kim są główni bohaterowie?

- z czyjego punktu widzenia opowiadana jest historia w filmie (czyja to jest opowieść)?

- co jest głównym tematem filmu, jaki jest jego nastrój?

- czy są jakieś wyraziste symbole i nawiązania?

- gdzie film był kręcony i jaki jest czas akcji?

- jaka jest podstawowa fabuła filmu?

Najlepiej zacząć ćwiczyć na krótkim fragmencie fragment filmu (również ze względu na czas jakim dysponujemy w szkole), który jednak stanowi całość lub film krótkometrażowy. Jako przykład może tu służyć jedna z 3 części filmu „Biegnij Lola, biegnij”.

YouTube Preview Image

Etap drugi, czyli jak?

Na tym etapie uczniowie zadają pytania o wybory dokonywane przed kamerą (całą oprawę) oraz o te dokonywane za kamerą, czyli dotyczące techniki kręcenia filmów.

Jeżeli chodzi o to, co przed kamerą, uczniowie zastanawiają się nad wpływem  kostiumów, charakteryzacji, planów filmowych. Aby naprowadzić uczniów na różne, bardziej kreatywne odpowiedzi i zwrócić uwagę na to, że nie wszystko jest tym czym się wydaje być na początku, Kiegens wybiera filmy z mniej oczywistymi tytułami. Przykładem może być (500)Days of Summer (polskie tłumaczenie nie przewiduje tej wieloznaczności tytułu i brzmi „500 dni miłości”).

YouTube Preview Image

Aby wprowadzić analizę formalną i zastanowić nad wyborami dokonywanymi za kamerą uczeń musi być wstanie przyjrzeć się wielu elementom składowym filmu. Wprowadź tyle pojęć filmowych ile uważasz za potrzebne, aby uczniowie mogli swobodnie rozmawiać o filmie. Skup się na kadrach, kątach kamery, planach, oświetleniu i dźwięku. To ułatwi pracę i pozwoli rozłożyć film na poszczególne elementy. Keigen do tego typu analizy formalne proponuje wykorzystać Obywatela Kana. W polskiej szkole pewnie lepiej byłoby poszukać czegoś bliższego uczniom.

Etap trzeci – co z tego wynika?

Możesz poprosić uczniów o krytyczną analizę filmów, zaczynając od różnych stron. Na przykład  zwróć uwagę na to, jakie rozwiązania formalne wykorzystuje reżyser, aby osiągnąć swój cel (co ułatwia, a co może utrudniać jego osiągnięcie). Można poprosić o porównanie filmu z tekstem źródłowym (książką, scenariuszem) oraz o zastanowienie się jak wizualizacja zmieniła interpretację treści.

A to są przykładowe pytania zaproponowane przez Kiegen, które mogą pomóc w analizie filmu

  • W jaki sposób reżyser manipuluje moimi uczuciami? Czy mu się to udało?
  • Jaki jest cel tego filmu? Czy ma czegoś nauczyć, jest czysto rozrywkowy,  zadziwia? Na ile mu się to udaje? Dlaczego?
  • Co wcześniej wiedziałem o tym temacie? Czy mogę i jak wykorzystać moją wiedzę, do interpretacji tego filmu?

Prosząc uczniów, aby się zastanowili nad wszystkimi aspektami tworzenia filmów (dźwięk, zdjęcia, scenariusz), namawiasz ich, aby aktywnie oglądali filmy.

Zaangażowanie uczniów jest jednym z głównych wyzwań nauczyciela (za równo polskiego, jak i amerykańskiego). Teraz bardziej niż kiedykolwiek, uczniowie potrzebują różnorodnych i dostępnych tekstów, aby wyćwiczyć umiejętności, których od nich oczekuje współczesny świat.  Jeżeli zaangażujemy do aktywnego udziału w lekcji wszystkich uczniów i zapewnimy im ciekawe doświadczenie, jest szansa, że zapamiętają je na długo po tym jak opuszczą twoje zajęcia.

tekst inspirowany artykułem:

Jessica Keigen, Using Film to Teach Common Core Skills, [w:] Education Week Teacher.

ACzet

Leave a Reply

 

*

CommentLuv badge
css.php